October 17, 2026 Current Affairs

ఆన్‌లైన్‌లో బాలలపై లైంగిక దోపిడీ కంటెంట్ (CSEAM — Child Sexual Exploitative and Abuse Material) వ్యాప్తిపై దాఖలైన 'Just Rights for Children Alliance & Anr. v. S. Harish & Ors.' కేసులో జస్టిస్ జె.బి. పార్దీవాలా, జస్టిస్ కె. వినోద్ చంద్రన్‌లతో కూడిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం 15 అక్టోబర్ 2026న ఉత్తర్వు ఇచ్చింది (17 అక్టోబర్‌న వెల్లడి). ఇంటర్నెట్‌ను పొందే, వినియోగించే హక్కు అధికరణ 21 (జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ) + అధికరణ 19(1)(a) (వాక్ & భావ ప్రకటనా స్వాతంత్ర్యం) కింద ప్రతి వ్యక్తికీ ఉన్న ప్రాథమిక హక్కు అని, అది పిల్లలకూ వర్తిస్తుందని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.

ఆన్‌లైన్ ప్రమాదాల పేరుతో పిల్లలను ఇంటర్నెట్‌కు పూర్తిగా దూరం చేయడం అసమంజసమని, అలాంటి సంపూర్ణ నిషేధాలు పిల్లలను నియంత్రణ లేని వేదికల వైపు నెడతాయని కోర్టు పేర్కొంది. లక్ష్యం పిల్లలు కాదు — హానికర కంటెంట్, దాన్ని సృష్టించే/పంచే వారు, తొలగించని మధ్యవర్తి సంస్థలు (intermediaries) అని తేల్చింది. తల్లిదండ్రుల పర్యవేక్షణ, సోషల్ మీడియాలో చైల్డ్-మోడ్ ఖాతాలు వంటి దామాషా (proportionate) రక్షణలను సూచించింది.

డిజిటల్ విద్య, సమాచారం, భావ ప్రకటనకు ఇంటర్నెట్ కీలకమైన నేటి కాలంలో పిల్లల హక్కులకు రాజ్యాంగ రక్షణ లభించింది. అదే సమయంలో CSEAM తొలగింపునకు జాతీయ డేటాబేస్, ఫిర్యాదుల వ్యవస్థ, జరిమానాలు వంటి చర్యలతో ఆన్‌లైన్ భద్రత బలోపేతమవుతుంది. NCERT/SCERT పాఠ్యాంశాల్లో డిజిటల్ భద్రత, వయసుకు తగిన లైంగిక విద్య చేర్చాలన్న ఆదేశం పిల్లలకు, తల్లిదండ్రులకు, ఉపాధ్యాయులకు అవగాహన పెంచుతుంది.

13 ఏళ్ల విద్యార్థిని ఆన్‌లైన్ తరగతులు, ఆన్‌లైన్ గ్రంథాలయాల కోసం ఇంటర్నెట్ వాడుతుంది. ప్రభుత్వం 'పిల్లలకు ఇంటర్నెట్ నిషేధం' విధిస్తే ఆమె చదువు దెబ్బతింటుంది; బదులుగా తల్లిదండ్రుల పర్యవేక్షణ, చైల్డ్-మోడ్ ఖాతా, హానికర కంటెంట్ వెంటనే తొలగించే వ్యవస్థ ఉంటే — ఆమె హక్కూ, భద్రతా రెండూ కాపాడబడతాయి.

17 అక్టోబర్ 2026: పిల్లలకూ ఇంటర్నెట్ యాక్సెస్ ప్రాథమిక హక్కేనన్న సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వు వెల్లడి.

ఐక్యరాజ్యసమితి ఏటా 17 అక్టోబర్‌న అంతర్జాతీయ పేదరిక నిర్మూలన దినోత్సవం (International Day for the Eradication of Poverty) జరుపుతుంది. 17 అక్టోబర్ 1987న పారిస్‌లోని ట్రోకాడెరో వద్ద ATD ఫోర్త్ వరల్డ్ వ్యవస్థాపకుడు ఫాదర్ జోసెఫ్ రెసిన్‌స్కీ పిలుపుతో లక్ష మందికి పైగా పేదరికం, హింస, ఆకలి బాధితులకు సంఘీభావంగా సమావేశమయ్యారు — అదే దీనికి మూలం. UN సాధారణ సభ 22 డిసెంబర్ 1992న తీర్మానం 47/196 ద్వారా ఈ రోజును ప్రకటించగా, 1993 నుంచి అధికారికంగా జరుపుతున్నారు.

2026 థీమ్ 'Safe Homes for All' — పేదరికం వల్ల నివాస అభద్రత (ఇల్లు కోల్పోవడం, అసురక్షిత నివాసాలు, బలవంతపు ఖాళీలు) ఎలా పెరుగుతుందో, సురక్షిత గృహం గౌరవప్రద జీవితానికి ఎంత ముఖ్యమో గుర్తు చేస్తుంది. ఇదే రోజు ప్రపంచ ట్రామా దినోత్సవం (World Trauma Day) — ప్రమాదాల్లో గాయపడిన వారికి 'గోల్డెన్ అవర్'లో అత్యవసర చికిత్స ప్రాముఖ్యంపై అవగాహన.

