మూల్యాంకనం & CCE (Assessment)

ఈ మూడు పదాలు దగ్గరగా అనిపించినా అర్థాలు వేరు. పరీక్షల్లో వీటి తేడాలు తరచూ అడుగుతారు.

• కొలత (Measurement): ఒక లక్షణాన్ని సంఖ్యల రూపంలో చెప్పడం. ఉదా: 'రవికి 40 మార్కులు వచ్చాయి'. ఇది కేవలం పరిమాణాత్మకం (Quantitative).
• మదింపు (Assessment): అభ్యసన ప్రగతిని వివిధ పద్ధతుల్లో సేకరించి, అభ్యసనానికి సహాయపడటం. నిరంతర ప్రక్రియ.
• మూల్యాంకనం (Evaluation): కొలత సమాచారంపై విలువ నిర్ణయం ఇవ్వడం. ఉదా: 'రవి బాగా చదివాడు / సామాన్యం'. ఇది గుణాత్మకం (Qualitative) + పరిమాణాత్మకం.
• సంబంధం:
  1. కొలత → కేవలం సంఖ్య
  2. మూల్యాంకనం = కొలత + విలువ నిర్ణయం
  3. మూల్యాంకనం కొలత కంటే విస్తృతమైనది
• పరీక్ష (Test): కొలతకు ఉపయోగించే సాధనం.
• పరీక్ష, కొలత, మూల్యాంకనం క్రమం: Test → Measurement → Evaluation.
• మూల్యాంకన ప్రయోజనాలు:
  1. విద్యార్థి బలాలు, బలహీనతలు తెలుసుకోవడం
  2. బోధనను మెరుగుపరచడం
  3. నిర్ణయాలు తీసుకోవడం
  4. మార్గదర్శనం ఇవ్వడం.

మూల్యాంకనాన్ని దాని ఉద్దేశం, సమయం ఆధారంగా అనేక రకాలుగా విభజిస్తారు. అందులో అత్యంత ముఖ్యమైనవి నిర్మాణాత్మక, సంగ్రహణాత్మక మూల్యాంకనాలు.

• నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం (Formative Evaluation): బోధన జరుగుతున్నప్పుడే, నిరంతరం చేసే మూల్యాంకనం.
• ఉద్దేశం: అభ్యసనాన్ని మెరుగుపరచడం.
• ఉదా: తరగతి చర్చ, క్విజ్, ప్రాజెక్టులు, యూనిట్ పరీక్షలు.
• 'అభ్యసనం కోసం మూల్యాంకనం (Assessment for Learning)'.
• సంగ్రహణాత్మక మూల్యాంకనం (Summative Evaluation): ఒక కోర్సు లేదా కాలం ముగిసాక చేసే మూల్యాంకనం.
• ఉద్దేశం: గ్రేడ్ లేదా ర్యాంక్ ఇవ్వడం, పాస్/ఫెయిల్ నిర్ణయం.
• ఉదా: అర్ధ సంవత్సర, వార్షిక పరీక్షలు.
• 'అభ్యసన ఫలితాల మూల్యాంకనం (Assessment of Learning)'.
• నిర్ధారణ మూల్యాంకనం (Diagnostic Evaluation): విద్యార్థి అభ్యసన లోపాలు, కారణాలు తెలుసుకోవడానికి.
• స్థాన నిర్ధారణ మూల్యాంకనం (Placement Evaluation): బోధన ముందు విద్యార్థి ప్రారంభ స్థాయి తెలుసుకోవడం.
• స్వీయ మూల్యాంకనం (Self-evaluation): విద్యార్థే తన ప్రగతిని చూసుకోవడం.

నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనం (Continuous and Comprehensive Evaluation – CCE) అంటే విద్యార్థి అభివృద్ధిని సంవత్సరమంతా, అన్ని కోణాల్లో మదింపు చేసే విధానం. కేవలం వార్షిక పరీక్షపైనే ఆధారపడకుండా ఉండటమే దీని లక్ష్యం.

