బహిష్కరణ, వేరుపరచడం, ఏకీకరణ, సమ్మిళితం – తేడాలు (Exclusion, Segregation, Integration, Inclusion)
Free practice MCQs with answers and explanations for బహిష్కరణ, వేరుపరచడం, ఏకీకరణ, సమ్మిళితం – తేడాలు (Exclusion, Segregation, Integration, Inclusion) in సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను ప్రత్యేక పాఠశాలల్లో విడిగా చదివించడాన్ని ఏమంటారు?
A. బహిష్కరణ (Exclusion)
B. ఏకీకరణ (Integration)
C. సమ్మిళితం (Inclusion)
D. వేరుపరచడం (Segregation)
Answer & explanation
Correct: D — వేరుపరచడం (Segregation)
ప్రత్యేక పాఠశాలల్లో (అంధుల, బధిరుల పాఠశాలలు) విడిగా చదివించడం వేరుపరచడం. ఏకీకరణలో సాధారణ పాఠశాలలో చేరుస్తారు; సమ్మిళితంలో వ్యవస్థే మారుతుంది. ఈ దశలో పిల్లలు సాధారణ పిల్లల నుంచి వేరై ఉంటారు.
ఏకీకరణలో పిల్లవాడిని సాధారణ పాఠశాలలో చేర్చి, పాఠశాల పద్ధతులకు సర్దుకోవాలని ఆశిస్తారు; సమ్మిళితంలో పాఠశాల పిల్లవాడికి అనుగుణంగా మారుతుంది. ఈ తేడా పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
నేటి విధానం సమ్మిళిత విద్య; ప్రత్యేక పాఠశాలలు కాదు. బహిష్కరణ, వేరుపరచడం పాత దశలు, ఏకీకరణ మధ్యంతర దశ. బహిష్కరణ, వేరుపరచడం, ఏకీకరణ దశలు గతంలో వచ్చాయి; ఇప్పటి లక్ష్యం పాఠశాల వ్యవస్థే పిల్లవాడి అవసరాలకు అనుగుణంగా మారి అందరికీ చోటు కల్పించడం, అదే సమ్మిళిత విద్య.
బహిష్కరణలో పిల్లలను పాఠశాలలోకే రానివ్వరు. వేరుపరచడంలో ప్రత్యేక పాఠశాలల్లో చదివిస్తారు; ఏకీకరణలో సాధారణ పాఠశాలలో చేర్చుతారు. ఇది అత్యంత పాత దశ; వేరుపరచడంలో ప్రత్యేక పాఠశాలలు ఉంటాయి, కానీ బహిష్కరణలో అసలు పాఠశాలే ఉండదు.
పాఠశాల, పాఠ్యాంశం, బోధనా పద్ధతి, మూల్యాంకనం అన్నీ పిల్లవాడికి అనుగుణంగా మారడం ఏ దశ?
A. సమ్మిళితం (Inclusion)
B. ఏకీకరణ (Integration)
C. వేరుపరచడం (Segregation)
D. బహిష్కరణ (Exclusion)
Answer & explanation
Correct: A — సమ్మిళితం (Inclusion)
సమ్మిళితంలో మార్పు వ్యవస్థలో ఉంటుంది; ప్రతి పిల్లవాడికి చోటు ఉంటుంది. ఏకీకరణలో మార్పు పిల్లవాడిలోనే ఆశిస్తారు. ఇందులో మార్పు పిల్లవాడిలో కాక వ్యవస్థలో ఉంటుంది; ఏకీకరణలో మాత్రం పిల్లవాడే సర్దుకోవాలి, అదే ఈ రెండింటి మధ్య ప్రధాన తేడా.
Correct: B — అనుకూలంగా ఉండే కొందరు పిల్లలకే అవకాశం
ఏకీకరణలో సాధారణ పాఠశాల పద్ధతులకు సర్దుకోగల కొందరు పిల్లలకే అవకాశం ఉంటుంది, మార్పు పిల్లవాడిలో ఆశిస్తారు. ప్రతి పిల్లవాడికి చోటు ఇవ్వడం సమ్మిళిత లక్షణం.
Correct: C — వేరుపరచడం – అంధుల పాఠశాల, బధిరుల పాఠశాల
అంధుల, బధిరుల పాఠశాలలు వేరుపరచడానికి ఉదాహరణ. ఏకీకరణలో సాధారణ పాఠశాలలో చేర్చుతారు, సమ్మిళితంలో పాఠశాల మారుతుంది, బహిష్కరణలో పాఠశాలలోకే రానివ్వరు. ఇవి విడిగా చదివించడానికి ఉదాహరణలు; ఏకీకరణ సాధారణ పాఠశాలలో చేర్చడం, బహిష్కరణ అంటే ప్రవేశమే లేకపోవడం.
ఏకీకరణ-సమ్మిళిత విద్యల గురించి కింది వాటిలో సరైన వాక్యాలు ఏవి? (i) ఏకీకరణలో పిల్లవాడు మారాలి (ii) సమ్మిళితంలో పాఠశాల మారాలి (iii) రెండూ ఒకటే
A. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
B. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
C. (i), (ii), (iii)
D. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (i) మరియు (ii) మాత్రమే
ఏకీకరణలో 'పిల్లవాడు మారాలి', సమ్మిళితంలో 'పాఠశాల మారాలి' కాబట్టి (i), (ii) సరైనవి. రెండు విధానాలు ఒకటే కాదు; అందుకే (iii) తప్పు. రెండు విధానాలు ఒకటే అనుకోవడం పరీక్షల్లో సాధారణ తప్పు; తేడా మార్పు ఎవరిలో ఉంటుందనే దాని వల్ల వస్తుంది.
దశల కాలక్రమాన్ని (పాతది నుండి కొత్తదానికి) సరిగ్గా చూపేది ఏది?
A. బహిష్కరణ → వేరుపరచడం → ఏకీకరణ → సమ్మిళితం
B. సమ్మిళితం → ఏకీకరణ → వేరుపరచడం → బహిష్కరణ
C. వేరుపరచడం → బహిష్కరణ → సమ్మిళితం → ఏకీకరణ
D. ఏకీకరణ → బహిష్కరణ → వేరుపరచడం → సమ్మిళితం
Answer & explanation
Correct: A — బహిష్కరణ → వేరుపరచడం → ఏకీకరణ → సమ్మిళితం
వైకల్యం ఉన్న పిల్లల విద్య బహిష్కరణతో మొదలై, వేరుపరచడం, ఏకీకరణ, సమ్మిళితం క్రమంలో వచ్చింది. ఇతర ఎంపికల్లో క్రమం తారుమారైంది. కాలక్రమం తెలిస్తే ప్రతి దశ ముందు దశలోని లోపాన్ని సరిదిద్దే ప్రయత్నమని అర్థమవుతుంది; చివరి దశ సమ్మిళితమే నేటి విధానం.