సుస్థిరాభివృద్ధి లక్ష్యం SDG 1 ('No Poverty') — 2030 నాటికి అన్ని రూపాల్లో పేదరిక నిర్మూలన — దిశగా దేశాలు చర్యలు సమీక్షించుకునే సందర్భం. భారత్‌లో NITI ఆయోగ్ ప్రకారం 2013-14 నుంచి 2022-23 మధ్య సుమారు 24.82 కోట్ల మంది బహుముఖ పేదరికం (multidimensional poverty) నుంచి బయటపడ్డారు. ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన (PMAY) వంటి గృహ పథకాలు 2026 థీమ్ 'అందరికీ సురక్షిత గృహం'కు నేరుగా సంబంధించినవి.

వర్షాకాలంలో కూలిపోయే గుడిసెలో ఉండే రోజుకూలీ కుటుంబానికి PMAY కింద పక్కా ఇల్లు అందితే, ప్రతి వర్షానికీ ఇల్లు బాగు చేసుకునే ఖర్చు, అనారోగ్యాలు తగ్గుతాయి; ఆ డబ్బు పిల్లల చదువుకు మళ్లుతుంది — 'Safe Homes for All' అంటే ఇదే.

17 అక్టోబర్ 2026: అంతర్జాతీయ పేదరిక నిర్మూలన దినోత్సవం — థీమ్ 'Safe Homes for All'.

కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ 16 అక్టోబర్ 2026న జనగణన చట్టం 1948లోని సెక్షన్ 18(1) కింద 'జనగణన (సవరణ) నియమాలు 2026'ను నోటిఫై చేసింది (G.S.R. 896(E)). ఇవి జనగణన నియమాలు 1990లోని రూల్ 3, క్రమ సంఖ్య 5 ఎంట్రీలను మార్చి, జనాభా లెక్కింపు చేసే ఎన్యూమరేటర్లుగా నియమించగల వారి పరిధిని విస్తరించాయి.

ఇప్పటివరకు ప్రధానంగా ప్రభుత్వ, స్థానిక సంస్థల ఉపాధ్యాయులు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులనే నియమించేవారు. కొత్త నియమాల ప్రకారం ఎయిడెడ్/అన్‌ఎయిడెడ్ ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థలు, సొసైటీలు, ట్రస్టుల ఉపాధ్యాయులు; కేంద్ర/రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, స్థానిక సంస్థలు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు (PSUలు), బ్యాంకులు, కంపెనీల క్లర్కులు, అధికారులు కూడా అర్హులు. తగినవారని భావించే ఇతర వ్యక్తులను నియమించే విచక్షణ రాష్ట్రాలు/UTలకు ఇచ్చారు. నియమితులైన ఎన్యూమరేటర్లు ప్రభుత్వ సేవకులు (public servants)గా పరిగణించబడతారు; సరైన కారణం లేకుండా నిరాకరిస్తే శిక్షార్హం.

జనగణన 2027 — దేశపు 16వ, స్వాతంత్ర్యానంతరం 8వ జనగణన — తొలి డిజిటల్ జనగణన, కుల గణనతో కూడినది; దీనికి లక్షల మంది సిబ్బంది అవసరం. అర్హుల పరిధి పెరగడంతో ప్రభుత్వ పాఠశాలల బోధనపై భారం తగ్గి, సిబ్బంది కొరత తీరుతుంది. ప్రైవేట్ పాఠశాలల సిబ్బంది నియామకంపై కోర్టుల్లో వచ్చిన సవాళ్లకు (ఉదా. పంజాబ్ & హర్యానా హైకోర్టులో పిటిషన్) చట్టబద్ధ స్పష్టత లభించింది.

ఒక పట్టణంలో ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయులు 200 మందే ఉండగా, ఎన్యూమరేటర్లు 500 మంది కావాలి. కొత్త నియమాలతో ప్రైవేట్ పాఠశాల ఉపాధ్యాయులు, బ్యాంకు ఉద్యోగులనూ నియమించవచ్చు — ప్రభుత్వ పాఠశాలలు మూతపడకుండానే లెక్కింపు సకాలంలో పూర్తవుతుంది.

16 అక్టోబర్ 2026: జనగణన (సవరణ) నియమాలు 2026 నోటిఫై — ఎన్యూమరేటర్ల అర్హత విస్తరణ.

కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం (ECI) 1 జనవరి 2027ను అర్హత తేదీ (qualifying date)గా తీసుకుని 17 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సంక్షిప్త సవరణ (Special Summary Revision — SSR) చేపట్టాలని ఆదేశించింది. 2026లో వార్షిక సవరణ జరగనందున ఈ ప్రక్రియ చేపట్టారు. ఆ తేదీ నాటికి 18 ఏళ్లు నిండే వారు ఓటర్లుగా నమోదు చేసుకోవచ్చు.

రాష్ట్రాలు/UTలు: అండమాన్ & నికోబార్, అస్సాం, బిహార్, ఛత్తీస్‌గఢ్, గోవా, గుజరాత్, కేరళ, లక్షద్వీప్, మధ్యప్రదేశ్, మణిపూర్, పుదుచ్చేరి, పంజాబ్, రాజస్థాన్, తమిళనాడు, ఉత్తరప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్. SSR ఉన్న జాబితానే ఆధారంగా తీసుకుని కొత్త పేర్లు చేర్చడం, సవరణలు, తొలగింపులు చేస్తుంది; ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (SIR) మాత్రం ప్రతి ఓటరును ఇంటింటికీ వెళ్లి పునఃపరిశీలించే విస్తృత ప్రక్రియ. తొలగింపులకు నోటీసు, విచారణ తప్పనిసరి.

