సాహిత్య పురస్కారాలు – జ్ఞానపీఠ్, సాహిత్య అకాడమీ (Literary Awards) · Practice MCQs

Correct: B — విశ్వంభర

సి. నారాయణ రెడ్డి (సినారె)కు మానవ పరిణామంపై దీర్ఘ కవిత 'విశ్వంభర'కు 1988లో జ్ఞానపీఠ్ వచ్చింది. 'వేయిపడగలు' విశ్వనాథ నవల, 'పాకుడురాళ్లు' రావూరి నవల. 'కర్పూర వసంతరాయలు' సినారె రచనే కానీ జ్ఞానపీఠ్ దానికి రాలేదు.

Correct: D — రావూరి భరద్వాజ

రావూరి భరద్వాజ సినీ రంగ నేపథ్యంతో రాసిన 'పాకుడురాళ్లు' నవలకు 2012 సంవత్సరానికి జ్ఞానపీఠ్ పొందారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ 'వేయిపడగలు', సినారె 'విశ్వంభర' రాశారు. కె. విశ్వనాథ్ సినిమా దర్శకుడు (ఫాల్కే 2016), రచయిత కాదు.

Correct: D — మూడు

తెలుగులో జ్ఞానపీఠ్ గ్రహీతలు ముగ్గురు: విశ్వనాథ సత్యనారాయణ (1970), సి. నారాయణ రెడ్డి (1988), రావూరి భరద్వాజ (2012). ఒకటి, ఐదు, పది అనే సంఖ్యలకు నోట్స్‌లో ఆధారం లేదు. సంవత్సరాల క్రమం 1970 → 1988 → 2012.

Correct: B — 1954

సాహిత్య అకాడమీ 1954 మార్చి 12న న్యూఢిల్లీలో ప్రారంభమైంది. 1961 జ్ఞానపీఠ్ నిర్ణయ సంవత్సరం, 1965 జ్ఞానపీఠ్ తొలి పురస్కార సంవత్సరం, 1969 ఫాల్కే అవార్డు ప్రారంభం. అకాడమీ ప్రభుత్వ సంస్థ, జ్ఞానపీఠ్ ప్రైవేటు ట్రస్టు.

Correct: C — జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ

సాహిత్య అకాడమీ మొదటి అధ్యక్షుడు జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ. సాహు శాంతి ప్రసాద్ జైన్ కుటుంబం స్థాపించింది భారతీయ జ్ఞానపీఠ్‌ను, అకాడమీని కాదు. రాజేంద్ర ప్రసాద్, రాధాకృష్ణన్ ఈ అకాడమీ తొలి అధ్యక్షులు కారు.

Correct: A — 24

సాహిత్య అకాడమీ 24 భాషల సాహిత్యాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది: 22 షెడ్యూల్డ్ భాషలు, ఇంగ్లీష్, రాజస్థానీ. 22 అనేది కేవలం షెడ్యూల్డ్ భాషల సంఖ్య మాత్రమే; ఇంగ్లీష్, రాజస్థానీ కలిపితే 24 అవుతుంది. 18, 12 సంఖ్యలకు ఆధారం లేదు.

Correct: A — కె.కె. బిర్లా ఫౌండేషన్

సరస్వతి సమ్మాన్‌ను కె.కె. బిర్లా ఫౌండేషన్ 1991లో ప్రారంభించింది; వ్యాస్ సమ్మాన్ కూడా అదే ఫౌండేషన్ ఇస్తుంది. భారతీయ జ్ఞానపీఠ్ జ్ఞానపీఠ్, మూర్తిదేవి పురస్కారాలు ఇస్తుంది; సాహిత్య అకాడమీ తన సొంత పురస్కారాలు ఇస్తుంది; టైమ్స్ గ్రూప్ ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఇస్తుంది.

Correct: C — అరుంధతీ రాయ్

అరుంధతీ రాయ్ 'ది గాడ్ ఆఫ్ స్మాల్ థింగ్స్'కు 1997లో బుకర్ ప్రైజ్ పొందారు. కిరణ్ దేశాయ్ 2006లో 'ది ఇన్హెరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్'కు గెలిచారు. గీతాంజలి శ్రీ ఇంటర్నేషనల్ బుకర్ (2022), ఝుంపా లాహిరి పులిట్జర్ (2000) పొందారు.

Correct: B — అరవింద్ అడిగా

అరవింద్ అడిగా 'ది వైట్ టైగర్'కు 2008లో బుకర్ ప్రైజ్ గెలిచారు. సల్మాన్ రష్దీ 'మిడ్‌నైట్స్ చిల్డ్రన్'కు (1981), అరుంధతీ రాయ్ 'ది గాడ్ ఆఫ్ స్మాల్ థింగ్స్'కు (1997) గెలిచారు. విక్రమ్ సేథ్ 'ఎ సూటబుల్ బాయ్' రచయిత, ఆ రచనకు బుకర్ రాలేదు.

Correct: D — ఇంటర్నేషనల్ బుకర్ ప్రైజ్ (2022)

గీతాంజలి శ్రీ 'రేత్ సమాధి' (Tomb of Sand) 2022లో ఇంటర్నేషనల్ బుకర్ ప్రైజ్ గెలిచింది; ఇంగ్లీష్‌లోకి అనువదించిన తొలి హిందీ నవల ఇది, అనువాదకురాలు డైసీ రాక్‌వెల్. పులిట్జర్ (2000) ఝుంపా లాహిరికి, నోబెల్ (1913) టాగూర్‌కు వచ్చాయి.