ఆవిష్కరణ, ప్రాజెక్టు, సమస్యా పరిష్కార పద్ధతులు (Heuristic, Discovery, Project Method)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆవిష్కరణ, ప్రాజెక్టు, సమస్యా పరిష్కార పద్ధతులు (Heuristic, Discovery, Project Method) in బోధనా పద్ధతులు & ఉపగమాలు (Teaching Methods). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఆవిష్కరణ (Heuristic) పద్ధతి ప్రతిపాదకుడు ఎవరు?
A. కిల్‌పాట్రిక్
B. హెచ్.ఇ. ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్
C. జెరోమ్ బ్రూనర్
D. జాన్ డ్యూయీ
Answer & explanation
Correct: B — హెచ్.ఇ. ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్
హెచ్.ఇ. ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ ఇంగ్లండ్‌కు చెందిన రసాయన శాస్త్రవేత్త; ఆవిష్కరణ పద్ధతి ప్రతిపాదకుడు. కిల్‌పాట్రిక్ ప్రాజెక్టు పద్ధతిని, బ్రూనర్ ఆవిష్కరణ అభ్యసనాన్ని రూపొందించారు.
ప్రాజెక్టు పద్ధతిని కిల్‌పాట్రిక్ రూపొందించారు; ఇది జాన్ డ్యూయీ తత్వం ఆధారంగా వచ్చింది. మూల సూత్రం 'చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం'. ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థులు స్వయంగా ప్రణాళిక వేసి, అమలు చేసి, మూల్యాంకనం చేస్తారు; ఇది జాన్ డ్యూయీ తత్వంపై ఆధారపడినది.
ఆవిష్కరణ అభ్యసనం (Discovery Learning) ను ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు?
A. హెచ్.ఇ. ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్
B. కిల్‌పాట్రిక్
C. హెర్బర్ట్
D. జెరోమ్ బ్రూనర్
Answer & explanation
Correct: D — జెరోమ్ బ్రూనర్
ఆవిష్కరణ అభ్యసనం జెరోమ్ బ్రూనర్ ప్రతిపాదించారు; విద్యార్థి స్వయంగా సూత్రాలను కనుగొనేలా అనుభవాలు కల్పిస్తారు. ఆవిష్కరణ (Heuristic) పద్ధతి ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్‌ది.
'Heuristic' అనే పదం ఏ భాషా పదం నుండి వచ్చింది, దాని అర్థం ఏమిటి?
A. లాటిన్ – 'నేను చేస్తాను'
B. గ్రీకు 'హ్యూరిస్కో' – 'నేను కనుగొంటాను'
C. సంస్కృతం – 'నేను నేర్చుకుంటాను'
D. ఫ్రెంచ్ – 'నేను చూస్తాను'
Answer & explanation
Correct: B — గ్రీకు 'హ్యూరిస్కో' – 'నేను కనుగొంటాను'
Heuristic అనే పదం గ్రీకు 'హ్యూరిస్కో (Heurisko)' నుండి వచ్చింది; అర్థం 'నేను కనుగొంటాను'. ఇందులో విద్యార్థిని పరిశోధకుడిలా మారుస్తారు. ఈ మూల పదం వల్ల ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థి స్వయంగా వాస్తవాలను కనుగొనడం ముఖ్యం.
A. ప్రణాళిక → ప్రాజెక్టు ఎంపిక → పరిస్థితి కల్పించడం → నమోదు → అమలు → మూల్యాంకనం
B. అమలు → ప్రణాళిక → మూల్యాంకనం → నమోదు → పరిస్థితి → ఎంపిక
C. పరిస్థితి కల్పించడం → ప్రాజెక్టు ఎంపిక → ప్రణాళిక → అమలు → మూల్యాంకనం → నమోదు
D. మూల్యాంకనం → అమలు → ప్రణాళిక → ఎంపిక → నమోదు → పరిస్థితి
Answer & explanation
Correct: C — పరిస్థితి కల్పించడం → ప్రాజెక్టు ఎంపిక → ప్రణాళిక → అమలు → మూల్యాంకనం → నమోదు
ప్రాజెక్టు పద్ధతి దశలు: పరిస్థితి కల్పించడం, ప్రాజెక్టు ఎంపిక, ప్రణాళిక, అమలు, మూల్యాంకనం, నమోదు. అమలు ముందు ప్రణాళిక, ప్రణాళిక ముందు ఎంపిక రావాలి. ప్రాజెక్టు ఎంపిక తరువాతే ప్రణాళిక వస్తుంది; అమలు తరువాతే మూల్యాంకనం, నమోదు వస్తాయి.
సమస్యా పరిష్కార పద్ధతి ఎవరి ఆలోచనా దశల ఆధారంగా అభివృద్ధి చెందింది?
A. మరియా మాంటెస్సోరి
B. హెర్బర్ట్
C. ఫ్రోబెల్
D. జాన్ డ్యూయీ
Answer & explanation
Correct: D — జాన్ డ్యూయీ
సమస్యా పరిష్కార పద్ధతి జాన్ డ్యూయీ ఆలోచనా దశల ఆధారంగా అభివృద్ధి చెందింది; ప్రాజెక్టు పద్ధతి కూడా డ్యూయీ తత్వం ఆధారంగానే వచ్చింది. ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థి సమస్యను గుర్తించి, పరికల్పనలు ఏర్పరచి, ఆధారాలు సేకరించి పరిష్కారం కనుగొంటాడు.
Correct: A — ఆవిష్కరణ అభ్యసనం – హెచ్.ఇ. ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్
ఆవిష్కరణ అభ్యసనం (Discovery Learning) జెరోమ్ బ్రూనర్ ప్రతిపాదించారు; ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ ఆవిష్కరణ (Heuristic) పద్ధతి ప్రతిపాదకుడు. అందుకే మొదటి జత తప్పు. ఆవిష్కరణ అభ్యసనం బ్రూనర్‌ది కాగా, ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ 'Heuristic' పద్ధతి ప్రతిపాదకుడు.
ప్రాజెక్టు పద్ధతి గురించి సరైన కలయిక ఏది? (i) కిల్‌పాట్రిక్ రూపకర్త (ii) మూల సూత్రం 'చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం' (iii) ఇందులో ఉపాధ్యాయుడే ప్రాజెక్టును పూర్తిగా అమలు చేస్తాడు
A. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
B. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
C. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
D. (i), (ii), (iii)
Answer & explanation
Correct: B — (i) మరియు (ii) మాత్రమే
ప్రాజెక్టు పద్ధతిని కిల్‌పాట్రిక్ రూపొందించారు, మూల సూత్రం చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం కాబట్టి (i), (ii) సరైనవి. ఇందులో విద్యార్థులే ప్రణాళిక వేసి, అమలు చేసి, మూల్యాంకనం చేస్తారు; అందుకే (iii) తప్పు.
Correct: C — పరిశోధకుడిలా స్వయంగా వాస్తవాలు కనుగొనడం
ఆవిష్కరణ పద్ధతిలో విద్యార్థిని పరిశోధకుడిలా మార్చి స్వయంగా వాస్తవాలను కనుగొనేలా చేస్తారు. కేవలం శ్రోతగా ఉండటం ఉపన్యాస పద్ధతి లక్షణం. అంటే ఉపాధ్యాయుడు సమాధానాలు చెప్పడం కాకుండా విద్యార్థి స్వయంగా కనుగొనేలా పరిస్థితులు కల్పిస్తాడు.