బడ్జెట్ పదాలు – రాబడి, వ్యయం, లోటు రకాలు (Budget Terms & Deficits)
Free practice MCQs with answers and explanations for బడ్జెట్ పదాలు – రాబడి, వ్యయం, లోటు రకాలు (Budget Terms & Deficits) in కేంద్ర బడ్జెట్ & ఆర్థిక సర్వే ముఖ్యాంశాలు (Budget & Economic Survey). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రెవెన్యూ లోటు (Revenue Deficit) ఎలా లెక్కిస్తారు?
A. మొత్తం వ్యయం − మొత్తం రాబడి
B. రెవెన్యూ వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడి
C. ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ చెల్లింపులు
D. రెవెన్యూ రాబడి − రెవెన్యూ వ్యయం
Answer & explanation
Correct: B — రెవెన్యూ వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడి
రెవెన్యూ లోటు = రెవెన్యూ వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడి. ప్రాథమిక లోటు = ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ చెల్లింపులు. రెవెన్యూ రాబడి − రెవెన్యూ వ్యయం అంటే రెవెన్యూ మిగులు వచ్చే సందర్భం, లోటు సూత్రం కాదు. ద్రవ్య లోటు ప్రభుత్వ మొత్తం అప్పు అవసరాన్ని సూచిస్తుంది.
ప్రాథమిక లోటు = ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ చెల్లింపులు. అంటే వడ్డీ భారం తీసేసి ప్రభుత్వ అప్పు అవసరం ఎంత అని చూసే కొలత. వడ్డీ కలిపితే ద్రవ్య లోటును మించిపోతుంది కాబట్టి రెండో ఎంపిక తప్పు. మిగిలిన సూత్రాలు నోట్స్‌లో లేవు.
GST, కస్టమ్స్ సుంకాలు పరోక్ష పన్నులు (భారం వినియోగదారుడు భరిస్తాడు). ఆదాయపు పన్ను, కార్పొరేట్ పన్ను ప్రత్యక్ష పన్నులు (భారం బదిలీ కాదు). రెవెన్యూ లోటు పన్ను కాదు; అది బడ్జెట్ లోటు రకం.
ద్రవ్య లోటు = మొత్తం వ్యయం − (రెవెన్యూ రాబడి + అప్పులు కాకుండా మూలధన రాబడి); ఇది ప్రభుత్వ మొత్తం అప్పు అవసరాన్ని సూచిస్తుంది. వడ్డీ తీసేస్తే ప్రాథమిక లోటు వస్తుంది. రెవెన్యూ రాబడి మిగులు లోటుకు వ్యతిరేకం.
కోత తీర్మానాల్లో (Cut Motions) టోకెన్ కోత ఎంత మొత్తానికి?
A. ₹1
B. ₹1,000
C. ₹10,000
D. ₹100
Answer & explanation
Correct: D — ₹100
కోత తీర్మానాలు: విధాన కోత (₹1), పొదుపు కోత (నిర్దిష్ట మొత్తం), టోకెన్ కోత (₹100). ₹1 విధాన కోత మొత్తం; ₹1,000, ₹10,000 మొత్తాలకు నోట్స్‌లో ఆధారం లేదు. పద్దుల ఓటింగ్ సమయంలో ఈ తీర్మానాలు వస్తాయి.
సెస్సు, సర్‌చార్జి ఆదాయాన్ని కేంద్రం రాష్ట్రాలతో పంచుకోదు; అది విభాజ్య పూల్‌లో భాగం కాదు. 42% అనేది 14వ ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సు చేసిన రాష్ట్రాల వాటా (విభాజ్య పూల్ నుంచి), సెస్సుకు వర్తించదు. GST మండలి GST విషయాలు చూస్తుంది.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1) రెవెన్యూ లోటు = రెవెన్యూ వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడి.
2) ప్రాథమిక లోటు = ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ చెల్లింపులు.
3) సెస్సు, సర్‌చార్జి ఆదాయాన్ని రాష్ట్రాలతో పంచుకుంటారు.
సరైనది ఏది?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
వాక్యాలు 1, 2 సరైనవి. వాక్యం 3 తప్పు: సెస్సు, సర్‌చార్జి ఆదాయాన్ని రాష్ట్రాలతో పంచుకోరు. కాబట్టి 1, 2 మాత్రమే సరైనవి. సెస్సు, సర్‌చార్జి ప్రత్యేక ప్రయోజనాల కోసం కేంద్రం వసూలు చేసేవి కాబట్టి విభాజ్య పూల్‌లో చేరవు.
కింది వాటిలో మూలధన రాబడి (Capital Receipt) కానిది ఏది?
A. అప్పులు
B. GST
C. ఆస్తుల అమ్మకం
D. పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ
Answer & explanation
Correct: B — GST
మూలధన రాబడిలో అప్పులు, ఆస్తుల అమ్మకం (పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ) ఉంటాయి. GST పన్ను రాబడి, అంటే రెవెన్యూ రాబడిలో భాగం (పరోక్ష పన్ను). కాబట్టి GST మూలధన రాబడి కాదు. పన్నేతర రెవెన్యూ రాబడిలో వడ్డీ, డివిడెండ్లు ఉంటాయి.
A. రెవెన్యూ లోటు = ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ; ప్రాథమిక లోటు = రెవెన్యూ వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడి
B. రెవెన్యూ లోటు = రెవెన్యూ రాబడి − రెవెన్యూ వ్యయం; ప్రాథమిక లోటు = ద్రవ్య లోటు + వడ్డీ
C. రెవెన్యూ లోటు = రెవెన్యూ వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడి; ప్రాథమిక లోటు = ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ
D. రెవెన్యూ లోటు = మొత్తం వ్యయం; ప్రాథమిక లోటు = మొత్తం రాబడి
Answer & explanation
Correct: C — రెవెన్యూ లోటు = రెవెన్యూ వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడి; ప్రాథమిక లోటు = ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ
రెవెన్యూ లోటు = రెవెన్యూ వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడి; ప్రాథమిక లోటు = ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ చెల్లింపులు. మిగిలిన ఎంపికల్లో సూత్రాలు తారుమారయ్యాయి లేదా వడ్డీ కలపడం వంటి తప్పులు ఉన్నాయి. ద్రవ్య లోటు ప్రభుత్వ మొత్తం అప్పు అవసరాన్ని సూచిస్తుంది.