కొత్తగా 18 ఏళ్లు నిండిన యువత, చిరునామా మారిన వారు, తప్పులు ఉన్న వారు జాబితాలో సరిచేసుకునే అవకాశం. 2027లో ఎన్నికలు జరిగే ఉత్తరప్రదేశ్, పంజాబ్, ఉత్తరాఖండ్, గోవా, మణిపూర్, గుజరాత్ వంటి రాష్ట్రాలకు నవీకరించిన జాబితా సిద్ధమవుతుంది. 1 ఏప్రిల్, 1 జులై, 1 అక్టోబర్ 2027 నాటికి అర్హులయ్యే వారి నుంచి ముందస్తు దరఖాస్తులూ స్వీకరిస్తారు.

డిసెంబర్ 2008లో పుట్టిన విద్యార్థికి 1 జనవరి 2027 నాటికి 18 ఏళ్లు నిండుతాయి. ముసాయిదా జాబితా (12 నవంబర్) వచ్చాక BLO ద్వారా లేదా ఆన్‌లైన్‌లో ఫారం 6 సమర్పిస్తే, 4 జనవరి 2027 తుది జాబితాలో అతని పేరు ఉంటుంది.

15 అక్టోబర్ 2026: 17 రాష్ట్రాలు/UTల్లో SSR కు ECI ఆదేశం — అర్హత తేదీ 1 జనవరి 2027.

రష్యా ఇంధనాన్ని (ముడి చమురు, గ్యాస్) భారీగా దిగుమతి చేసుకునే దేశాల నుంచి వచ్చే వస్తువులపై 100% వరకు సుంకాలు విధించేందుకు అమెరికా చట్టం వీలు కల్పించింది — దీన్ని రిపబ్లికన్ సెనేటర్ లిండ్సే గ్రాహం పేరుతో పిలుస్తారు; ఈ సుంకాలు సుమారు 18 అక్టోబర్ 2026 నుంచి అమలు కావాల్సి ఉంది. గడువుకు రెండు రోజుల ముందు, 16 అక్టోబర్ 2026న (అమెరికా కాలమానం) అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు ద్వారా ఈ సుంకాలు, ఆంక్షల నిబంధనల అమలును నిలిపివేశారు.

ఈ మినహాయింపు ఏ ఒక్క దేశానికీ పరిమితం కాదు — భారత్, చైనా, తుర్కియే వంటి ప్రధాన రష్యా ఇంధన దిగుమతిదారులందరికీ వర్తిస్తుంది. చట్టాన్ని రద్దు చేయలేదు; సంప్రదింపుల తర్వాత అధ్యక్షుడు లేదా విదేశాంగ మంత్రి అవసరమని భావిస్తే మళ్లీ అమలు చేయవచ్చు. అమెరికా కాంగ్రెస్‌లో దీనిపై వ్యతిరేకత ఉండటంతో విధానపరమైన అనిశ్చితి కొనసాగుతోంది.

భారత్ సెప్టెంబర్ 2026లో సముద్ర మార్గంలో రోజుకు సుమారు 18 లక్షల బ్యారెళ్ల రష్యా ముడి చమురు దిగుమతి చేసుకుంది. 100% సుంకాలు అమలైతే అమెరికాకు భారత ఎగుమతులు (వస్త్రాలు, ఔషధాలు, ఇంజినీరింగ్ వస్తువులు) తీవ్రంగా దెబ్బతినేవి. మినహాయింపుతో భారత ఇంధన భద్రత, ఎగుమతిదారులకు తాత్కాలిక ఊరట; భారత్–అమెరికా వాణిజ్య చర్చలకూ సానుకూలం.

తక్కువ ధరకు రష్యా చమురు కొనే భారత రిఫైనరీ వల్ల అమెరికాకు ఎగుమతయ్యే భారత వస్త్రాలపై 100% సుంకం పడితే, $10 చొక్కా అమెరికా దుకాణంలో $20 అవుతుంది; కొనుగోలుదారులు ఇతర దేశాల వైపు మళ్లుతారు. మినహాయింపుతో ఆ ముప్పు తాత్కాలికంగా తప్పింది.

16 అక్టోబర్ 2026: రష్యా ఇంధన కొనుగోలుదారులపై సుంకాల అమలు నిలిపివేస్తూ ట్రంప్ ఉత్తర్వు.

మాల్దీవుల ప్రభుత్వ అభ్యర్థన మేరకు భారత రూపాయి విండో కింద ఉన్న ₹3,000 కోట్ల (₹30 బిలియన్) కరెన్సీ స్వాప్‌ను రోల్‌ఓవర్ (గడువు పొడిగింపు) చేయడానికి భారత్ అంగీకరించింది; ఇది 23 అక్టోబర్ 2026 నుంచి అమలవుతుందని విదేశాంగ శాఖ (MEA) అధికార ప్రతినిధి రణ్‌ధీర్ జైస్వాల్ 16 అక్టోబర్‌న ప్రకటించారు. ఈ సదుపాయం కింద తొలి విత్‌డ్రా 23 ఏప్రిల్ 2026న జరిగింది.

