National Affairs – Current Affairs · 16 Oct 2026

ఆహార & వ్యవసాయ సంస్థ (FAO) 16 అక్టోబర్ 1945న కెనడాలోని క్యూబెక్ సిటీలో ఏర్పడింది; ప్రధాన కార్యాలయం ఇటలీ రాజధాని రోమ్. FAO సదస్సు 1979లో తీసుకున్న నిర్ణయం మేరకు 1981 నుంచి ఏటా ఈ రోజును ప్రపంచ ఆహార దినోత్సవంగా జరుపుతున్నారు. ఆకలి నిర్మూలన (SDG 2 — Zero Hunger), పోషకాహారం, సుస్థిర వ్యవసాయంపై అవగాహన దీని ఉద్దేశం.

2026 థీమ్ 'Innovate today. Nourish tomorrow.' — కరువును తట్టుకునే వంగడాలు, డిజిటల్ వ్యవసాయ విస్తరణ సేవలు, బయోఫోర్టిఫికేషన్ (పోషకాలు జోడించిన వంగడాలు), ఆహార వృథా తగ్గించే సరఫరా వ్యవస్థలు, సంప్రదాయ పరిజ్ఞానం వంటి ఆవిష్కరణల ద్వారా వాతావరణ, ఆర్థిక ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కొని అందరికీ పోషకాహారం అందించాలనే పిలుపు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 64.5 కోట్ల మంది దీర్ఘకాల ఆకలితో బాధపడుతున్నారు.

భారత్ జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం (NFSA), 2013 ద్వారా గ్రామీణ జనాభాలో 75%, పట్టణ జనాభాలో 50% మందికి — సుమారు 81 కోట్ల మందికి — సబ్సిడీ ఆహార ధాన్యాలు అందిస్తోంది. ప్రాధాన్య కుటుంబాల్లో ఒక్కొక్కరికి నెలకు 5 కిలోలు, అంత్యోదయ అన్న యోజన (AAY) కుటుంబానికి 35 కిలోలు. 'వన్ నేషన్ వన్ రేషన్ కార్డ్', e-PoS వంటి డిజిటల్ సంస్కరణలు ప్రపంచానికి ఆదర్శంగా నిలిచాయి.

ఒక రైతు జింక్ అధికంగా ఉండే బయోఫోర్టిఫైడ్ గోధుమ వంగడాన్ని సాగు చేస్తే, అదే పొలం, అదే శ్రమతో ఆ గ్రామ పిల్లలకు ఎక్కువ పోషకాలు అందుతాయి — 'నేటి ఆవిష్కరణ, రేపటి పోషణ' అంటే ఇదే.

16 అక్టోబర్ 2026: ప్రపంచ ఆహార దినోత్సవం — థీమ్ 'Innovate today. Nourish tomorrow.'

గ్లోబల్ హంగర్ ఇండెక్స్ (GHI)ను ఐర్లాండ్‌కు చెందిన కన్సర్న్ వరల్డ్‌వైడ్, జర్మనీకి చెందిన వెల్ట్‌హంగర్‌హిల్ఫ్ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థలు ఏటా ప్రచురిస్తాయి. ఇది నాలుగు సూచికలపై ఆధారపడుతుంది: (1) జనాభాలో పోషకాహార లోపం (undernourishment), (2) ఐదేళ్లలోపు పిల్లల్లో ఎదుగుదల లోపం (stunting — వయసుకు తగ్గ ఎత్తు లేకపోవడం), (3) బరువు లోపం (wasting — ఎత్తుకు తగ్గ బరువు లేకపోవడం), (4) ఐదేళ్లలోపు పిల్లల మరణాల రేటు. స్కోరు 0–100 మధ్య; ఎక్కువ స్కోరు అంటే ఎక్కువ ఆకలి.

14 అక్టోబర్ 2026న విడుదలైన GHI 2026 ('No security without food security') ప్రకారం భారత్ స్కోరు 24.1 — 'తీవ్ర (serious)' కేటగిరీ; 2012 నుంచి భారత్ ఇదే కేటగిరీలో ఉంది. నివేదికల ప్రకారం 122 దేశాల్లో 100వ స్థానం (గత ఏడాది 123 దేశాల్లో 102వ). పోషకాహార లోపం 9.8%, stunting 29.3%కి తగ్గగా, wasting మళ్లీ 19.0%కి పెరిగి దక్షిణాసియాలోనే అత్యధికంగా ఉంది. భారత్ స్కోరు 2006లో 37 నుంచి క్రమంగా మెరుగుపడింది. పిల్లలకు సంబంధించిన మూడు సూచికలు మొత్తం జనాభాను ప్రతిబింబించవని కేంద్ర ప్రభుత్వం గతంలో GHI పద్ధతిని విమర్శించింది.