• 'నిరంతర (Continuous)': మూల్యాంకనం సంవత్సరమంతా క్రమంగా జరుగుతుంది. పరీక్షల ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.
• 'సమగ్ర (Comprehensive)': కేవలం చదువే కాకుండా విద్యార్థి వ్యక్తిత్వ అన్ని కోణాలు – విద్యాపరమైన (Scholastic), విద్యేతర (Co-scholastic) – మదింపు చేస్తారు.
• విద్యాపరమైన అంశాలు (Scholastic): సబ్జెక్టుల్లో ప్రగతి.
• విద్యేతర అంశాలు (Co-scholastic):
  1. జీవన నైపుణ్యాలు
  2. వైఖరులు, విలువలు
  3. క్రీడలు, కళలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు
  4. ఆరోగ్యం, శారీరక విద్య
• పరీక్షల రకాలు:
  1. FA (Formative Assessment) – చిన్న పరీక్షలు, ప్రాజెక్టులు, అసైన్‌మెంట్లు
  2. SA (Summative Assessment) – రాత పరీక్షలు.
• ప్రారంభం:
  1. CBSE 2009లో 9వ తరగతిలో CCE ప్రవేశపెట్టింది
  2. గ్రేడింగ్ విధానం కూడా తెచ్చింది.
• విద్యా హక్కు చట్టం 2009: సెక్షన్ 29(2)(h) ప్రకారం ప్రాథమిక విద్యలో CCE అమలు చేయాలి.
• ప్రయోజనాలు:
  1. విద్యార్థి ఒత్తిడి తగ్గుతుంది
  2. రాత పరీక్ష మాత్రమే కాకుండా బహుళ ప్రతిభలు గుర్తిస్తారు
  3. బోధనలో వెంటనే సరిదిద్దే అవకాశం.

విద్యా లక్ష్యాలను వర్గీకరించిన ప్రసిద్ధ వ్యవస్థ బ్లూమ్ వర్గీకరణ (Bloom's Taxonomy). బెంజమిన్ బ్లూమ్ నాయకత్వంలో 1956లో రూపొందింది. పాఠ్య ప్రణాళిక, ప్రశ్నల రూపకల్పనలో దీని ప్రాధాన్యం ఎక్కువ.

• మూడు రంగాలు (Domains):
  1. జ్ఞానాత్మక (Cognitive) – తెలుసుకోవడం, ఆలోచించడం (1956, బ్లూమ్)
  2. భావావేశ (Affective) – వైఖరులు, విలువలు (1964, క్రాత్‌వోల్)
  3. మానసిక చలన (Psychomotor) – నైపుణ్యాలు, శారీరక చర్యలు (సింప్సన్, హారో వంటి వారు)
• జ్ఞానాత్మక రంగంలో ఆరు స్థాయిలు (1956):
  1. జ్ఞానం (Knowledge)
  2. అవగాహన (Comprehension)
  3. అనువర్తనం (Application)
  4. విశ్లేషణ (Analysis)
  5. సంశ్లేషణ (Synthesis)
  6. మూల్యాంకనం (Evaluation)
• సవరించిన వర్గీకరణ (2001, ఆండర్సన్ & క్రాత్‌వోల్): గుర్తుంచుకోవడం (Remember), అర్థం చేసుకోవడం (Understand), అన్వయించడం (Apply), విశ్లేషించడం (Analyze), మూల్యాంకనం (Evaluate), సృష్టించడం (Create).
• మార్పు:
  1. 'సృష్టించడం' అత్యున్నత స్థాయి అయింది
  2. పేర్లు క్రియా రూపంలోకి వచ్చాయి.
• క్రాత్‌వోల్ భావావేశ స్థాయిలు: స్వీకరణ, ప్రతిస్పందన, విలువ ఇవ్వడం, సంఘటితం, లక్షణీకరణ (Receiving, Responding, Valuing, Organizing, Characterizing).

గుర్తుంచుకునే చిట్కా మొదటి స్థాయి సులభం (గుర్తుంచుకోవడం); పైకి వెళ్ళేకొద్దీ ఆలోచన కఠినం – చివర సృష్టించడం.

విద్యార్థి ప్రగతిని తెలుసుకోవడానికి ఉపాధ్యాయులు అనేక సాధనాలు వాడతారు. పరీక్షల్లో వీటి పేర్లు, వాడే సందర్భాలు అడుగుతారు.

