Free practice MCQs with answers and explanations for కార్యసాధక నిబంధనం – స్కిన్నర్ పరిచయం (Operant Conditioning – B.F. Skinner) in కార్యసాధక నిబంధనం – స్కిన్నర్ (Skinner). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కార్యసాధక నిబంధనం (Operant Conditioning) సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు?
A. బి.ఎఫ్. స్కిన్నర్
B. ఇవాన్ పావ్లోవ్
C. ఎడ్వర్డ్ థార్న్డైక్
D. ఆల్బర్ట్ బండూరా
Answer & explanation
Correct: A — బి.ఎఫ్. స్కిన్నర్
కార్యసాధక (క్రియాజన్య) నిబంధనాన్ని అమెరికన్ ప్రవర్తనావాద మనస్తత్వవేత్త బి.ఎఫ్. స్కిన్నర్ ప్రతిపాదించాడు. పావ్లోవ్ శాస్త్రీయ నిబంధనం, థార్న్డైక్ యత్న-దోష అభ్యసనం, బండూరా పరిశీలనా అభ్యసనం ఇచ్చారు.
స్కిన్నర్ అమెరికన్ మనస్తత్వవేత్త. పావ్లోవ్ రష్యన్, కోహ్లర్ జర్మన్ పరిశోధకులు, పియాజే స్విస్ మనస్తత్వవేత్త; కాబట్టి ఇతర ఎంపికలు స్కిన్నర్కు సరిపోవు. కాబట్టి దేశాల ఆధారంగా సిద్ధాంతకర్తలను వేరు చేసి గుర్తుపెట్టుకోవడం మంచిది.
స్కిన్నర్ ఎలుకలు, పావురాలపై ప్రయోగాలు చేశాడు. పిల్లిని థార్న్డైక్, కుక్కను పావ్లోవ్, ఛింపాంజీని కోహ్లర్ వాడారు; ఈ జంతువులు వేర్వేరు సిద్ధాంతకర్తల ప్రయోగాలను గుర్తుపెట్టుకోవడానికి సూచికలు.
క్రియాజన్య, సాధన, పరికరాత్మక, Type-R (Response) నిబంధనం, Skinnerian conditioning ఇవన్నీ ఒకే సిద్ధాంతానికి పేర్లు. సంబంధ సిద్ధాంతం (Connectionism) మాత్రం థార్న్డైక్ది.
కార్యసాధక నిబంధనంలో ప్రాణి మొదట చేసే చర్యను ఏమంటారు?
A. నిబంధిత ప్రతిక్రియ
B. అనిబంధిత ఉద్దీపన
C. ఉద్భవించిన ప్రవర్తన (Emitted behaviour)
D. అసంకల్పిత ప్రతిక్రియ
Answer & explanation
Correct: C — ఉద్భవించిన ప్రవర్తన (Emitted behaviour)
ఈ నిబంధనంలో ప్రాణి మొదట ఏదో ఒక చర్య చేస్తుంది (Emitted behaviour); ఫలితం బాగుంటే మళ్లీ మళ్లీ చేస్తుంది. అనిబంధిత ఉద్దీపన, అసంకల్పిత ప్రతిక్రియలు శాస్త్రీయ నిబంధనం పదాలు.
స్కిన్నర్ ప్రసిద్ధ పుస్తకం "The Behavior of Organisms" ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 1917
B. 1885
C. 1968
D. 1938
Answer & explanation
Correct: D — 1938
స్కిన్నర్ "The Behavior of Organisms" 1938లో వచ్చింది. 1917 కోహ్లర్ గ్రంథ సంవత్సరం, 1885 ఎబ్బింగ్హాస్ గ్రంథ సంవత్సరం, 1968 అట్కిన్సన్–షిఫ్రిన్ నమూనా సంవత్సరం.
కార్యసాధక నిబంధనం గురించి సరైన వాక్యాలు: 1. స్కిన్నర్ ప్రతిపాదించాడు 2. ప్రతిక్రియ మొదట వస్తుంది 3. ఎలుకలు, పావురాలు ప్రయోగ జీవులు.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
స్కిన్నర్ ప్రతిపాదించిన కార్యసాధక నిబంధనంలో ప్రతిక్రియ ముందు వస్తుంది, తర్వాత పునర్బలకం; ప్రయోగ జీవులు ఎలుకలు, పావురాలు. కాబట్టి మూడూ సరైనవే. ఈ మూడు వాక్యాలు కలిపి ఈ సిద్ధాంతం సారాంశాన్ని ఇస్తాయి.
శాస్త్రీయ నిబంధనంలో కాకుండా కార్యసాధక నిబంధనంలో కనిపించే లక్షణం ఏది?
A. ప్రతిక్రియ ముందు వచ్చి, తర్వాత బలపరచే అంశం వస్తుంది
B. ఉద్దీపన మొదట వస్తుంది
C. ప్రతిక్రియ అసంకల్పిత చర్య
D. ప్రాణి నిష్క్రియంగా ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: A — ప్రతిక్రియ ముందు వచ్చి, తర్వాత బలపరచే అంశం వస్తుంది
కార్యసాధకంలో ప్రాణి స్వయంగా చర్య చేస్తుంది, దాని తర్వాత పునర్బలకం వస్తుంది. ఉద్దీపన ముందు రావడం, అసంకల్పిత ప్రతిక్రియ, నిష్క్రియ ప్రాణి శాస్త్రీయ నిబంధనం లక్షణాలు.