శాస్త్రీయ – కార్యసాధక నిబంధనం పోలిక & తరగతి అన్వయం (Classical vs Operant)
Free practice MCQs with answers and explanations for శాస్త్రీయ – కార్యసాధక నిబంధనం పోలిక & తరగతి అన్వయం (Classical vs Operant) in కార్యసాధక నిబంధనం – స్కిన్నర్ (Skinner). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
శాస్త్రీయ నిబంధనం ఎవరి సిద్ధాంతం?
A. స్కిన్నర్
B. థార్న్‌డైక్
C. పావ్‌లోవ్
D. వాట్సన్
Answer & explanation
Correct: C — పావ్‌లోవ్
శాస్త్రీయ నిబంధనం పావ్‌లోవ్ సిద్ధాంతం; కార్యసాధక నిబంధనం స్కిన్నర్‌ది, యత్న-దోషం థార్న్‌డైక్‌ది. ఈ రెండు నిబంధనాల మధ్య తేడాలు పరీక్షల్లో జతల రూపంలో అడుగుతారు.
తరగతి గదిలో మంచి ప్రవర్తనకు వెంటనే ప్రశంస ఇవ్వడం ఏ భావనను వాడటం?
A. విలోపనం
B. శిక్ష
C. సంకేతీకరణ
D. పునర్బలనం
Answer & explanation
Correct: D — పునర్బలనం
మంచి ప్రవర్తనకు వెంటనే ప్రశంస ఇస్తే ఆ ప్రవర్తన పెరుగుతుంది కాబట్టి అది పునర్బలనం. శిక్ష ప్రవర్తనను తగ్గిస్తుంది, విలోపనం అవాంఛిత ప్రవర్తనను పట్టించుకోకపోవడం.
A. శాస్త్రీయంలో ప్రతిక్రియ ముందు; కార్యసాధకంలో ఉద్దీపన ముందు
B. రెండింటిలోనూ ప్రతిక్రియ ముందు
C. రెండింటిలోనూ పునర్బలనం ముందు
D. శాస్త్రీయంలో ఉద్దీపన ముందు; కార్యసాధకంలో ప్రతిక్రియ ముందు
Answer & explanation
Correct: D — శాస్త్రీయంలో ఉద్దీపన ముందు; కార్యసాధకంలో ప్రతిక్రియ ముందు
శాస్త్రీయ నిబంధనం Type-S: ఉద్దీపన ముందు, ప్రతిక్రియ తర్వాత. కార్యసాధకం Type-R: ప్రతిక్రియ ముందు, పునర్బలనం తర్వాత. ఇతర ఎంపికలు ఈ క్రమాన్ని తారుమారు చేశాయి.
కష్టమైన పనిని చిన్న చిన్న దశలుగా విభజించి బలపరచడం తరగతిలో ఏ భావనకు ఉదాహరణ?
A. ఆకృతీకరణ (Shaping)
B. విలోపనం
C. శిక్ష
D. అంతర్దృష్టి
Answer & explanation
Correct: A — ఆకృతీకరణ (Shaping)
పనిని చిన్న దశలుగా విభజించి ప్రతి దశను బలపరచడం ఆకృతీకరణ; స్కిన్నర్ సిద్ధాంతం తరగతి అన్వయాల్లో ఇది ఒకటి. శిక్షకు బదులు మంచి ప్రవర్తనను బలపరచడం కూడా ఇలాంటిదే.
స్కిన్నర్ సిద్ధాంతం పరిమితులుగా నోట్స్ పేర్కొన్నవి ఏవి?
A. అభ్యసనంలో పునర్బలనం పాత్ర లేదని చెప్పడం
B. మానసిక ప్రక్రియలను (ఆలోచన, అవగాహన) పట్టించుకోదు; బాహ్య బహుమతులపై ఆధారపడేలా చేయవచ్చు
C. ఎలుకలపై ప్రయోగాలు అసాధ్యమని చెప్పడం
D. ఉపాధ్యాయులకు ఉపయోగపడదని చెప్పడం
Answer & explanation
Correct: B — మానసిక ప్రక్రియలను (ఆలోచన, అవగాహన) పట్టించుకోదు; బాహ్య బహుమతులపై ఆధారపడేలా చేయవచ్చు
స్కిన్నర్ సిద్ధాంతం ఆలోచన, అవగాహన వంటి మానసిక ప్రక్రియలను పట్టించుకోదు, బాహ్య బహుమతులపై ఆధారపడేలా చేయవచ్చు. కానీ ప్రవర్తన మార్పు చికిత్స, ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లల బోధనలో ఇది ఉపయోగపడుతుంది.