సర్కారియా, పూంఛీ కమిషన్లు (Commissions on Centre-State Relations)
Free practice MCQs with answers and explanations for సర్కారియా, పూంఛీ కమిషన్లు (Commissions on Centre-State Relations) in సమకాలీన పరిణామాలు: కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు మరియు సమాఖ్య వ్యవస్థ. Tap an option to check instantly.
Q1Easy
సర్కారియా కమిషన్ తన నివేదికను ఏ సంవత్సరంలో సమర్పించింది?
A. 1983
B. 2010
C. 1988
D. 1969
Answer & explanation
Correct: C — 1988
సర్కారియా కమిషన్ 1983లో నియమితమై 1988లో నివేదిక ఇచ్చింది. 1983 నియామక సంవత్సరం, 2010 పూంఛీ కమిషన్ నివేదిక సంవత్సరం, 1969 రాజమన్నార్ కమిటీ సంవత్సరం. ఈ నాలుగు సంవత్సరాలు ఏ కమిషన్‌వో గుర్తుంచుకోవడం పరీక్షకు ముఖ్యం.
అంతర్రాష్ట్ర మండలి (Inter-State Council) ఏ ఆర్టికల్ ఆధారంగా ఏర్పడింది?
A. ఆర్టికల్ 262
B. ఆర్టికల్ 263
C. ఆర్టికల్ 261
D. ఆర్టికల్ 280
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 263
అంతర్రాష్ట్ర మండలి ఆర్టికల్ 263 ఆధారంగా 1990లో ఏర్పాటైంది; ప్రధానమంత్రి దీనికి అధ్యక్షుడు. ఆర్టికల్ 262 నదీ జలాల వివాదాలకు, ఆర్టికల్ 261 ఒక రాష్ట్ర పత్రాలకు ఇతర రాష్ట్రాల్లో గుర్తింపునకు, ఆర్టికల్ 280 ఆర్థిక సంఘానికి సంబంధించినవి.
రాజమన్నార్ కమిటీ (1969)ను ఏ ప్రభుత్వం నియమించింది?
A. కేంద్ర ప్రభుత్వం
B. పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం
C. పంజాబ్ ప్రభుత్వం
D. తమిళనాడు ప్రభుత్వం
Answer & explanation
Correct: D — తమిళనాడు ప్రభుత్వం
రాజమన్నార్ కమిటీని 1969లో తమిళనాడు ప్రభుత్వం నియమించి, రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ స్వయంప్రతిపత్తి ఇవ్వాలని సూచించింది. ఆనంద్‌పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం (1973) అకాలీదళ్ ప్రకటన, 1977 మెమోరాండం పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రకటన; సర్కారియా కమిషన్‌ను మాత్రం కేంద్రం నియమించింది.
పూంఛీ కమిషన్‌ను ఏ సంవత్సరంలో నియమించారు, నివేదిక ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 1983లో నియామకం, 1988లో నివేదిక
B. 2000లో నియామకం, 2002లో నివేదిక
C. 2007లో నియామకం, 2010లో నివేదిక
D. 2010లో నియామకం, 2013లో నివేదిక
Answer & explanation
Correct: C — 2007లో నియామకం, 2010లో నివేదిక
మదన్ మోహన్ పూంఛీ కమిషన్ 2007లో నియమితమై 2010లో నివేదిక సమర్పించింది. 1983-1988 సర్కారియా కమిషన్ కాలం. వెంకటాచలయ్య అధ్యక్షతన రాజ్యాంగ సమీక్ష కమిషన్ 2000లో ఏర్పడింది.
సర్కారియా కమిషన్ గవర్నర్ నియామకంపై చేసిన సిఫార్సు ఏది?
