National Affairs – Current Affairs · 17 Oct 2026

ఆన్‌లైన్‌లో బాలలపై లైంగిక దోపిడీ కంటెంట్ (CSEAM — Child Sexual Exploitative and Abuse Material) వ్యాప్తిపై దాఖలైన 'Just Rights for Children Alliance & Anr. v. S. Harish & Ors.' కేసులో జస్టిస్ జె.బి. పార్దీవాలా, జస్టిస్ కె. వినోద్ చంద్రన్‌లతో కూడిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం 15 అక్టోబర్ 2026న ఉత్తర్వు ఇచ్చింది (17 అక్టోబర్‌న వెల్లడి). ఇంటర్నెట్‌ను పొందే, వినియోగించే హక్కు అధికరణ 21 (జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ) + అధికరణ 19(1)(a) (వాక్ & భావ ప్రకటనా స్వాతంత్ర్యం) కింద ప్రతి వ్యక్తికీ ఉన్న ప్రాథమిక హక్కు అని, అది పిల్లలకూ వర్తిస్తుందని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.

ఆన్‌లైన్ ప్రమాదాల పేరుతో పిల్లలను ఇంటర్నెట్‌కు పూర్తిగా దూరం చేయడం అసమంజసమని, అలాంటి సంపూర్ణ నిషేధాలు పిల్లలను నియంత్రణ లేని వేదికల వైపు నెడతాయని కోర్టు పేర్కొంది. లక్ష్యం పిల్లలు కాదు — హానికర కంటెంట్, దాన్ని సృష్టించే/పంచే వారు, తొలగించని మధ్యవర్తి సంస్థలు (intermediaries) అని తేల్చింది. తల్లిదండ్రుల పర్యవేక్షణ, సోషల్ మీడియాలో చైల్డ్-మోడ్ ఖాతాలు వంటి దామాషా (proportionate) రక్షణలను సూచించింది.

డిజిటల్ విద్య, సమాచారం, భావ ప్రకటనకు ఇంటర్నెట్ కీలకమైన నేటి కాలంలో పిల్లల హక్కులకు రాజ్యాంగ రక్షణ లభించింది. అదే సమయంలో CSEAM తొలగింపునకు జాతీయ డేటాబేస్, ఫిర్యాదుల వ్యవస్థ, జరిమానాలు వంటి చర్యలతో ఆన్‌లైన్ భద్రత బలోపేతమవుతుంది. NCERT/SCERT పాఠ్యాంశాల్లో డిజిటల్ భద్రత, వయసుకు తగిన లైంగిక విద్య చేర్చాలన్న ఆదేశం పిల్లలకు, తల్లిదండ్రులకు, ఉపాధ్యాయులకు అవగాహన పెంచుతుంది.

13 ఏళ్ల విద్యార్థిని ఆన్‌లైన్ తరగతులు, ఆన్‌లైన్ గ్రంథాలయాల కోసం ఇంటర్నెట్ వాడుతుంది. ప్రభుత్వం 'పిల్లలకు ఇంటర్నెట్ నిషేధం' విధిస్తే ఆమె చదువు దెబ్బతింటుంది; బదులుగా తల్లిదండ్రుల పర్యవేక్షణ, చైల్డ్-మోడ్ ఖాతా, హానికర కంటెంట్ వెంటనే తొలగించే వ్యవస్థ ఉంటే — ఆమె హక్కూ, భద్రతా రెండూ కాపాడబడతాయి.

17 అక్టోబర్ 2026: పిల్లలకూ ఇంటర్నెట్ యాక్సెస్ ప్రాథమిక హక్కేనన్న సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వు వెల్లడి.

ఐక్యరాజ్యసమితి ఏటా 17 అక్టోబర్‌న అంతర్జాతీయ పేదరిక నిర్మూలన దినోత్సవం (International Day for the Eradication of Poverty) జరుపుతుంది. 17 అక్టోబర్ 1987న పారిస్‌లోని ట్రోకాడెరో వద్ద ATD ఫోర్త్ వరల్డ్ వ్యవస్థాపకుడు ఫాదర్ జోసెఫ్ రెసిన్‌స్కీ పిలుపుతో లక్ష మందికి పైగా పేదరికం, హింస, ఆకలి బాధితులకు సంఘీభావంగా సమావేశమయ్యారు — అదే దీనికి మూలం. UN సాధారణ సభ 22 డిసెంబర్ 1992న తీర్మానం 47/196 ద్వారా ఈ రోజును ప్రకటించగా, 1993 నుంచి అధికారికంగా జరుపుతున్నారు.