కరెన్సీ స్వాప్ అంటే — రెండు దేశాల కేంద్ర బ్యాంకులు ముందుగా నిర్ణయించిన మారకపు రేటుతో తమ కరెన్సీలను తాత్కాలికంగా మార్చుకుని, గడువు తర్వాత తిరిగి ఇచ్చుకునే ఏర్పాటు. RBI రూపొందించిన SAARC దేశాల కరెన్సీ స్వాప్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ 2024–27 కింద, అధ్యక్షుడు మహమ్మద్ ముయిజ్జు అక్టోబర్ 2024 భారత పర్యటనలో RBI–మాల్దీవుల మానిటరీ అథారిటీ (MMA) మధ్య $400 మిలియన్ + ₹30 బిలియన్ ఒప్పందం కుదిరింది.

మాల్దీవులు విదేశీ రుణ భారం, తక్కువ విదేశీ మారక నిల్వలతో ఇబ్బంది పడుతోంది; స్వాప్ రోల్‌ఓవర్ ఆ దేశ చెల్లింపుల సమతుల్యత (BoP) ఒత్తిడిని తగ్గించి ఆర్థిక స్థిరత్వానికి తోడ్పడుతుంది. భారత్‌కు — 'నైబర్‌హుడ్ ఫస్ట్', 'మహాసాగర్' విధానాల కింద హిందూ మహాసముద్రంలో విశ్వసనీయ భాగస్వామిగా గుర్తింపు; రూపాయి అంతర్జాతీయీకరణకూ ఊతం.

ఒక దుకాణదారుడికి వచ్చే నెల ఆదాయం వస్తుంది కానీ ఈ రోజు సరుకు కొనడానికి నగదు లేదు; పొరుగువారు ఆరు నెలల కోసం అప్పు ఇచ్చి, ఇంకా అవసరమైతే గడువు పొడిగిస్తారు. మాల్దీవులకు భారత్ చేసిన స్వాప్ రోల్‌ఓవర్ దేశాల స్థాయిలో అలాంటి సాయమే.

16 అక్టోబర్ 2026: మాల్దీవులకు ₹3,000 కోట్ల కరెన్సీ స్వాప్ రోల్‌ఓవర్ — 23 అక్టోబర్ నుంచి అమలు.

జాతీయ ఔషధ ధరల నియంత్రణ సంస్థ (NPPA — National Pharmaceutical Pricing Authority) 137 షెడ్యూల్ కాని (non-scheduled — జాతీయ అత్యవసర ఔషధాల జాబితా NLEMలో లేని) క్యాన్సర్ నిరోధక ఫార్ములేషన్లపై ట్రేడ్ మార్జిన్‌ను 30%కి పరిమితం చేస్తూ గెజిట్ నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది (17 అక్టోబర్ 2026 ప్రకటన). ట్రేడ్ మార్జిన్ అంటే — తయారీదారు స్టాకిస్ట్‌కు అమ్మే ధర (Price to Stockist)కు, వినియోగదారుడు చెల్లించే MRPకి మధ్య తేడా; ఇది గతంలో కొన్ని ఔషధాల్లో వందల శాతం ఉండేది.

ఈ నిర్ణయం ఔషధ ధరల నియంత్రణ ఉత్తర్వు (DPCO) 2013లోని పేరా 19 (ప్రజాహితం కోసం అసాధారణ పరిస్థితుల్లో ఏ ఔషధ ధరనైనా నియంత్రించే అధికారం) కింద తీసుకున్నారు. ఔషధాల జాబితాను ఆరోగ్య సేవల డైరెక్టరేట్ జనరల్ (DGHS) నిపుణుల కమిటీ సిఫార్సు చేసింది; దీన్ని ఎప్పటికప్పుడు నవీకరిస్తారు. తయారీదారులు 7 రోజుల్లో సవరించిన ధరలు NPPAకు తెలపాలి; తగ్గిన ధరలు 9 నవంబర్ 2026 నుంచి అమల్లోకి వస్తాయి.

క్యాన్సర్ చికిత్స ఖర్చులో ఔషధాలదే పెద్ద వాటా; రిటైల్ ధరలు 70% వరకు తగ్గే అవకాశం ఉండటంతో రోగులు, వారి కుటుంబాలపై ఆర్థిక భారం (out-of-pocket expenditure) గణనీయంగా తగ్గుతుంది. 2019 పైలట్‌లో 42 క్యాన్సర్ ఔషధాలపై ఇదే 30% పరిమితి విధించగా 526 బ్రాండ్ల MRP 90% వరకు తగ్గింది. రాష్ట్ర ఔషధ నియంత్రణాధికారులు తయారీదారులు, డీలర్లు, రిటైలర్లు, ఆసుపత్రుల్లో అమలును పర్యవేక్షిస్తారు.

ఒక క్యాన్సర్ ఇంజెక్షన్‌ను తయారీదారు స్టాకిస్ట్‌కు ₹1,000కి అమ్ముతుండగా MRP ₹4,000 ఉంటే, ట్రేడ్ మార్జిన్ 300%. 30% పరిమితితో MRP గరిష్ఠంగా సుమారు ₹1,300 మాత్రమే ఉండాలి — రోగికి ఒక్కో డోస్‌పై ₹2,700 వరకు ఆదా.