A. గవర్నర్‌ను ప్రజలు ప్రత్యక్షంగా ఎన్నుకోవాలి
B. నియామకానికి ముందు ముఖ్యమంత్రిని సంప్రదించాలి; క్రియాశీల రాజకీయాల్లో లేని వ్యక్తిని నియమించాలి
C. గవర్నర్‌ను సుప్రీంకోర్టు నియమించాలి
D. గవర్నర్ పదవిని రద్దు చేయాలి
Answer & explanation
Correct: B — నియామకానికి ముందు ముఖ్యమంత్రిని సంప్రదించాలి; క్రియాశీల రాజకీయాల్లో లేని వ్యక్తిని నియమించాలి
సర్కారియా కమిషన్ గవర్నర్ నియామకంలో రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిని సంప్రదించాలని, క్రియాశీల రాజకీయాల్లో లేని వ్యక్తిని నియమించాలని సూచించింది. గవర్నర్ ప్రత్యక్ష ఎన్నిక లేదా పదవి రద్దు వంటి సిఫార్సులు నోట్స్‌లో లేవు, అవి కమిషన్ చేయలేదు.
ఈ క్రింది కమిషన్లు/కమిటీలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: 1) పూంఛీ కమిషన్ 2) రాజమన్నార్ కమిటీ 3) సర్కారియా కమిషన్ 4) ఆనంద్‌పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం
A. 2, 3, 4, 1
B. 2, 4, 3, 1
C. 4, 2, 3, 1
D. 2, 4, 1, 3
Answer & explanation
Correct: B — 2, 4, 3, 1
రాజమన్నార్ కమిటీ (1969), ఆనంద్‌పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం (1973), సర్కారియా కమిషన్ (1983 నియామకం), పూంఛీ కమిషన్ (2007 నియామకం) అనేది సరైన క్రమం. 1977 పశ్చిమ బెంగాల్ మెమోరాండం ఆనంద్‌పూర్ తర్వాత వచ్చి సర్కారియాకు ముందు ఉంది.
పూంఛీ కమిషన్ సిఫార్సులకు సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1) గవర్నర్ పదవీకాలం ఐదేళ్లు స్థిరంగా ఉండాలి. 2) గవర్నర్‌ను అభిశంసన పద్ధతిలో తొలగించాలి. 3) 'స్థానిక అత్యవసర పరిస్థితుల'కు ఆర్టికల్ 355, 356లో పరిమిత ఉపయోగం ఉండాలి. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3
పూంఛీ కమిషన్ మూడు సూచనలూ చేసింది: గవర్నర్ పదవీకాలం ఐదేళ్లు స్థిరంగా ఉండాలి, తొలగింపు అభిశంసన పద్ధతిలో జరగాలి, స్థానిక అత్యవసర పరిస్థితులకు ఆర్టికల్ 355, 356ను పరిమితంగా వాడాలి. ఇది 2007లో నియమితమై 2010లో నివేదిక ఇచ్చింది.
సర్కారియా కమిషన్ సిఫార్సులకు సంబంధించి సరికాని వాక్యం ఏది?
A. ఆర్టికల్ 356ను మొదటి అస్త్రంగా ఉపయోగించాలి
B. శాశ్వత అంతర్రాష్ట్ర మండలి ఏర్పాటు చేయాలి
C. ఉమ్మడి జాబితా అంశాల్లో రాష్ట్రాలతో సంప్రదింపులు జరపాలి
D. గవర్నర్ నియామకంలో ముఖ్యమంత్రిని సంప్రదించాలి
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 356ను మొదటి అస్త్రంగా ఉపయోగించాలి
సర్కారియా కమిషన్ ఆర్టికల్ 356ను చివరి అస్త్రంగా మాత్రమే ఉపయోగించాలని చెప్పింది, మొదటి అస్త్రంగా కాదు. మిగతా మూడు సిఫార్సులు (శాశ్వత అంతర్రాష్ట్ర మండలి, ఉమ్మడి జాబితాలో సంప్రదింపులు, గవర్నర్ నియామకంలో సీఎం సంప్రదింపు) కమిషన్ చేసినవే.