1. JOSH — TB ముక్త్ భారత్ అభియాన్
ఏమిటి?
TB (క్షయ) Mycobacterium tuberculosis బ్యాక్టీరియా వల్ల వచ్చే అంటువ్యాధి; ప్రధానంగా ఊపిరితిత్తులను ప్రభావితం చేస్తుంది. భారత్ జాతీయ క్షయ నిర్మూలన కార్యక్రమం (NTEP) ద్వారా దీనిని అరికట్టడానికి కృషి చేస్తోంది; రోగులకు పోషకాహార సాయం కోసం ని-క్షయ్ పోషణ్ యోజన (2018) అమలులో ఉంది.
TB ముక్త్ భారత్ అభియాన్లో భాగంగా JOSH కార్యక్రమాన్ని కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి 8 అక్టోబర్న భారత్ మండపంలో ప్రారంభించారు. యువత, వాలంటీర్ల భాగస్వామ్యంతో గ్రామ స్థాయిలో అవగాహన, గుర్తింపు పెంచడం దీని ఉద్దేశం.
ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?
యువ వాలంటీర్ల ద్వారా క్షేత్రస్థాయిలో TB కేసుల గుర్తింపు, చికిత్సకు అనుసంధానం వేగవంతమవుతుంది. ఆరోగ్య పథకాలు, సంఖ్యల ప్రశ్నలకు ఇది ముఖ్యమైన అంశం.
ముఖ్య విషయాలు
- ప్రారంభం: కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి 8 అక్టోబర్న భారత్ మండపంలో JOSH ను ప్రారంభించారు.
- మొదటి దశ: 11 రాష్ట్రాలు/UTలలోని 55 జిల్లాలు.
- విస్తరణ లక్ష్యం: చివరికి మొత్తం 804 జిల్లాలకు విస్తరణ.
- JOSH టీమ్లు: 6,347 టీమ్లు — MY భారత్ వాలంటీర్లు (31,429), NCC క్యాడెట్లు (26,794).
- ఖుషీ అవతార్: AI సహాయకుడు, 12 భాషల్లో అందుబాటులో ఉంటుంది.
- NCC:
- National Cadet Corps
- రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో 1948లో ఏర్పడింది.
- TB ముక్త్ భారత్ అభియాన్: TB నిర్మూలన లక్ష్యంతో కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖ నడిపే ప్రచార కార్యక్రమం.
సులభమైన ఉదాహరణ
ఒక జిల్లాలో NCC క్యాడెట్లు, MY భారత్ వాలంటీర్లు ఇంటింటికీ వెళ్లి దగ్గు ఎక్కువ రోజులున్నవారిని గుర్తించి పరీక్షకు పంపుతారు; భాషా అడ్డంకి ఉంటే ఖుషీ అవతార్ సహాయపడుతుంది.
తాజా మార్పు
8 అక్టోబర్న భారత్ మండపంలో JOSH ప్రారంభమైంది. మొదటి దశలో 55 జిల్లాలు, చివరికి 804 జిల్లాలు లక్ష్యం; 6,347 టీమ్లు పని చేస్తాయి.
🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):
బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-08
2. ఆయుష్ సేవల రంగ నివేదిక 2026, NSAM 2.0
ఏమిటి?
ఆయుష్ అంటే ఆయుర్వేద, యోగా & ప్రకృతి చికిత్స, యునాని, సిద్ధ, హోమియోపతి. వీటి కోసం కేంద్ర ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ నవంబర్ 2014లో ఏర్పడింది. ఆయుర్వేద దినోత్సవాన్ని ధన్వంతరి జయంతి నాడు జరుపుకుంటారు.
ఆయుర్వేద దినోత్సవం 2026న ఆయుష్ శాఖ సేవల రంగ నివేదికను విడుదల చేసింది (RIS తయారీ). ఇదే సందర్భంలో MeitY NSAM 2.0ను ప్రకటించింది; NSAM అంటే నేషనల్ స్ట్రాటజీ ఫర్ అడిటివ్ మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ (3D ప్రింటింగ్).
ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?
ఆయుష్ రంగం పరిమాణం, మహిళల భాగస్వామ్యం వంటి గణాంకాలు ఆర్థిక, ఆరోగ్య విధాన ప్రశ్నలకు ఉపయోగపడతాయి. NSAM 2.0 భారత తయారీ రంగ సాంకేతికతను బలోపేతం చేస్తుంది.
ముఖ్య విషయాలు
- రంగ పరిమాణం: ఆయుష్ రంగం US$36.92 బిలియన్ (FY25).
- CAGR: 16.91% — కంపౌండ్ యాన్యువల్ గ్రోత్ రేట్ (సగటు వార్షిక వృద్ధి రేటు).
- మహిళలు: ఆయుష్ శ్రామికశక్తిలో 43%.
- నివేదిక:
- ఆయుర్వేద దినోత్సవం 2026న ఆయుష్ శాఖ విడుదల చేసింది
- తయారీ RIS.
- NSAM 2.0: MeitY ప్రకటించిన 3D ప్రింటింగ్ సంకలిత తయారీ వ్యూహం రెండో దశ.
- ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ:
- 2014లో ఏర్పాటు
- ఆయుర్వేద దినోత్సవం ధన్వంతరి జయంతి నాడు.
సులభమైన ఉదాహరణ
3D ప్రింటింగ్ (అడిటివ్ మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్)లో వస్తువును పొరలు పొరలుగా ముద్రిస్తారు, కాబట్టి తక్కువ వ్యర్థంతో కస్టమ్ ఉపకరణాలు తయారు చేయవచ్చు.
తాజా మార్పు
ఆయుర్వేద దినోత్సవం 2026న ఆయుష్ సేవల రంగ నివేదిక వెలువడింది; ఆయుష్ రంగం FY25లో US$36.92 బిలియన్, CAGR 16.91%, మహిళలు 43% శ్రామికశక్తిగా పేర్కొన్నారు. MeitY NSAM 2.0ను (3D ప్రింటింగ్ వ్యూహం రెండో దశ) ప్రకటించింది.
బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-08