17 అక్టోబర్ 2026: 137 క్యాన్సర్ నిరోధక ఔషధాలపై ట్రేడ్ మార్జిన్ 30%కి పరిమితం — 9 నవంబర్ నుంచి అమలు.

ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) అక్టోబర్ 2026లో విడుదల చేసిన 'గ్లోబల్ ట్రేడ్ ఔట్‌లుక్ అండ్ స్టాటిస్టిక్స్' నివేదికలో 2026లో ప్రపంచ వస్తు వాణిజ్య పరిమాణ (merchandise trade volume) వృద్ధి అంచనాను మార్చిలో ఇచ్చిన 1.9% నుంచి 3.9%కి గణనీయంగా పెంచింది. కృత్రిమ మేధ (AI) సంబంధిత మూలధన పెట్టుబడులు, సరఫరా గొలుసుల సర్దుబాటు దీనికి ప్రధాన కారణాలు.

సెమీకండక్టర్లు, సర్వర్లు వంటి AI-సహాయక వస్తువుల వాణిజ్యం 2026 ప్రథమార్థంలో ఏడాది ప్రాతిపదికన 67% పెరిగి, మొత్తం వస్తు వాణిజ్య వృద్ధిలో 47% వాటా పొందింది. 2027లో వస్తు వాణిజ్య వృద్ధి 4.1%కి పెరుగుతుందని అంచనా. అయితే వాణిజ్య సేవల (commercial services) వృద్ధి అంచనాను 4.8% నుంచి 3.3%కి తగ్గించింది — పశ్చిమాసియా సంఘర్షణ వల్ల విమాన ఇంధన ధరలు పెరిగి ప్రయాణ, రవాణా సేవలు దెబ్బతినడం కారణం.

ప్రపంచ వాణిజ్యం పుంజుకుంటే భారత ఎగుమతులకు — ముఖ్యంగా ఎలక్ట్రానిక్స్ (మొబైల్ ఫోన్లు), ఇంజినీరింగ్ వస్తువులకు — డిమాండ్ పెరుగుతుంది. AI వస్తువుల వాణిజ్యంలో అవకాశాలు అందుకోవడానికి ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్, PLI పథకాలు కీలకం. సేవల వాణిజ్యం మందగించడం భారత IT, పర్యాటక రంగాలకు హెచ్చరిక.

ఒక దేశంలో కొత్త AI డేటా సెంటర్ నిర్మిస్తే వేలాది సర్వర్లు, చిప్‌లు, కూలింగ్ పరికరాలు దిగుమతి అవుతాయి — ఒక్క ప్రాజెక్టే అనేక దేశాల మధ్య వస్తు వాణిజ్యాన్ని పెంచుతుంది. అదే సమయంలో విమాన ఇంధనం ఖరీదైతే పర్యాటకులు తగ్గి సేవల వాణిజ్యం మందగిస్తుంది.

అక్టోబర్ 2026: WTO 2026 వస్తు వాణిజ్య వృద్ధి అంచనా 3.9%కి పెంపు; సేవలు 3.3%కి తగ్గింపు.

కేంద్ర మంత్రివర్గ నియామకాల కమిటీ (ACC) ఆమోదంతో విశ్రాంత IAS అధికారి సుభాష్ చంద్ర లాల్ (SCL) దాస్‌ను ఆర్థిక సేవల సంస్థల బ్యూరో (FSIB — Financial Services Institutions Bureau) పార్ట్‌టైమ్ చైర్‌పర్సన్‌గా మూడేళ్ల కాలానికి నియమించారు; ఆర్థిక సేవల విభాగం (DFS) 16 అక్టోబర్ 2026న తీర్మానం జారీ చేసింది. ఆయన 1992 బ్యాచ్ AGMUT కేడర్ అధికారి. తొలి చైర్‌పర్సన్ భాను ప్రతాప్ శర్మ పొడిగించిన పదవీకాలం 30 జూన్ 2026తో ముగిసినప్పటి నుంచి ఈ పదవి ఖాళీగా ఉంది.

ఆరుగురు పార్ట్‌టైమ్ సభ్యులనూ నియమించారు — అరిజిత్ బసు, సతీష్ కాశీనాథ్ మరాఠే, రామనాథన్ సుబ్రమణియన్ (ప్రభుత్వ బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థల వ్యవహారాలకు); సిద్ధార్థ మొహంతి, నీర్జా కపూర్, టి.ఎల్. అలమేలు (ప్రభుత్వ బీమా సంస్థల వ్యవహారాలకు).

ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు (PSBలు), ఆర్థిక సంస్థలు, ప్రభుత్వ బీమా సంస్థల్లో హోల్-టైమ్ డైరెక్టర్లు (MD & CEO, ED), నాన్-ఎగ్జిక్యూటివ్ చైర్మన్ల ఎంపికకు FSIB సిఫార్సులు చేస్తుంది. చైర్‌పర్సన్ ఖాళీ భర్తీతో కీలక నియామకాలు ఆలస్యం కాకుండా, నిష్పక్షపాతంగా, వృత్తి నైపుణ్యం ఆధారంగా జరుగుతాయి — బ్యాంకుల పాలన (governance) మెరుగుపడుతుంది.