పిల్లల్లో wasting ఎక్కువగా ఉండటం తల్లుల పోషణ, శుభ్రమైన నీరు, పారిశుద్ధ్యం సమస్యలను సూచిస్తుంది — పోషణ్ అభియాన్, సక్షమ్ అంగన్‌వాడీ, PM పోషణ్ వంటి పథకాల అమలుకు ఈ గణాంకాలు దిశానిర్దేశం చేస్తాయి. అంతర్జాతీయ సూచికల్లో భారత్ ర్యాంకులు పోటీ పరీక్షల్లో తరచుగా అడుగుతారు.

ఒక అంగన్‌వాడీలో 100 మంది పిల్లల్లో 19 మంది ఎత్తుకు తగ్గ బరువు లేకపోతే అది 19% wasting — తాజా పోషకాహార కొరత లేదా తరచూ వచ్చే అతిసారం వంటి వ్యాధులకు సంకేతం.

14 అక్టోబర్ 2026: GHI 2026 విడుదల — భారత్ స్కోరు 24.1 (serious).

జాతీయ భద్రతా దళం (NSG) 1984 ఆపరేషన్ బ్లూస్టార్, ఇందిరా గాంధీ హత్య అనంతరం ఉగ్రవాద నిరోధం కోసం 16 అక్టోబర్ 1984న ఏర్పడింది; NSG చట్టం, 1986 ద్వారా దానికి చట్టబద్ధత లభించింది. ఇది కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని 'ఫెడరల్ కంటింజెన్సీ ఫోర్స్' — ఉగ్రవాద దాడులు, విమాన హైజాకింగ్‌లు, బందీల విడుదల వంటి ప్రత్యేక ఆపరేషన్లు చేపడుతుంది. నల్ల దుస్తుల కారణంగా 'బ్లాక్ క్యాట్స్' అంటారు; నినాదం 'సర్వత్ర సర్వోత్తమ సురక్ష'. 2008 ముంబై దాడుల సమయంలో 'ఆపరేషన్ బ్లాక్ టోర్నడో' దీని ప్రముఖ ఆపరేషన్. 16 అక్టోబర్ 2026న ఆవిర్భావ దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రధానమంత్రి NSG సిబ్బందికి శుభాకాంక్షలు తెలిపారు.

ప్రపంచ అనస్థీషియా దినోత్సవం: 16 అక్టోబర్ 1846న అమెరికాలోని బోస్టన్ మసాచుసెట్స్ జనరల్ హాస్పిటల్‌లో దంత వైద్యుడు విలియం టి.జి. మోర్టన్ ఈథర్ వాయువుతో రోగిని స్పృహ కోల్పోయేలా చేసి, నొప్పి లేకుండా శస్త్రచికిత్స జరగడాన్ని తొలిసారి బహిరంగంగా ప్రదర్శించారు. ఆధునిక శస్త్రచికిత్సకు పునాది వేసిన ఈ ఘట్టం గుర్తుగా ఏటా ఈ దినోత్సవం జరుపుతారు.

భద్రతా దళాల నిర్మాణం, అవి ఏ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో ఉంటాయి, ఎప్పుడు ఏర్పడ్డాయి వంటి అంశాలు పోటీ పరీక్షల్లో తరచుగా అడుగుతారు. అనస్థీషియా ఆవిష్కరణ వైద్య చరిత్రలో మైలురాయి — సైన్స్ చరిత్ర ప్రశ్నలకు ఉపయోగం.

ఒక విమానాన్ని హైజాక్ చేస్తే, రాష్ట్ర పోలీసులకు ఆ స్థాయి శిక్షణ, పరికరాలు ఉండవు — కేంద్రం వెంటనే NSG బృందాన్ని పంపుతుంది.

16 అక్టోబర్ 2026: NSG ఆవిర్భావ దినోత్సవం; ప్రపంచ అనస్థీషియా దినోత్సవం.