కేంద్ర బడ్జెట్ & ఆర్థిక సర్వే ముఖ్యాంశాలు (Budget & Economic Survey) · Practice MCQs

Correct: B — 1 జూలై 2017

GST 1 జూలై 2017న అమల్లోకి వచ్చింది (101వ రాజ్యాంగ సవరణ 2016). 1 ఏప్రిల్ 2017 కాదు; 1 జనవరి 2013న DBT మొదలైంది; 2 అక్టోబర్ 2014న స్వచ్ఛ భారత్ ప్రారంభమైంది. జూలై 1ను GST దినోత్సవంగా పాటిస్తారు.

Correct: D — ఆర్టికల్ 279A

GST మండలి ఆర్టికల్ 279A ప్రకారం ఏర్పడింది. ఆర్టికల్ 246A GSTపై ప్రత్యేక అధికారం, 269A అంతర్‌రాష్ట్ర సరఫరాపై GST, ఆర్టికల్ 280 ఆర్థిక సంఘం ఏర్పాటుకు సంబంధించినవి. ఈ ఆర్టికల్ నంబర్లను విషయాలతో జతచేసి గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: D — కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి

GST మండలికి కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి అధ్యక్షుడు; సభ్యులు కేంద్ర సహాయ మంత్రి (ఆర్థిక), అన్ని రాష్ట్రాల ఆర్థిక మంత్రులు. నిర్ణయాలకు ¾ మెజారిటీ అవసరం. ప్రధానమంత్రి, RBI గవర్నర్, స్పీకర్ ఈ మండలి సభ్యులు కారు.

Correct: B — బడ్జెట్‌కు ఒక రోజు ముందు

ఆర్థిక సర్వేను కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి బడ్జెట్‌కు ఒక రోజు ముందు ఉభయ సభల్లో సమర్పిస్తారు. ఇది గత సంవత్సరం ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థితిని వివరిస్తుంది; పన్ను ప్రతిపాదనలు ఉండవు. బడ్జెట్‌తో పాటు కాదు; అది ఒక రోజు ముందే వస్తుంది.

Correct: C — 1950–51

తొలి ఆర్థిక సర్వే 1950–51లో బడ్జెట్ పత్రాల్లో భాగంగా వచ్చింది; 1964 నుంచి బడ్జెట్ నుంచి వేరుగా సమర్పిస్తున్నారు. 1860 మొదటి బడ్జెట్ సంవత్సరం; 2019–20 సర్వేలో 'థాలినామిక్స్' పరిచయం చేశారు.

Correct: A — మన్మోహన్ సింగ్

1991 జూలై 24న ఆర్థిక మంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ (ప్రధాని పి.వి. నరసింహారావు కాలంలో) బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టి LPG సంస్కరణలకు పునాది వేశారు. చిదంబరం 1997–98 'కలల బడ్జెట్', సిన్హా 2000–01 'మిలీనియం బడ్జెట్', చవాన్ 1973–74 'నల్ల బడ్జెట్' ప్రవేశపెట్టారు.

Correct: A — వై.బి. చవాన్

1973–74 'నల్ల బడ్జెట్' ఆర్థిక మంత్రి వై.బి. చవాన్ ప్రవేశపెట్టారు; ₹550 కోట్ల లోటు ఉండటం వల్ల ఈ పేరు వచ్చింది. మన్మోహన్ సింగ్ 1991 సంస్కరణల బడ్జెట్, చిదంబరం 1997–98 కలల బడ్జెట్, జైట్లీ 2017 రైల్వే బడ్జెట్ విలీనం.

Correct: C — ఆర్టికల్ 280

ఆర్టికల్ 280 ప్రకారం రాష్ట్రపతి ఆర్థిక సంఘాన్ని ప్రతి ఐదేళ్లకోసారి లేదా అవసరమైతే ముందుగా నియమిస్తారు. ఆర్టికల్ 112 కేంద్ర బడ్జెట్‌కు, 279A GST మండలికి, 202 రాష్ట్ర బడ్జెట్‌కు సంబంధించినవి.

Correct: B — కె.సి. నియోగి (1951)

మొదటి ఆర్థిక సంఘం 1951లో ఏర్పడింది; అధ్యక్షుడు కె.సి. నియోగి. వై.వి. రెడ్డి 14వ సంఘానికి, ఎన్.కె. సింగ్ 15వ సంఘానికి, అరవింద్ పనగరియా 16వ సంఘానికి అధ్యక్షులు. కాబట్టి తొలి అధ్యక్షుడు నియోగి మాత్రమే.

Correct: D — 42%

వై.వి. రెడ్డి అధ్యక్షతన ఉన్న 14వ ఆర్థిక సంఘం రాష్ట్రాల వాటాను 32% నుంచి 42%కి పెంచింది (2015–20). 15వ సంఘం (ఎన్.కె. సింగ్) 2021–26కి 41% సిఫార్సు చేసింది (జమ్ము కశ్మీర్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం కావడంతో 1% తగ్గింది). 50%, 35%కు నోట్స్‌లో ఆధారం లేదు.