ఒక ప్రభుత్వ బ్యాంకు MD పదవీకాలం ముగుస్తుంటే, FSIB అర్హులైన అధికారులను ఇంటర్వ్యూ చేసి ఉత్తమ అభ్యర్థిని సిఫార్సు చేస్తుంది; ACC ఆమోదంతో నియామకం జరుగుతుంది. చైర్‌పర్సన్ లేకపోతే ఈ ప్రక్రియ నెలల తరబడి ఆగిపోవచ్చు.

16 అక్టోబర్ 2026: FSIB పార్ట్‌టైమ్ చైర్‌పర్సన్‌గా SCL దాస్, ఆరుగురు సభ్యుల నియామకం.

INDRA అనేది భారత్–రష్యా మధ్య 2003 నుంచి జరుగుతున్న ద్వైపాక్షిక సైనిక విన్యాసాల శ్రేణి. 2026 నౌకాదళ ఎడిషన్ రష్యా పసిఫిక్ తీరంలోని వ్లాదివోస్తోక్ కేంద్రంగా 13–18 అక్టోబర్ 2026 వరకు జరుగుతోంది. భారత నౌకాదళం తరఫున శివాలిక్-క్లాస్ గైడెడ్ మిస్సైల్ స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్ INS సహ్యాద్రి 10 అక్టోబర్‌న వ్లాదివోస్తోక్ చేరుకుంది; రష్యా పసిఫిక్ ఫ్లీట్ తరఫున కార్వెట్ 'అల్దార్ సిడెన్‌జాపోవ్' పాల్గొంటోంది.

విన్యాసం రెండు దశల్లో జరుగుతుంది — హార్బర్ దశలో వృత్తిపరమైన సమావేశాలు, ప్రణాళిక, క్రీడా-సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు; సముద్ర దశలో (సుమారు 16 అక్టోబర్ నుంచి, జపాన్ సముద్రంలో) సమన్వయ నౌకా విన్యాసాలు, సమాచార మార్పిడి, వాయు రక్షణ, సముద్ర భద్రతా విన్యాసాలు.

రెండు నౌకాదళాల మధ్య పరస్పర కార్యాచరణ సామర్థ్యం (interoperability), ఉత్తమ పద్ధతుల మార్పిడి పెరుగుతుంది. రష్యాతో దీర్ఘకాల రక్షణ భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది; భారత నౌకాదళం సుదూర సముద్రాల్లో (పసిఫిక్) కార్యకలాపాలు నిర్వహించే సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. 'మహాసాగర్' (MAHASAGAR) దార్శనికతలో భాగంగా ప్రభుత్వం దీన్ని చూపుతోంది.

రెండు దేశాల నౌకలు కలిసి ఒక సముద్ర దొంగల ముఠాను అడ్డుకోవాల్సి వస్తే, ఒకే రేడియో సంకేతాలు, ఒకే వ్యూహ భాష తెలిసి ఉంటేనే వేగంగా స్పందించగలవు — INDRA వంటి విన్యాసాలు ఆ సమన్వయాన్ని ముందుగానే సాధన చేయిస్తాయి.

13–18 అక్టోబర్ 2026: వ్లాదివోస్తోక్‌లో INDRA 2026 — INS సహ్యాద్రి భాగస్వామ్యం.

భారత తొలి మానవ సహిత అంతరిక్ష యాత్ర 'గగన్‌యాన్'లో ఆర్బిటల్ మాడ్యూల్ రెండు భాగాలుగా ఉంటుంది — వ్యోమగాములు ఉండే క్రూ మాడ్యూల్ (CM), ప్రొపల్షన్, విద్యుత్ వ్యవస్థలు ఉండే సర్వీస్ మాడ్యూల్ (SM). భూమికి తిరిగి వచ్చే ముందు ఈ రెండూ కచ్చితంగా విడిపోవాలి; అప్పుడే క్రూ మాడ్యూల్ సురక్షితంగా వాతావరణంలోకి ప్రవేశించి సముద్రంలో దిగుతుంది.

తిరువనంతపురంలోని విక్రమ్ సారాభాయ్ అంతరిక్ష కేంద్రం (VSSC)లో CM–SM సమీకృత నిర్మాణాన్ని పోలిన, విస్తృత పరికరాలు అమర్చిన రిగ్‌పై ISRO విభజన పరీక్షల శ్రేణిని పూర్తి చేసింది (16 అక్టోబర్ 2026 ప్రకటన). వరుస క్రమంలో జరిగే పైరోటెక్నిక్ విభజన, రెండు మాడ్యూళ్ల మధ్య అంబిలికల్ (విద్యుత్/డేటా) కనెక్షన్ల కత్తిరింపును పరీక్షించారు. ఏవియానిక్స్, ఇనర్షియల్ నావిగేషన్, వెనుక & శంఖాకార ఉష్ణ కవచాల ఉష్ణ రక్షణ వ్యవస్థ విభజన షాక్‌ను తట్టుకున్నాయని, విభజన వ్యవస్థ డిజైన్ సరిపోతుందని నిర్ధారణ అయింది.

