కరెంట్ అఫైర్స్ (Current Affairs) / పర్యావరణం మరియు జీవవైవిధ్యం (Environment & Ecology)

Environment & Ecology – Current Affairs · 3 Oct 2026

పర్యావరణం కరెంట్ అఫైర్స్ — నోట్స్ మరియు ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు.

2 notes 3 questions

Notes in this chapter

  1. 1బుక్సా టైగర్ రిజర్వ్‌కు బిహార్ నుండి తొలి ఆడ పులిRead notePractice 2
  2. 2గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ — బందీ-పెంపక పిల్లలు అడవిలోకిRead notePractice 1
By exambadi.in

1. బుక్సా టైగర్ రిజర్వ్‌కు బిహార్ నుండి తొలి ఆడ పులి

ఏమిటి?

బిహార్‌లోని వాల్మీకి టైగర్ రిజర్వ్ నుండి తెచ్చిన ఆడ పులిని పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని బుక్సా టైగర్ రిజర్వ్‌లో విడుదల చేశారు. ఇది అక్కడ పులుల సంఖ్యను పునరుద్ధరించే కార్యక్రమంలో భాగం.

ఒక రిజర్వ్ నుండి మరో రిజర్వ్‌కు పులులను తరలించడం ద్వారా జన్యు వైవిధ్యం, జనాభా పెరుగుతాయి. ప్రాజెక్ట్ టైగర్ 1973లో ప్రారంభమైంది; టైగర్ ఆగ్‌మెంటేషన్ అండ్ రికవరీ ప్రాజెక్ట్ 2018 నుండి అమలులో ఉంది.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

పులుల సంరక్షణ, జీవవైవిధ్య పరిరక్షణకు ఇది సహాయపడుతుంది. పర్యావరణ, రక్షిత ప్రాంతాల అంశాలకు ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్.

ముఖ్య విషయాలు

  • ఘటన: వాల్మీకి టైగర్ రిజర్వ్ (బిహార్) నుండి ఆడ పులి బుక్సాకు.
  • బుక్సా విస్తీర్ణం: 760.87 చ.కి.మీ.
  • టైగర్ రిజర్వ్ హోదా: 1983లో 15వ టైగర్ రిజర్వ్.
  • జాతీయ ఉద్యానవనం: 1997లో.
  • రాష్ట్రం: పశ్చిమ బెంగాల్.
  • ప్రాజెక్ట్ టైగర్: 1973లో ప్రారంభం.
  • టైగర్ ఆగ్‌మెంటేషన్ అండ్ రికవరీ ప్రాజెక్ట్: 2018 నుండి.

సులభమైన ఉదాహరణ

ఒక అడవిలో ఆడ పులులు లేకపోతే సంతానం ఉండదు; మరో రిజర్వ్ నుండి ఆడ పులిని తెచ్చి వదిలితే అక్కడ జనాభా మళ్లీ పెరుగుతుంది.

తాజా మార్పు

వాల్మీకి టైగర్ రిజర్వ్ (బిహార్) నుండి తెచ్చిన ఆడ పులిని పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని బుక్సా టైగర్ రిజర్వ్‌లో విడుదల చేశారు. బుక్సా పులులను పెంచే టైగర్ ఆగ్‌మెంటేషన్ అండ్ రికవరీ ప్రాజెక్ట్ 2018 నుండి కొనసాగుతోంది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-03

2. గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ — బందీ-పెంపక పిల్లలు అడవిలోకి

ఏమిటి?

గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ (GIB, గోడావన్) అత్యంత అరుదైన, భారీ నేలపై నివసించే పక్షి; IUCN జాబితాలో అత్యంత ప్రమాదంలో (Critically Endangered) ఉంది. ఇది రాజస్థాన్ రాష్ట్ర పక్షి.

జైసల్మేర్‌లోని బ్రీడింగ్ కేంద్రంలో బందీగా పెంచిన పిల్లలను తొలిసారి అడవిలోకి వదులుతున్నారు. ఇందులో భారత వన్యప్రాణి సంస్థ (WII), రాజస్థాన్ అటవీ శాఖ భాగస్వాములు. బందీ-పెంపక కేంద్రాలు సామ్, రాందేవ్రాల్లో ఉన్నాయి.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

అంతరించిపోతున్న పక్షి జనాభా పునరుద్ధరణకు ఆశ కలుగుతుంది. పరీక్షల్లో జాతుల సంరక్షణ, కన్జర్వేషన్ బ్రీడింగ్ అంశాలకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

ముఖ్య విషయాలు

  • ఘటన: జైసల్మేర్ (రాజస్థాన్) బ్రీడింగ్ కేంద్రంలో పెంచిన పిల్లలు తొలిసారి అడవిలోకి.
  • భాగస్వాములు: WII, రాజస్థాన్ అటవీ శాఖ.
  • కేంద్రాలు: సామ్, రాందేవ్రా.
  • GIB స్థితి:
    1. IUCN ప్రకారం Critically Endangered
    2. రాజస్థాన్ రాష్ట్ర పక్షి.
  • హిమాలయన్ తహర్: IUCN 'Near Threatened'.
  • తహర్ ఎత్తు: 3,500–4,500 మీ.

సులభమైన ఉదాహరణ

బందీగా గుడ్ల నుండి పిల్లలను పెంచి, అవి బలంగా అయ్యాక అడవిలో వదిలితే, వేటాడే ముప్పు ఉన్న గుడ్లు కాపాడబడతాయి.

తాజా మార్పు

జైసల్మేర్ (రాజస్థాన్) బ్రీడింగ్ కేంద్రంలో బందీగా పెంచిన గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ పిల్లలను తొలిసారి అడవిలోకి వదులుతున్నారు. WII, రాజస్థాన్ అటవీ శాఖ భాగస్వాములు.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-03