By exambadi.in

1. 137 క్యాన్సర్ నిరోధక ఔషధాలపై ట్రేడ్ మార్జిన్ 30%కి పరిమితం — ధరలు 70% వరకు తగ్గే అవకాశం

ఏమిటి?

జాతీయ ఔషధ ధరల నియంత్రణ సంస్థ (NPPA — National Pharmaceutical Pricing Authority) 137 షెడ్యూల్ కాని (non-scheduled — జాతీయ అత్యవసర ఔషధాల జాబితా NLEMలో లేని) క్యాన్సర్ నిరోధక ఫార్ములేషన్లపై ట్రేడ్ మార్జిన్‌ను 30%కి పరిమితం చేస్తూ గెజిట్ నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది (17 అక్టోబర్ 2026 ప్రకటన). ట్రేడ్ మార్జిన్ అంటే — తయారీదారు స్టాకిస్ట్‌కు అమ్మే ధర (Price to Stockist)కు, వినియోగదారుడు చెల్లించే MRPకి మధ్య తేడా; ఇది గతంలో కొన్ని ఔషధాల్లో వందల శాతం ఉండేది.

ఈ నిర్ణయం ఔషధ ధరల నియంత్రణ ఉత్తర్వు (DPCO) 2013లోని పేరా 19 (ప్రజాహితం కోసం అసాధారణ పరిస్థితుల్లో ఏ ఔషధ ధరనైనా నియంత్రించే అధికారం) కింద తీసుకున్నారు. ఔషధాల జాబితాను ఆరోగ్య సేవల డైరెక్టరేట్ జనరల్ (DGHS) నిపుణుల కమిటీ సిఫార్సు చేసింది; దీన్ని ఎప్పటికప్పుడు నవీకరిస్తారు. తయారీదారులు 7 రోజుల్లో సవరించిన ధరలు NPPAకు తెలపాలి; తగ్గిన ధరలు 9 నవంబర్ 2026 నుంచి అమల్లోకి వస్తాయి.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

క్యాన్సర్ చికిత్స ఖర్చులో ఔషధాలదే పెద్ద వాటా; రిటైల్ ధరలు 70% వరకు తగ్గే అవకాశం ఉండటంతో రోగులు, వారి కుటుంబాలపై ఆర్థిక భారం (out-of-pocket expenditure) గణనీయంగా తగ్గుతుంది. 2019 పైలట్‌లో 42 క్యాన్సర్ ఔషధాలపై ఇదే 30% పరిమితి విధించగా 526 బ్రాండ్ల MRP 90% వరకు తగ్గింది. రాష్ట్ర ఔషధ నియంత్రణాధికారులు తయారీదారులు, డీలర్లు, రిటైలర్లు, ఆసుపత్రుల్లో అమలును పర్యవేక్షిస్తారు.

ముఖ్య విషయాలు

  • ఔషధాలు: 137 షెడ్యూల్ కాని క్యాన్సర్ నిరోధక ఫార్ములేషన్లు.
  • పరిమితి:
    1. ట్రేడ్ మార్జిన్ గరిష్ఠం 30%
    2. అంచనా ధర తగ్గింపు 70% వరకు.
  • అమలు:
    1. 9 నవంబర్ 2026
    2. తయారీదారులు 7 రోజుల్లో సవరించిన ధరలు తెలపాలి.
  • చట్ట ఆధారం: DPCO 2013, పేరా 19 (నిత్యావసర వస్తువుల చట్టం 1955 కింద జారీ).
  • 2019 పైలట్: 42 ఔషధాలు → 526 బ్రాండ్ల ధరలు 90% వరకు తగ్గుదల.
  • NPPA:
    1. 1997లో ఏర్పాటు
    2. రసాయనాలు & ఎరువుల శాఖలోని ఫార్మాస్యూటికల్స్ విభాగం పరిధిలో.
  • ధరలు తెలుసుకోవడం: NPPA వెబ్‌సైట్, 'ఫార్మా సహీ దామ్' యాప్.

సులభమైన ఉదాహరణ

ఒక క్యాన్సర్ ఇంజెక్షన్‌ను తయారీదారు స్టాకిస్ట్‌కు ₹1,000కి అమ్ముతుండగా MRP ₹4,000 ఉంటే, ట్రేడ్ మార్జిన్ 300%. 30% పరిమితితో MRP గరిష్ఠంగా సుమారు ₹1,300 మాత్రమే ఉండాలి — రోగికి ఒక్కో డోస్‌పై ₹2,700 వరకు ఆదా.

