International Affairs – Current Affairs · 16 Oct 2026

ఫిబ్రవరి 2025లో ప్రధానమంత్రి మోదీ, అధ్యక్షుడు ట్రంప్ భేటీలో 2030 నాటికి ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని $500 బిలియన్లకు చేర్చే 'మిషన్ 500' లక్ష్యం, దశలవారీ ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందం (BTA) చర్చలు ప్రకటించారు. అమెరికా సుంకాలు, వ్యవసాయ–పాడి మార్కెట్ ప్రవేశం వంటి అంశాలపై విభేదాలతో చర్చలు పలుమార్లు గడువులు దాటాయి.

15 అక్టోబర్ 2026న వాణిజ్య మంత్రి పీయూష్ గోయల్ BTA తొలి విడత ఖరారై, న్యాయపరమైన ముసాయిదా, తుది సమీక్ష దశలో ఉందని తెలిపారు; పోటీ దేశాల కంటే భారత్‌కు ప్రయోజనం కలిగినప్పుడే అమలు చేస్తామన్నారు. 'పెద్ద అంశాలు పూర్తయ్యాయి, ఒప్పందానికి చాలా దగ్గరగా ఉన్నాం; వివరాలు మంత్రులే ప్రకటిస్తారు' అని అమెరికా రాయబారి సెర్జియో గోర్ పేర్కొన్నారు. త్వరలో సంతకాలు జరగాలని ఆర్థిక మంత్రి సీతారామన్ ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో ఉజ్బెకిస్తాన్, భారత్ పర్యటన (17–22 అక్టోబర్)కు ముందు ఈ పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి.

ఒప్పందం కుదిరితే వస్త్రాలు, ఔషధాలు, ఇంజినీరింగ్ వస్తువులు, ఎలక్ట్రానిక్స్ వంటి భారత ఎగుమతులకు అమెరికా మార్కెట్‌లో సుంకాల భారం తగ్గే అవకాశం; పెట్టుబడులు, సరఫరా గొలుసుల్లో భారత్ పాత్ర పెరుగుతుంది. అమెరికా భారత్‌కు అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వాముల్లో ఒకటి.

తిరుపూర్ వస్త్ర ఎగుమతిదారుడిపై అమెరికాలో సుంకం తగ్గితే, అదే చొక్కా బంగ్లాదేశ్, వియత్నాం ఉత్పత్తుల కంటే తక్కువ ధరకు అమ్ముడై ఎక్కువ ఆర్డర్లు వస్తాయి — 'పోటీ ప్రయోజనం' అంటే ఇదే.

15 అక్టోబర్ 2026: భారత్–అమెరికా BTA తొలి విడత ఖరారు — న్యాయపరమైన ముసాయిదా దశ.

దక్షిణ హిందూ మహాసముద్ర మత్స్య ఒప్పందం (SIOFA) అంతర్జాతీయ జలాల్లో (హై సీస్ — ఏ దేశ ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి పరిధిలోనూ లేని సముద్రం) చేపల వనరుల సంరక్షణ, సుస్థిర వినియోగం కోసం ఏర్పడిన ప్రాంతీయ మత్స్య నిర్వహణ సంస్థ. 2006లో రోమ్‌లో సంతకం జరిగి 2012 నుంచి అమల్లో ఉంది. ఇది ట్యూనా వంటి అత్యధికంగా వలసపోయే జాతులకు కాకుండా, సముద్రపు అడుగున ఉండే (demersal) ఇతర జాతులకు వర్తిస్తుంది; ట్యూనాల నిర్వహణ ఇండియన్ ఓషన్ ట్యూనా కమిషన్ (IOTC — సచివాలయం సీషెల్స్) బాధ్యత.

భారత్ 2022 నుంచి SIOFAలో 'సహకార సభ్యేతర దేశం (CNCP)'గా పాల్గొంటోంది. కేంద్ర మత్స్య, పశుసంవర్ధక & పాడి మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటన ప్రకారం (అక్టోబర్ 2026) పూర్తి సభ్యదేశం (Contracting Party)గా చేరేందుకు ప్రభుత్వం ఆమోదం తెలిపింది. దీంతో భారత జెండా గల నౌకలు, సంస్థలు SIOFA పరిధిలో అనుమతించిన స్క్విడ్, టూత్‌ఫిష్, ఆల్ఫాన్సినో వంటి చేపలను వేటాడవచ్చు; శాస్త్రీయ, నిబంధనల కమిటీల్లో నిర్ణయాధికారం లభిస్తుంది. అంతర్జాతీయ జలాల్లో నౌకల తనిఖీ (HSBI) పథకంలోనూ భారత్ చురుకుగా పాల్గొంటుంది. కేంద్రం డిసెంబర్ 2025లో హై సీస్ ఫిషరీస్ మార్గదర్శకాలు విడుదల చేసింది.

భారత లోతైన సముద్ర చేపల వేట (deep-sea fishing) రంగానికి కొత్త వనరులు, ఎగుమతి అవకాశాలు; 'బ్లూ ఎకానమీ' లక్ష్యాలకు ఊతం. చట్టవిరుద్ధ, నియంత్రణ లేని చేపల వేట (IUU fishing) నిరోధంలో భారత్ పాత్ర బలపడుతుంది.

విశాఖపట్నం నుంచి బయలుదేరిన లోతైన సముద్ర చేపల నౌక, ఏ దేశ జలాల్లోనూ లేని దక్షిణ హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో SIOFA నియమాల ప్రకారం నిర్ణీత కోటాలో స్క్విడ్ వేటాడి చట్టబద్ధంగా ఎగుమతి చేయవచ్చు.

అక్టోబర్ 2026: SIOFAలో పూర్తి సభ్యత్వానికి భారత్ ఆమోదం.