వ్యోమగాముల భద్రతకు కీలకమైన విభజన వ్యవస్థ ధృవీకరణతో తొలి మానవరహిత మిషన్ G1 (వ్యోమమిత్ర హ్యూమనాయిడ్‌తో) 2026లోనే ప్రయోగించే దిశగా ముందడుగు. గగన్‌యాన్ విజయం భారతీయ అంతరిక్ష స్టేషన్ (2035 నాటికి), 2040 నాటికి చంద్రుడిపై భారతీయుడు వంటి లక్ష్యాలకు పునాది; అంతరిక్ష పరిశ్రమ, ఉపాధి అవకాశాలు పెరుగుతాయి.

రెండు బోగీలను కలిపే కప్లింగ్ ఒక్క సెకనులో, ఎలాంటి కుదుపు లేకుండా విడిపోవాలంటే ముందుగా భూమిపై వందసార్లు పరీక్షిస్తారు. గగన్‌యాన్‌లో అదే పని అంతరిక్షంలో — విఫలమైతే వ్యోమగాముల ప్రాణాలకే ముప్పు; అందుకే భూమిపై ఇంత కఠిన పరీక్షలు.

16 అక్టోబర్ 2026: గగన్‌యాన్ CM–SM విభజన పరీక్షలు VSSCలో విజయవంతం.

నక్షత్రాల మధ్య ఉండే ధూళి (interstellar dust) నక్షత్రాల కాంతిని ఎలా మారుస్తుందో అధ్యయనం చేసే NASA 'PUFFINS' (Polarimetry in the Ultraviolet to Find Features in INterStellar dust) స్మాల్‌శాట్ మిషన్‌కు బెంగళూరులో జన్మించిన ఖగోళ శాస్త్రవేత్త డా. రమ్య అంచె ప్రిన్సిపల్ ఇన్వెస్టిగేటర్ (PI)గా ఎంపికయ్యారు. ఆమె యూనివర్సిటీ ఆఫ్ అరిజోనా స్టీవార్డ్ అబ్జర్వేటరీలో అసిస్టెంట్ రీసెర్చ్ ప్రొఫెసర్; PhD బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆస్ట్రోఫిజిక్స్ (IIA) నుంచి.

NASA ఆస్ట్రోఫిజిక్స్ పయనీర్స్ కార్యక్రమం కింద సుమారు $20 మిలియన్ల ఈ మిషన్‌ను యూనివర్సిటీ ఆఫ్ అరిజోనా, మెక్‌డొనాల్డ్ అబ్జర్వేటరీ (యూనివర్సిటీ ఆఫ్ టెక్సాస్, ఆస్టిన్) సంయుక్తంగా చేపడతాయి. దిగువ భూకక్ష్యలోని 25 సెం.మీ. (సుమారు 10 అంగుళాల) అతినీలలోహిత (UV) టెలిస్కోప్ సుమారు 70 నక్షత్రాల కాంతి ధ్రువణాన్ని (polarisation) కొలుస్తుంది — దాదాపు మూడు దశాబ్దాల తర్వాత UV స్పెక్ట్రోపోలారిమెట్రీని పునరుద్ధరిస్తుంది. ప్రయోగం 2029–30లో.

50 నానోమీటర్ల కంటే చిన్న ధూళి కణాల స్వభావం, నక్షత్రాంతర అయస్కాంత క్షేత్రాల పటం తెలుస్తాయి — నక్షత్రాలు, గ్రహాల పుట్టుకను అర్థం చేసుకోవడానికి ఇవి కీలకం. NASA ప్రతిపాదిత 'హ్యాబిటబుల్ వరల్డ్స్ అబ్జర్వేటరీ'కి ఇది పూర్వగామి. భారతీయ సంస్థల్లో శిక్షణ పొందిన శాస్త్రవేత్తలు అంతర్జాతీయ మిషన్లకు నాయకత్వం వహించడం భారత విద్యార్థులకు స్ఫూర్తి.

పొగమంచులో నుంచి వచ్చే కారు హెడ్‌లైట్ కాంతి మసకబారి, రంగు మారినట్లు కనిపిస్తుంది; ఆ మార్పును బట్టి పొగమంచు ఎంత దట్టంగా ఉందో చెప్పవచ్చు. PUFFINS కూడా నక్షత్ర కాంతిలో వచ్చిన మార్పు (ధ్రువణం) ద్వారా మధ్యలోని ధూళి స్వభావాన్ని తెలుసుకుంటుంది.

అక్టోబర్ 2026: NASA PUFFINS మిషన్ PIగా డా. రమ్య అంచె.

భారత మహిళా క్రికెట్ బ్యాటర్ పూనమ్ రౌత్ (ముంబై) అన్ని ఫార్మాట్ల అంతర్జాతీయ క్రికెట్ నుంచి తక్షణమే రిటైర్ అవుతున్నట్లు 15 అక్టోబర్ 2026న సోషల్ మీడియా ద్వారా ప్రకటించారు; 'నా తదుపరి ఇన్నింగ్స్ ఆటకు తిరిగి ఇవ్వడమే' అని పేర్కొన్నారు. 2009–2021 మధ్య ఆమె 4 టెస్టులు, 73 వన్డేలు, 35 T20Iలు ఆడారు; చివరి మ్యాచ్ జూన్ 2021లో ఇంగ్లాండ్‌పై వన్డే.