తాజా మార్పు

17 అక్టోబర్ 2026: 137 క్యాన్సర్ నిరోధక ఔషధాలపై ట్రేడ్ మార్జిన్ 30%కి పరిమితం — 9 నవంబర్ నుంచి అమలు.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-18

2. WTO గ్లోబల్ ట్రేడ్ ఔట్‌లుక్ — 2026 వస్తు వాణిజ్య వృద్ధి అంచనా 1.9% నుంచి 3.9%కి పెంపు

ఏమిటి?

ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) అక్టోబర్ 2026లో విడుదల చేసిన 'గ్లోబల్ ట్రేడ్ ఔట్‌లుక్ అండ్ స్టాటిస్టిక్స్' నివేదికలో 2026లో ప్రపంచ వస్తు వాణిజ్య పరిమాణ (merchandise trade volume) వృద్ధి అంచనాను మార్చిలో ఇచ్చిన 1.9% నుంచి 3.9%కి గణనీయంగా పెంచింది. కృత్రిమ మేధ (AI) సంబంధిత మూలధన పెట్టుబడులు, సరఫరా గొలుసుల సర్దుబాటు దీనికి ప్రధాన కారణాలు.

సెమీకండక్టర్లు, సర్వర్లు వంటి AI-సహాయక వస్తువుల వాణిజ్యం 2026 ప్రథమార్థంలో ఏడాది ప్రాతిపదికన 67% పెరిగి, మొత్తం వస్తు వాణిజ్య వృద్ధిలో 47% వాటా పొందింది. 2027లో వస్తు వాణిజ్య వృద్ధి 4.1%కి పెరుగుతుందని అంచనా. అయితే వాణిజ్య సేవల (commercial services) వృద్ధి అంచనాను 4.8% నుంచి 3.3%కి తగ్గించింది — పశ్చిమాసియా సంఘర్షణ వల్ల విమాన ఇంధన ధరలు పెరిగి ప్రయాణ, రవాణా సేవలు దెబ్బతినడం కారణం.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

ప్రపంచ వాణిజ్యం పుంజుకుంటే భారత ఎగుమతులకు — ముఖ్యంగా ఎలక్ట్రానిక్స్ (మొబైల్ ఫోన్లు), ఇంజినీరింగ్ వస్తువులకు — డిమాండ్ పెరుగుతుంది. AI వస్తువుల వాణిజ్యంలో అవకాశాలు అందుకోవడానికి ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్, PLI పథకాలు కీలకం. సేవల వాణిజ్యం మందగించడం భారత IT, పర్యాటక రంగాలకు హెచ్చరిక.

ముఖ్య విషయాలు

  • 2026 వస్తు వాణిజ్యం: 3.9% (మార్చి అంచనా 1.9%).
  • 2027 వస్తు వాణిజ్యం: 4.1%.
  • 2026 సేవల వాణిజ్యం: 3.3% (గతంలో 4.8%) — పశ్చిమాసియా సంఘర్షణ ప్రభావం.
  • AI వస్తువులు:
    1. H1 2026లో 67% వృద్ధి
    2. వస్తు వాణిజ్య వృద్ధిలో 47% వాటా.
  • మొత్తం (వస్తువులు + సేవలు): 2026లో సుమారు 3.7%, 2027లో 4.7%.
  • WTO:
    1. 1 జనవరి 1995న ఏర్పాటు (GATT స్థానంలో)
    2. ప్రధాన కార్యాలయం జెనీవా
    3. 166 సభ్య దేశాలు.
  • డైరెక్టర్ జనరల్: ఎన్గోజి ఒకోంజో-ఇవేలా (నైజీరియా) — రెండో పదవీకాలం.

సులభమైన ఉదాహరణ

ఒక దేశంలో కొత్త AI డేటా సెంటర్ నిర్మిస్తే వేలాది సర్వర్లు, చిప్‌లు, కూలింగ్ పరికరాలు దిగుమతి అవుతాయి — ఒక్క ప్రాజెక్టే అనేక దేశాల మధ్య వస్తు వాణిజ్యాన్ని పెంచుతుంది. అదే సమయంలో విమాన ఇంధనం ఖరీదైతే పర్యాటకులు తగ్గి సేవల వాణిజ్యం మందగిస్తుంది.

