Environment & Ecology – Current Affairs · 13 Oct 2026

అంతర్జాతీయ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA)ను ప్రాజెక్ట్ టైగర్ 50 ఏళ్ల సందర్భంగా ప్రధానమంత్రి 9 ఏప్రిల్ 2023న మైసూరులో ప్రకటించారు. ఇది పెద్ద పిల్లి జాతులు సహజంగా నివసించే దేశాల (range countries) మధ్య సహకారం కోసం ఏర్పడిన ఒప్పంద ఆధారిత అంతర్‌ప్రభుత్వ సంస్థ. కేంద్ర కేబినెట్ 29 ఫిబ్రవరి 2024న ఆమోదం తెలిపి, 2023–24 నుంచి 2027–28 వరకు ₹150 కోట్ల బడ్జెట్ సహాయం ప్రకటించింది.

ఏప్రిల్ 2025లో భారత ప్రభుత్వం–IBCA మధ్య ప్రధాన కార్యాలయ ఒప్పందం కుదిరింది. ఇప్పుడు 55 లోధీ ఎస్టేట్‌లో కొత్త ప్రధాన కార్యాలయాన్ని భూపేందర్ యాదవ్ ప్రారంభించారు; IBCA డైరెక్టర్ జనరల్ డా. ఎస్.పి. యాదవ్.

ఆవాస పరిరక్షణ, శాస్త్రీయ పరిశోధన, అక్రమ వన్యప్రాణి వ్యాపార నిరోధం, సామర్థ్య నిర్మాణంలో సభ్య దేశాల మధ్య సహకారం పెరుగుతుంది. భారత్‌లో ఏడు జాతుల్లో ఐదు (పులి, సింహం, చిరుత, మంచు చిరుత, చీతా) ఉన్నాయి.

మంచు చిరుతలు భారత్, నేపాల్, చైనా, మంగోలియా సరిహద్దులు దాటి తిరుగుతాయి; ఒక దేశం మాత్రమే రక్షిస్తే సరిపోదు — అందుకే IBCA వంటి కూటమి అవసరం.

అక్టోబర్ 2026: IBCA ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలో ప్రారంభం.

కప్పతగుడ్డ ఉత్తర కర్ణాటకలోని గదగ్ జిల్లాలో దక్కన్ పీఠభూమిపై ఉన్న కొండ ప్రాంతం. అర్ధ-శుష్క ప్రాంతంలో ఉన్నప్పటికీ సమృద్ధ వృక్షసంపద కారణంగా దీన్ని 'ఉత్తర కర్ణాటక సహ్యాద్రి' అంటారు. తుంగభద్ర నది పరీవాహక ప్రాంతంలో భాగం.

చరిత్ర: 2015లో సంరక్షణ రిజర్వ్, గనుల ఒత్తిడితో డీనోటిఫై, 2017లో మళ్లీ నోటిఫై, మే 2019లో వన్యప్రాణి అభయారణ్యం, జూన్ 2025లో తుది ESZ నోటిఫికేషన్. గ్రీన్‌స్టోన్, క్వార్ట్జ్, ఇనుము ఖనిజ శిలల వల్ల గనుల ఒత్తిడి ఎక్కువ. తాజాగా అభయారణ్యానికి 1 కి.మీ.లోపు ఉన్న నాలుగు క్వారీ ప్రతిపాదనలను రాష్ట్ర వన్యప్రాణి బోర్డు తిరస్కరించింది.

ఔషధ మొక్కలు, అరుదైన పచ్చికబయలు జంతువులు (తోడేలు, హైనా, కృష్ణజింక) రక్షించబడతాయి; తుంగభద్ర పరీవాహక నీటి వనరులు కాపాడబడతాయి. ESZ, అభయారణ్యాల నిబంధనలు పర్యావరణ ప్రశ్నల్లో ముఖ్యం.

అభయారణ్యం సరిహద్దుకు 500 మీటర్ల దూరంలో క్వారీ పేలుళ్లు జరిగితే, ఆ శబ్దం, ధూళికి జంతువులు ఆవాసాన్ని వదిలి వెళ్లిపోతాయి — అందుకే ESZ నిబంధనలు.

అక్టోబర్ 2026: కప్పతగుడ్డ సమీప 4 క్వారీ ప్రతిపాదనలు తిరస్కరణ.

నామేరి నేషనల్ పార్క్/టైగర్ రిజర్వ్ అస్సాంలోని సోనిత్‌పూర్ జిల్లాలో, తూర్పు హిమాలయాల పాదాల వద్ద ఉంది. ఉత్తరాన అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని పక్కే టైగర్ రిజర్వ్‌తో కలిసి పెద్ద అటవీ ప్రాంతాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. జియా-భరాలి నది దీని గుండా ప్రవహిస్తుంది; అరుదైన తెల్ల రెక్కల అడవి బాతు (White-winged Wood Duck) ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.

'నామేరి వైల్డ్ క్లాస్‌రూమ్' కింద 8వ తరగతి పైబడిన విద్యార్థులు, కళాశాల విద్యార్థులకు 2–3 రోజుల నివాస శిబిరాలు నిర్వహిస్తారు; పాల్గొన్నవారికి సర్టిఫికెట్లు ఇస్తారు.

పుస్తకాల కంటే ప్రత్యక్ష అనుభవం ద్వారా విద్యార్థుల్లో పర్యావరణ స్పృహ పెరుగుతుంది; స్థానిక గిరిజన సమాజాల సాంప్రదాయ జ్ఞానానికి గుర్తింపు, పర్యావరణ పర్యాటకం ద్వారా ఆదాయం.

పాఠ్యపుస్తకంలో 'ఆహార గొలుసు' చదవడం కంటే, అడవిలో పులి పాదముద్రలు, జింకల గుంపు, గద్దలను స్వయంగా చూస్తే ఆ పాఠం మర్చిపోలేరు.

అక్టోబర్ 2026: నామేరి వైల్డ్ క్లాస్‌రూమ్ ప్రారంభం.