రాజ్యాంగ సవరణ పద్ధతులు – ఆర్టికల్ 368 (Amendment Procedure)
Free practice MCQs with answers and explanations for రాజ్యాంగ సవరణ పద్ధతులు – ఆర్టికల్ 368 (Amendment Procedure) in రాజ్యాంగ సవరణలు మరియు న్యాయస్థానాల కీలక తీర్పులు. Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత రాజ్యాంగ సవరణ పద్ధతి ఏ ఆర్టికల్లో ఉంది?
A. ఆర్టికల్ 368
B. ఆర్టికల్ 356
C. ఆర్టికల్ 352
D. ఆర్టికల్ 370
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 368
రాజ్యాంగ సవరణ అధికారం, విధానం భాగం XXలోని ఆర్టికల్ 368లో ఉన్నాయి. ఆర్టికల్ 356 రాష్ట్రపతి పాలనకు, ఆర్టికల్ 352 జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితికి, ఆర్టికల్ 370 జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రత్యేక హోదాకు సంబంధించినవి, సవరణ విధానానికి కాదు.
సవరణ బిల్లును లోక్సభ లేదా రాజ్యసభ రెండింటిలో దేనిలోనైనా ప్రవేశపెట్టవచ్చు. రాష్ట్ర శాసనసభల్లో సవరణ బిల్లును ప్రారంభించే అవకాశం లేదు; అవి కేవలం కొన్ని సందర్భాల్లో ఆమోదం (ratification) మాత్రమే ఇస్తాయి. సుప్రీంకోర్టుకు బిల్లు ప్రవేశపెట్టే అధికారం లేదు.
రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుపై ఉభయ సభల మధ్య ప్రతిష్టంభన వస్తే ఏమవుతుంది?
A. సంయుక్త సమావేశం ఏర్పాటు చేస్తారు
B. సంయుక్త సమావేశం ఉండదు
C. రాష్ట్రపతి తుది నిర్ణయం తీసుకుంటారు
D. సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: B — సంయుక్త సమావేశం ఉండదు
సాధారణ బిల్లులకు ప్రతిష్టంభన వస్తే సంయుక్త సమావేశం ఉంటుంది కానీ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుకు ఆ అవకాశం లేదు; రెండు సభలూ విడివిడిగా ప్రత్యేక మెజారిటీతో ఆమోదించాల్సిందే. రాష్ట్రపతి లేదా సుప్రీంకోర్టు ఈ ప్రతిష్టంభనను పరిష్కరించే వ్యవస్థ రాజ్యాంగంలో లేదు.
ఈ క్రింది వాటిలో సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం (ratification) అవసరమయ్యే సవరణ అంశం ఏది?
A. రాష్ట్రపతి ఎన్నిక పద్ధతి
B. ప్రాథమిక హక్కుల సవరణ
C. ఆదేశిక సూత్రాల సవరణ
D. కొత్త రాష్ట్రం ఏర్పాటు
Answer & explanation
Correct: A — రాష్ట్రపతి ఎన్నిక పద్ధతి
సమాఖ్య స్వభావానికి సంబంధించిన అంశాలైన రాష్ట్రపతి ఎన్నిక, కేంద్ర-రాష్ట్ర అధికారాల పంపిణీ, సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టులు వంటివాటికి ప్రత్యేక మెజారిటీతో పాటు సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి. ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలకు ప్రత్యేక మెజారిటీ చాలు; కొత్త రాష్ట్రం ఏర్పాటుకు సాధారణ మెజారిటీ సరిపోతుంది.
ఆర్టికల్ 368 గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1) సవరణ బిల్లుపై ఉభయ సభల సంయుక్త సమావేశం ఉండదు. 2) సవరణ బిల్లును రాష్ట్రపతి పునఃపరిశీలనకు తిప్పి పంపవచ్చు. 3) సవరణ బిల్లును రాష్ట్ర శాసనసభల్లో ప్రారంభించవచ్చు. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2
B. 1 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మాత్రమే
సవరణ బిల్లుపై సంయుక్త సమావేశం ఉండదు కాబట్టి వాక్యం 1 సరైనది. 24వ సవరణ (1971) తర్వాత రాష్ట్రపతి సవరణ బిల్లుకు తప్పనిసరిగా ఆమోదం ఇవ్వాలి, తిప్పి పంపలేరు కాబట్టి 2 తప్పు. బిల్లును పార్లమెంటులో మాత్రమే ప్రారంభించగలం, రాష్ట్ర శాసనసభల్లో కాదు కాబట్టి 3 కూడా తప్పు.