తాజా మార్పు

అక్టోబర్ 2026: WTO 2026 వస్తు వాణిజ్య వృద్ధి అంచనా 3.9%కి పెంపు; సేవలు 3.3%కి తగ్గింపు.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-18

3. FSIB పార్ట్‌టైమ్ చైర్‌పర్సన్‌గా సుభాష్ చంద్ర లాల్ దాస్ — 3 ఏళ్ల పదవీకాలం

ఏమిటి?

కేంద్ర మంత్రివర్గ నియామకాల కమిటీ (ACC) ఆమోదంతో విశ్రాంత IAS అధికారి సుభాష్ చంద్ర లాల్ (SCL) దాస్‌ను ఆర్థిక సేవల సంస్థల బ్యూరో (FSIB — Financial Services Institutions Bureau) పార్ట్‌టైమ్ చైర్‌పర్సన్‌గా మూడేళ్ల కాలానికి నియమించారు; ఆర్థిక సేవల విభాగం (DFS) 16 అక్టోబర్ 2026న తీర్మానం జారీ చేసింది. ఆయన 1992 బ్యాచ్ AGMUT కేడర్ అధికారి. తొలి చైర్‌పర్సన్ భాను ప్రతాప్ శర్మ పొడిగించిన పదవీకాలం 30 జూన్ 2026తో ముగిసినప్పటి నుంచి ఈ పదవి ఖాళీగా ఉంది.

ఆరుగురు పార్ట్‌టైమ్ సభ్యులనూ నియమించారు — అరిజిత్ బసు, సతీష్ కాశీనాథ్ మరాఠే, రామనాథన్ సుబ్రమణియన్ (ప్రభుత్వ బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థల వ్యవహారాలకు); సిద్ధార్థ మొహంతి, నీర్జా కపూర్, టి.ఎల్. అలమేలు (ప్రభుత్వ బీమా సంస్థల వ్యవహారాలకు).

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు (PSBలు), ఆర్థిక సంస్థలు, ప్రభుత్వ బీమా సంస్థల్లో హోల్-టైమ్ డైరెక్టర్లు (MD & CEO, ED), నాన్-ఎగ్జిక్యూటివ్ చైర్మన్ల ఎంపికకు FSIB సిఫార్సులు చేస్తుంది. చైర్‌పర్సన్ ఖాళీ భర్తీతో కీలక నియామకాలు ఆలస్యం కాకుండా, నిష్పక్షపాతంగా, వృత్తి నైపుణ్యం ఆధారంగా జరుగుతాయి — బ్యాంకుల పాలన (governance) మెరుగుపడుతుంది.

ముఖ్య విషయాలు

  • చైర్‌పర్సన్: సుభాష్ చంద్ర లాల్ దాస్ — పార్ట్‌టైమ్, 3 ఏళ్లు.
  • నేపథ్యం: 1992 బ్యాచ్ IAS, AGMUT కేడర్.
  • FSIB ఏర్పాటు: 2022 (1 జులై) — బ్యాంక్స్ బోర్డ్ బ్యూరో (BBB, 2016) స్థానంలో.
  • తొలి చైర్‌పర్సన్: భాను ప్రతాప్ శర్మ (30 జూన్ 2026 వరకు).
  • పరిధి: ఆర్థిక సేవల విభాగం (DFS), కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ.
  • పాత్ర:
    1. PSBలు, FIలు, ప్రభుత్వ బీమా సంస్థల ఉన్నత పదవులకు అభ్యర్థుల సిఫార్సు
    2. తుది ఆమోదం ACC.
  • కొత్త సభ్యులు: అరిజిత్ బసు, సతీష్ మరాఠే, ఆర్. సుబ్రమణియన్, సిద్ధార్థ మొహంతి, నీర్జా కపూర్, టి.ఎల్. అలమేలు.

సులభమైన ఉదాహరణ

ఒక ప్రభుత్వ బ్యాంకు MD పదవీకాలం ముగుస్తుంటే, FSIB అర్హులైన అధికారులను ఇంటర్వ్యూ చేసి ఉత్తమ అభ్యర్థిని సిఫార్సు చేస్తుంది; ACC ఆమోదంతో నియామకం జరుగుతుంది. చైర్‌పర్సన్ లేకపోతే ఈ ప్రక్రియ నెలల తరబడి ఆగిపోవచ్చు.

తాజా మార్పు

16 అక్టోబర్ 2026: FSIB పార్ట్‌టైమ్ చైర్‌పర్సన్‌గా SCL దాస్, ఆరుగురు సభ్యుల నియామకం.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-18