Economy & Banking – Current Affairs · 30 Sep 2026

గ్రీన్ ఎనర్జీ కారిడార్ (GEC) అనేది సౌర, పవన వంటి పునరుత్పాదక విద్యుత్తును ఉత్పత్తి ప్రాంతాల నుండి వినియోగ కేంద్రాలకు తరలించడానికి అవసరమైన ట్రాన్స్‌మిషన్ లైన్లు, సబ్‌స్టేషన్లను నిర్మించే కార్యక్రమం. పునరుత్పాదక ప్రాజెక్టులు ఎక్కువగా రాజస్థాన్, గుజరాత్, తమిళనాడు వంటి కొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఉంటాయి; కానీ డిమాండ్ దేశమంతా ఉంటుంది. అందుకే రాష్ట్రాల మధ్య బలమైన గ్రిడ్ అవసరం.

ఫేజ్-III లో రాష్ట్రాంతర్గత (intra-state) ట్రాన్స్‌మిషన్‌తో పాటు బ్యాటరీ ఎనర్జీ స్టోరేజ్ (BESS) ను కూడా చేర్చారు. సూర్యుడు లేనప్పుడు లేదా గాలి లేనప్పుడు కూడా విద్యుత్తు అందించడానికి నిల్వ వ్యవస్థలు ఉపయోగపడతాయి. కేంద్ర కేబినెట్ దీనికి మొత్తం ₹1,86,405 కోట్ల వ్యయంతో ఆమోదం తెలిపింది.

పునరుత్పాదక విద్యుత్తు వృథా కాకుండా గ్రిడ్‌లోకి చేరుతుంది, గ్రిడ్ స్థిరత్వం పెరుగుతుంది. భారత్ శిలాజేతర సామర్థ్య లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి ఇది కీలకం. పర్యావరణం, ఇంధన విభాగాల పరీక్ష ప్రశ్నలకు ముఖ్యమైన అంశం.

ఎడారి ప్రాంతంలో సౌర విద్యుత్తు ఎక్కువగా ఉత్పత్తి అయినా, అక్కడి నుండి నగరాలకు తీసుకెళ్లే లైన్లు లేకపోతే అది వృథా అవుతుంది; కొత్త లైన్లు, బ్యాటరీలు ఈ సమస్యను తీరుస్తాయి.

30 సెప్టెంబర్ 2026న కేంద్ర కేబినెట్ గ్రీన్ ఎనర్జీ కారిడార్ ఫేజ్-IIIకి ఆమోదం తెలిపింది. మొత్తం వ్యయం ₹1,86,405 కోట్లు కాగా, ట్రాన్స్‌మిషన్‌కు ₹1.36 లక్షల కోట్లు, నిల్వకు ₹50,000 కోట్లు; కేంద్ర సహాయం ₹54,082 కోట్లు.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

CAFE అంటే Corporate Average Fuel Efficiency (కార్పొరేట్ సగటు ఇంధన సామర్థ్యం). ఒక తయారీదారు అమ్మిన అన్ని ప్రయాణికుల కార్ల సగటు ఇంధన వినియోగం ఒక నిర్దేశిత పరిమితి దాటకూడదనే నియమం ఇది. ఇది ఇంధన పరిరక్షణ చట్టం, 2001 (Energy Conservation Act) కింద వస్తుంది; అమలులో బ్యూరో ఆఫ్ ఎనర్జీ ఎఫిషియెన్సీ (BEE) పాత్ర ఉంటుంది.

ప్రతి వాహనానికి కాకుండా, కంపెనీ మొత్తం అమ్మకాల 'ఫ్లీట్' సగటుపై పరిమితి ఉంటుంది. అందువల్ల తయారీదారులు ఎక్కువ సామర్థ్యం ఉన్న, హైబ్రిడ్, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలను కలిపి లక్ష్యాన్ని చేరుకోవచ్చు. విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ ఈ కొత్త నియమాలను నోటిఫై చేసింది.

ఇంధన దిగుమతి భారం, కార్బన్ ఉద్గారాలు తగ్గుతాయి. వినియోగదారులకు తక్కువ ఇంధన ఖర్చుతో నడిచే కార్లు లభిస్తాయి. ఆటో రంగ తయారీదారులు సాంకేతికతను మెరుగుపరచుకోవాల్సి ఉంటుంది.

ఒక కంపెనీ పెద్ద, ఎక్కువ ఇంధనం తాగే కార్లు అమ్మినా, అదే సమయంలో హైబ్రిడ్/EV కూడా అమ్మితే మొత్తం సగటు పరిమితి లోపల ఉండవచ్చు.

కొత్త CAFE నియమాలను విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ నోటిఫై చేసింది; అవి 1 ఏప్రిల్ 2027 నుండి 31 మార్చి 2032 వరకు వర్తిస్తాయి. ఫ్లీట్ సామర్థ్యంలో 16%కు పైగా మెరుగుదల లక్ష్యం కాగా, పరిమితి 3.996 నుండి 3.3273 లీ/100 కి.మీ.కు తగ్గింది.