2026 థీమ్ 'Safe Homes for All' — పేదరికం వల్ల నివాస అభద్రత (ఇల్లు కోల్పోవడం, అసురక్షిత నివాసాలు, బలవంతపు ఖాళీలు) ఎలా పెరుగుతుందో, సురక్షిత గృహం గౌరవప్రద జీవితానికి ఎంత ముఖ్యమో గుర్తు చేస్తుంది. ఇదే రోజు ప్రపంచ ట్రామా దినోత్సవం (World Trauma Day) — ప్రమాదాల్లో గాయపడిన వారికి 'గోల్డెన్ అవర్'లో అత్యవసర చికిత్స ప్రాముఖ్యంపై అవగాహన.

సుస్థిరాభివృద్ధి లక్ష్యం SDG 1 ('No Poverty') — 2030 నాటికి అన్ని రూపాల్లో పేదరిక నిర్మూలన — దిశగా దేశాలు చర్యలు సమీక్షించుకునే సందర్భం. భారత్‌లో NITI ఆయోగ్ ప్రకారం 2013-14 నుంచి 2022-23 మధ్య సుమారు 24.82 కోట్ల మంది బహుముఖ పేదరికం (multidimensional poverty) నుంచి బయటపడ్డారు. ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన (PMAY) వంటి గృహ పథకాలు 2026 థీమ్ 'అందరికీ సురక్షిత గృహం'కు నేరుగా సంబంధించినవి.

వర్షాకాలంలో కూలిపోయే గుడిసెలో ఉండే రోజుకూలీ కుటుంబానికి PMAY కింద పక్కా ఇల్లు అందితే, ప్రతి వర్షానికీ ఇల్లు బాగు చేసుకునే ఖర్చు, అనారోగ్యాలు తగ్గుతాయి; ఆ డబ్బు పిల్లల చదువుకు మళ్లుతుంది — 'Safe Homes for All' అంటే ఇదే.

17 అక్టోబర్ 2026: అంతర్జాతీయ పేదరిక నిర్మూలన దినోత్సవం — థీమ్ 'Safe Homes for All'.

కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ 16 అక్టోబర్ 2026న జనగణన చట్టం 1948లోని సెక్షన్ 18(1) కింద 'జనగణన (సవరణ) నియమాలు 2026'ను నోటిఫై చేసింది (G.S.R. 896(E)). ఇవి జనగణన నియమాలు 1990లోని రూల్ 3, క్రమ సంఖ్య 5 ఎంట్రీలను మార్చి, జనాభా లెక్కింపు చేసే ఎన్యూమరేటర్లుగా నియమించగల వారి పరిధిని విస్తరించాయి.

ఇప్పటివరకు ప్రధానంగా ప్రభుత్వ, స్థానిక సంస్థల ఉపాధ్యాయులు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులనే నియమించేవారు. కొత్త నియమాల ప్రకారం ఎయిడెడ్/అన్‌ఎయిడెడ్ ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థలు, సొసైటీలు, ట్రస్టుల ఉపాధ్యాయులు; కేంద్ర/రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, స్థానిక సంస్థలు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు (PSUలు), బ్యాంకులు, కంపెనీల క్లర్కులు, అధికారులు కూడా అర్హులు. తగినవారని భావించే ఇతర వ్యక్తులను నియమించే విచక్షణ రాష్ట్రాలు/UTలకు ఇచ్చారు. నియమితులైన ఎన్యూమరేటర్లు ప్రభుత్వ సేవకులు (public servants)గా పరిగణించబడతారు; సరైన కారణం లేకుండా నిరాకరిస్తే శిక్షార్హం.

