అంతర్రాష్ట్ర నీటి వివాదాలు, ప్రాంతీయ మండళ్లు (Inter-State Relations)

Correct: C — కేంద్ర హోం మంత్రి

ప్రాంతీయ మండళ్లకు కేంద్ర హోం మంత్రి అధ్యక్షుడు. ఇవి రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 1956 కింద ఏర్పాటయ్యాయి. అంతర్రాష్ట్ర మండలికి మాత్రం ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షుడు; ఈ రెండింటి అధ్యక్షులను కలపకుండా గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: B — ఆర్టికల్ 262

ఆర్టికల్ 262 అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల వివాదాల పరిష్కారాన్ని చెబుతుంది; దీనికి అనుగుణంగా అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల వివాదాల చట్టం 1956 వచ్చింది. ఆర్టికల్ 263 అంతర్రాష్ట్ర మండలి, ఆర్టికల్ 131 సుప్రీంకోర్టు ఒరిజినల్ అధికారం, ఆర్టికల్ 301 వాణిజ్య స్వేచ్ఛకు సంబంధించినవి.

Correct: A — 5

రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 1956 కింద 5 ప్రాంతీయ మండళ్లు ఏర్పడ్డాయి. ఈశాన్య ప్రాంత మండలి (NEC) మాత్రం 1971 ప్రత్యేక చట్టం కింద ఏర్పడింది, కాబట్టి ఇది ఈ ఐదింటిలో లెక్కకు రాదు. దక్షిణ ప్రాంతీయ మండలిలో ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ఉన్నాయి.

Correct: C — బ్రిజేష్ కుమార్ అధ్యక్షతన, 2004లో

KWDT-I 1969లో బచావత్ అధ్యక్షతన, KWDT-II 2004లో బ్రిజేష్ కుమార్ అధ్యక్షతన ఏర్పడ్డాయి. 1990 కావేరీ ట్రిబ్యునల్ ఏర్పడిన సంవత్సరం. రాష్ట్ర విభజన తర్వాత ఏపీ, తెలంగాణ నీటి వాటా వివాదాలు విభజన చట్టం సెక్షన్ 89తో ముడిపడి ఉన్నాయి.

Correct: B — 2007

కావేరీ ట్రిబ్యునల్ 1990లో ఏర్పడి, తుది అవార్డును 2007లో ఇచ్చింది; 2018లో సుప్రీంకోర్టు ఈ వివాదంపై తీర్పు చెప్పింది. 1969లో కృష్ణా, గోదావరి ట్రిబ్యునళ్లు ఏర్పడ్డాయి. సంవత్సరాలను ఇలా గుర్తుంచుకోవడం కాలక్రమ ప్రశ్నలకు ఉపయోగపడుతుంది.

Correct: B — 1, 2 మరియు 3

వాక్యాలు 1, 2, 3 సరైనవి; ప్రాంతీయ మండళ్ల అధ్యక్షుడు కేంద్ర హోం మంత్రి, గవర్నర్ కాదు కాబట్టి 4 తప్పు. ఈశాన్య మండలి 1971 ప్రత్యేక చట్టం కింద ఏర్పడినందున 5 ప్రాంతీయ మండళ్ల జాబితాలో లెక్కించరు.

Correct: A — మహారాష్ట్ర

దక్షిణ ప్రాంతీయ మండలిలో ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు, పుదుచ్చేరి ఉన్నాయి. మహారాష్ట్ర పశ్చిమ ప్రాంతీయ మండలిలో భాగం, కాబట్టి దక్షిణ మండలిలో లేదు.

Correct: D — KWDT-II (2004) కి అధ్యక్షుడు బచావత్

KWDT-II (2004) అధ్యక్షుడు బ్రిజేష్ కుమార్; బచావత్ KWDT-I (1969), గోదావరి ట్రిబ్యునల్ (1969)లకు అధ్యక్షత వహించారు. కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. గోదావరి ట్రిబ్యునల్ నిర్ణయాలు పోలవరానికి అనుమతి ఇవ్వడానికి దారి తీశాయి.