వన్డేల్లో 2,299 పరుగులు (సగటు 34.83, 3 శతకాలు, 15 అర్ధశతకాలు); T20Iల్లో 719 పరుగులు; టెస్టుల్లో 264 పరుగులు (సగటు 44) — 2014లో దక్షిణాఫ్రికాపై 130 అత్యధికం. మే 2017లో దక్షిణాఫ్రికాలోని పోచెఫ్‌స్ట్రూమ్‌లో ఐర్లాండ్‌పై దీప్తి శర్మతో కలిసి 320 పరుగుల ఓపెనింగ్ భాగస్వామ్యం నెలకొల్పారు. 2017 వన్డే ప్రపంచకప్‌లో ఆస్ట్రేలియాపై శతకం, లార్డ్స్ ఫైనల్‌లో 86 పరుగులు చేసినా భారత్ ఇంగ్లాండ్ చేతిలో 9 పరుగుల తేడాతో ఓడింది.

2017 ప్రపంచకప్‌లో భారత్ ఫైనల్ చేరడంలో పూనమ్ రౌత్ కీలక పాత్ర పోషించారు — ఆ టోర్నమెంట్ భారత మహిళా క్రికెట్‌కు ప్రజాదరణ పెంచి, WPL వంటి లీగ్‌లకు దారి తీసిన మలుపు. ఆమె రికార్డులు, భాగస్వామ్యాలు, ప్రపంచకప్ ప్రదర్శనలు క్రీడా కరెంట్ అఫైర్స్‌లో తరచుగా అడిగే అంశాలు.

ఒక జట్టులో వేగంగా పరుగులు చేసే బ్యాటర్లు ఉన్నా, ఒక ఎండ్‌లో నిలకడగా నిలిచే బ్యాటర్ లేకపోతే వికెట్లు వరుసగా పడతాయి. 2017 ప్రపంచకప్ ఫైనల్‌లో పూనమ్ రౌత్ 86 పరుగులతో అలాంటి 'యాంకర్' పాత్రే పోషించారు.

15 అక్టోబర్ 2026: పూనమ్ రౌత్ అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌కు వీడ్కోలు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం (SEC) 100 పట్టణ స్థానిక సంస్థల (ULB) ఎన్నికలకు 16 అక్టోబర్ 2026 ఉదయం 11 గంటల నుంచి నామినేషన్లు స్వీకరిస్తోంది — 13 మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లు, 77 మున్సిపాలిటీలు, 10 నగర పంచాయతీలు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 5,485 కేంద్రాల్లో నామినేషన్లు స్వీకరిస్తున్నారు. రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ అనిల్ చంద్ర పునేఠా 14 అక్టోబర్‌న స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల షెడ్యూల్ ప్రకటించగా, అదే రోజు నుంచి ఎన్నికల ప్రవర్తనా నియమావళి అమల్లోకి వచ్చింది.

షెడ్యూల్: నామినేషన్లు 16–18 అక్టోబర్ (18న మధ్యాహ్నం 3 గంటల వరకు); పరిశీలన 19; ఉపసంహరణ గడువు 21; పోలింగ్ 28 అక్టోబర్; అవసరమైతే రీపోలింగ్ 29; లెక్కింపు, ఫలితాలు 30 అక్టోబర్. మండల/జిల్లా పరిషత్ ప్రాదేశిక నియోజకవర్గాల (MPTC/ZPTC) ఎన్నికలు 3 నవంబర్ (ఫలితాలు 5 నవంబర్), గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికలు మూడు దశల్లో — 26 నవంబర్, 29 నవంబర్, 2 డిసెంబర్. మొత్తం ప్రక్రియ 14 అక్టోబర్ నుంచి 2 డిసెంబర్ వరకు.

74వ రాజ్యాంగ సవరణ (1992) ప్రకారం పురపాలక సంస్థలకు ఐదేళ్లకోసారి ఎన్నికలు తప్పనిసరి. ఎన్నికైన పాలకవర్గాలతో తాగునీరు, పారిశుధ్యం, రోడ్లు, వీధి దీపాల వంటి స్థానిక సేవల్లో ప్రజలకు జవాబుదారీతనం పెరుగుతుంది; 15వ ఆర్థిక సంఘం వంటి కేంద్ర నిధులు పొందడానికీ ఎన్నికైన స్థానిక సంస్థలు అవసరం. మహిళలకు కనీసం మూడింట ఒక వంతు సీట్ల రిజర్వేషన్ (అధికరణ 243T) స్థానిక నాయకత్వంలో వారి భాగస్వామ్యాన్ని పెంచుతుంది.

ఒక మున్సిపాలిటీలో కాలువలు పూడుకుపోయి వర్షపు నీరు ఇళ్లలోకి వస్తోంది. ఎన్నికైన వార్డు కౌన్సిలర్ ఉంటే ప్రజలు నేరుగా ఆయనను ప్రశ్నించవచ్చు, సమస్యను కౌన్సిల్ సమావేశంలో లేవనెత్తించవచ్చు — స్థానిక ఎన్నికలు ఇలాంటి జవాబుదారీతనాన్ని తెస్తాయి.

16–18 అక్టోబర్ 2026: AP పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నామినేషన్లు; పోలింగ్ 28 అక్టోబర్.