జనగణన 2027 — దేశపు 16వ, స్వాతంత్ర్యానంతరం 8వ జనగణన — తొలి డిజిటల్ జనగణన, కుల గణనతో కూడినది; దీనికి లక్షల మంది సిబ్బంది అవసరం. అర్హుల పరిధి పెరగడంతో ప్రభుత్వ పాఠశాలల బోధనపై భారం తగ్గి, సిబ్బంది కొరత తీరుతుంది. ప్రైవేట్ పాఠశాలల సిబ్బంది నియామకంపై కోర్టుల్లో వచ్చిన సవాళ్లకు (ఉదా. పంజాబ్ & హర్యానా హైకోర్టులో పిటిషన్) చట్టబద్ధ స్పష్టత లభించింది.

ఒక పట్టణంలో ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయులు 200 మందే ఉండగా, ఎన్యూమరేటర్లు 500 మంది కావాలి. కొత్త నియమాలతో ప్రైవేట్ పాఠశాల ఉపాధ్యాయులు, బ్యాంకు ఉద్యోగులనూ నియమించవచ్చు — ప్రభుత్వ పాఠశాలలు మూతపడకుండానే లెక్కింపు సకాలంలో పూర్తవుతుంది.

16 అక్టోబర్ 2026: జనగణన (సవరణ) నియమాలు 2026 నోటిఫై — ఎన్యూమరేటర్ల అర్హత విస్తరణ.

కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం (ECI) 1 జనవరి 2027ను అర్హత తేదీ (qualifying date)గా తీసుకుని 17 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సంక్షిప్త సవరణ (Special Summary Revision — SSR) చేపట్టాలని ఆదేశించింది. 2026లో వార్షిక సవరణ జరగనందున ఈ ప్రక్రియ చేపట్టారు. ఆ తేదీ నాటికి 18 ఏళ్లు నిండే వారు ఓటర్లుగా నమోదు చేసుకోవచ్చు.

రాష్ట్రాలు/UTలు: అండమాన్ & నికోబార్, అస్సాం, బిహార్, ఛత్తీస్‌గఢ్, గోవా, గుజరాత్, కేరళ, లక్షద్వీప్, మధ్యప్రదేశ్, మణిపూర్, పుదుచ్చేరి, పంజాబ్, రాజస్థాన్, తమిళనాడు, ఉత్తరప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్. SSR ఉన్న జాబితానే ఆధారంగా తీసుకుని కొత్త పేర్లు చేర్చడం, సవరణలు, తొలగింపులు చేస్తుంది; ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (SIR) మాత్రం ప్రతి ఓటరును ఇంటింటికీ వెళ్లి పునఃపరిశీలించే విస్తృత ప్రక్రియ. తొలగింపులకు నోటీసు, విచారణ తప్పనిసరి.

కొత్తగా 18 ఏళ్లు నిండిన యువత, చిరునామా మారిన వారు, తప్పులు ఉన్న వారు జాబితాలో సరిచేసుకునే అవకాశం. 2027లో ఎన్నికలు జరిగే ఉత్తరప్రదేశ్, పంజాబ్, ఉత్తరాఖండ్, గోవా, మణిపూర్, గుజరాత్ వంటి రాష్ట్రాలకు నవీకరించిన జాబితా సిద్ధమవుతుంది. 1 ఏప్రిల్, 1 జులై, 1 అక్టోబర్ 2027 నాటికి అర్హులయ్యే వారి నుంచి ముందస్తు దరఖాస్తులూ స్వీకరిస్తారు.

డిసెంబర్ 2008లో పుట్టిన విద్యార్థికి 1 జనవరి 2027 నాటికి 18 ఏళ్లు నిండుతాయి. ముసాయిదా జాబితా (12 నవంబర్) వచ్చాక BLO ద్వారా లేదా ఆన్‌లైన్‌లో ఫారం 6 సమర్పిస్తే, 4 జనవరి 2027 తుది జాబితాలో అతని పేరు ఉంటుంది.

15 అక్టోబర్ 2026: 17 రాష్ట్రాలు/UTల్లో SSR కు ECI ఆదేశం — అర్హత తేదీ 1 జనవరి 2027.