• పరీక్షలు (Tests):
  1. రాత, మౌఖిక, ప్రాక్టికల్ పరీక్షలు
  2. ప్రశ్నలు వ్యాస, లఘు, objective రకాలు.
• పరిశీలన (Observation): విద్యార్థి ప్రవర్తనను గమనించడం.
• అనెక్డోటల్ రికార్డ్ (Anecdotal Record): విద్యార్థి ప్రవర్తనలో ముఖ్య సంఘటనలను ఉపాధ్యాయుడు రాసి ఉంచడం.
• సంచిత రికార్డు (Cumulative Record): విద్యార్థి అనేక సంవత్సరాల సమాచారం (ఆరోగ్యం, ప్రగతి, ఆసక్తులు) ఒకే చోట నమోదు చేయడం.
• చెక్‌లిస్ట్ (Checklist): ఒక లక్షణం ఉందా, లేదా అని 'అవును/కాదు' టిక్ పెట్టడం.
• రేటింగ్ స్కేల్ (Rating Scale): లక్షణం ఎంత మేరకు ఉందో స్థాయిల్లో చెప్పడం.
• రూబ్రిక్ (Rubric): పనితీరు స్థాయిలను ముందే నిర్వచించిన ప్రమాణాల పట్టిక.
• పోర్ట్‌ఫోలియో (Portfolio): విద్యార్థి చేసిన పనుల సంకలనం.
• సోషియోమెట్రీ (Sociometry):
  1. తరగతిలో విద్యార్థుల పరస్పర సంబంధాలను అధ్యయనం చేయడం
  2. దీన్ని రూపొందించినవారు జాకబ్ మొరెనో.
• ప్రాజెక్టులు, అసైన్‌మెంట్లు, ఇంటర్వ్యూ: ఇతర సాధనాలు.
• సాధన పరీక్ష (Achievement Test) మరియు నిర్ధారణ పరీక్ష (Diagnostic Test).

ఒక పరీక్ష మంచిదా కాదా అని తెలుసుకోవడానికి కొన్ని ప్రమాణాలు ఉన్నాయి. ఈ లక్షణాల అర్థాలు పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.

• శాస్త్రీయత / చెల్లుబాటు (Validity): పరీక్ష ఏ లక్షణాన్ని కొలవాలనుకుందో దాన్నే కొలుస్తుందా? ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన లక్షణం.
• ఉదా: గణిత పరీక్షలో ఎక్కువ భాష చదువు అవసరమైతే అది గణితాన్ని కొలవడం లేదు.
• విశ్వసనీయత (Reliability): అదే పరీక్షను మళ్ళీ మళ్ళీ నిర్వహించినా, అవే ఫలితాలు వస్తాయా? స్థిరత్వం (Consistency).
• ఆబ్జెక్టివిటీ / నిష్పాక్షికత (Objectivity):
  1. ఎవరు మార్కులు వేసినా ఒకే మార్కులు రావడం
  2. పరీక్షకుడి వ్యక్తిగత అభిప్రాయం ప్రభావం చూపకపోవడం.
• వినియోగ యోగ్యత (Usability / Practicability): ఖర్చు, సమయం, నిర్వహణ సులభంగా ఉండటం.
• వివక్షాత్మకత (Discrimination): తెలివైన, తక్కువ తెలివైన విద్యార్థులను వేరు చేసే సామర్థ్యం.
• ప్రమాణీకరణ (Norms): పోల్చడానికి ప్రమాణాలు ఉండటం.
• విశ్వసనీయత కొలిచే పద్ధతులు: టెస్ట్-రీటెస్ట్, సమాన రూపాలు (Parallel forms), స్ప్లిట్-హాఫ్ (Split-half).
• సంబంధం: విశ్వసనీయత లేని పరీక్ష చెల్లుబాటు కాదు. కానీ విశ్వసనీయమైన పరీక్ష తప్పనిసరిగా చెల్లుబాటు కావాలనేమీ లేదు.

పరీక్షల ఫలితాలను ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి అనే విధానం ఆధారంగా రెండు రకాల పరీక్షలు ఉన్నాయి. అలాగే మార్కుల స్థానంలో గ్రేడ్లు ఇచ్చే విధానం కూడా ముఖ్యమైనది.

• నార్మ్-రెఫరెన్స్డ్ పరీక్ష (Norm-Referenced Test – NRT): విద్యార్థిని ఇతర విద్యార్థులతో పోల్చి ఫలితం చెబుతారు. ఉదా: ర్యాంక్, శాతమానం (Percentile).
• క్రైటీరియన్-రెఫరెన్స్డ్ పరీక్ష (Criterion-Referenced Test – CRT): ముందే నిర్ణయించిన ప్రమాణాన్ని విద్యార్థి సాధించాడా లేదా అని చూస్తారు. ఉదా: డ్రైవింగ్ టెస్ట్.
• 'సామర్థ్య ఆధారిత మూల్యాంకనం' ఈ కోవలోకి వస్తుంది.
• ప్రశ్నల రకాలు:
  1. వ్యాస రకం (Essay): లోతైన ఆలోచన, భావ వ్యక్తీకరణ పరీక్షిస్తుంది; మార్కింగ్‌లో వ్యక్తిగత పక్షపాతం వచ్చే అవకాశం.
  2. లఘు సమాధాన (Short answer)
  3. ఆబ్జెక్టివ్ (Objective): బహుళైచ్ఛిక, జతపరచు, ఖాళీలు; మార్కింగ్ నిష్పాక్షికం.
• గ్రేడింగ్ (Grading): మార్కులను A, B, C వంటి గ్రేడ్లుగా మార్చడం. చిన్న మార్కుల తేడాల వల్ల వచ్చే పోటీని, ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది.
• సెమిస్టర్ / క్రెడిట్ విధానం: ఉన్నత విద్యలో వాడతారు.
• ఓపెన్ బుక్ పరీక్ష:
  1. పుస్తకాలు చూసి రాసే పరీక్ష
  2. ఉన్నత స్థాయి ఆలోచనను పరీక్షిస్తుంది.

జాతీయ విద్యా విధానం 2020 (NEP 2020) రాత పరీక్షల ఒత్తిడిని తగ్గించి, విద్యార్థి సామర్థ్యాలను పరీక్షించే మూల్యాంకనానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది.

• ప్రధాన దిశ: బట్టీ పట్టడం నుండి అవగాహన, విమర్శనాత్మక ఆలోచన, అనువర్తనం వైపు మార్పు.
• నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం:
  1. 'అభ్యసనం కోసం మూల్యాంకనం' పై ఎక్కువ ప్రాధాన్యం
  2. సామర్థ్య ఆధారిత విద్య.
• సమగ్ర ప్రగతి కార్డు (Holistic Progress Card): 360 డిగ్రీల కోణంలో విద్యార్థి ప్రగతి నమోదు – విద్యార్థి స్వీయ మూల్యాంకనం, సహపాఠుల మూల్యాంకనం, ఉపాధ్యాయ మూల్యాంకనం ఉంటాయి.
• 3, 5, 8 తరగతుల్లో పరీక్షలు: ఈ తరగతుల్లో విద్యార్థుల ప్రాథమిక సామర్థ్యాలను పరీక్షించే మదింపు ఉంటుంది.
• బోర్డు పరీక్షలు: 10, 12 తరగతుల బోర్డు పరీక్షలను తక్కువ ఒత్తిడితో, సామర్థ్యాలను పరీక్షించేలా సంస్కరించాలి.
• PARAKH:
  1. Performance Assessment, Review, and Analysis of Knowledge for Holistic Development. NCERT ఆధ్వర్యంలో ఏర్పాటైన జాతీయ మదింపు కేంద్రం
  2. అన్ని రాష్ట్ర బోర్డుల మదింపు ప్రమాణాలను ఒకే విధంగా తేవడం దీని పని.
• జాతీయ పరీక్షా సంస్థ (NTA): ఉన్నత విద్యా ప్రవేశ పరీక్షలను నిర్వహించే సంస్థ.
• ప్రమాణ-ఆధారిత మూల్యాంకనం: మార్కులకంటే నైపుణ్యాలకు ప్రాధాన్యం.