స్మృతి – అర్థం & మూడు ప్రక్రియలు (Memory and its Processes)
Free practice MCQs with answers and explanations for స్మృతి – అర్థం & మూడు ప్రక్రియలు (Memory and its Processes) in స్మృతి & విస్మృతి (Memory & Forgetting). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
గతంలో నేర్చినదాన్ని నిల్వ చేసుకుని అవసరమైనప్పుడు తిరిగి గుర్తు తెచ్చుకునే శక్తిని ఏమంటారు?
A. స్మృతి (Memory)
B. ప్రేరణ (Motivation)
C. అవధానం (Attention)
D. ప్రత్యక్షణ (Perception)
Answer & explanation
Correct: A — స్మృతి (Memory)
స్మృతి అంటే నేర్చినదాన్ని మనసులో నిల్వ చేసి అవసరమైనప్పుడు తిరిగి తెచ్చుకునే శక్తి; స్మృతి లేకపోతే అభ్యసనం నిలవదు. ప్రేరణ నేర్చుకోవాలనే కోరిక, అవధానం ఏకాగ్రత, ప్రత్యక్షణ ఇంద్రియ సమాచారాన్ని అర్థం చేసుకోవడం.
స్మృతి ప్రక్రియలు: సంకేతీకరణ (Encoding) – సమాచారాన్ని మనసు గ్రహించే రూపంలోకి మార్చడం, నిల్వ (Storage) – భద్రపరచడం, పునఃప్రాప్తి (Retrieval) – అవసరమైనప్పుడు బయటకు తీయడం. ఇతర ఎంపికలు వేరే సిద్ధాంతాల పదాలు.
స్మృతి అధ్యయనంలో మార్గదర్శకుడిగా పేరొందిన జర్మన్ మనస్తత్వవేత్త ఎవరు?
A. సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్
B. జీన్ పియాజే
C. హెర్మన్ ఎబ్బింగ్హాస్
D. ఇవాన్ పావ్లోవ్
Answer & explanation
Correct: C — హెర్మన్ ఎబ్బింగ్హాస్
స్మృతిని శాస్త్రీయంగా అధ్యయనం చేసిన మార్గదర్శకుడు జర్మన్ మనస్తత్వవేత్త హెర్మన్ ఎబ్బింగ్హాస్. ఫ్రాయిడ్ అణచివేత ఆలోచన ఇచ్చాడు, పియాజే వికాసాన్ని, పావ్లోవ్ శాస్త్రీయ నిబంధనాన్ని అధ్యయనం చేశారు.
ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైనదాన్ని గుర్తించడం స్మృతి కొలిచే ఏ పద్ధతి?
A. పునఃస్మరణ (Recall)
B. గుర్తింపు (Recognition)
C. పునఃఅభ్యసనం (Relearning)
D. అధికాభ్యసనం
Answer & explanation
Correct: B — గుర్తింపు (Recognition)
బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నల్లో ఎంపికల నుంచి సరైనదాన్ని గుర్తించడం గుర్తింపు పద్ధతి; ఇది పునఃస్మరణ కంటే సులభం. వ్యాస ప్రశ్నలు, ఖాళీలు పూరించడం పునఃస్మరణ పద్ధతికి ఉదాహరణలు.
వ్యాస ప్రశ్నలు, ఖాళీలు పూరించడం స్మృతి కొలిచే ఏ పద్ధతికి ఉదాహరణ?
A. గుర్తింపు
B. పునఃఅభ్యసనం
C. పునఃస్మరణ (Recall)
D. పొదుపు
Answer & explanation
Correct: C — పునఃస్మరణ (Recall)
సూచనలు లేకుండా నేరుగా జ్ఞాపకం చేసుకుని చెప్పడాన్ని పునఃస్మరణ అంటారు; వ్యాసం, ఖాళీలు పూరించడం ఇందుకు ఉదాహరణలు. గుర్తింపులో ఎంపికలు ఇస్తారు కాబట్టి అది సులభం.
ఒకప్పుడు నేర్చినదాన్ని మళ్లీ నేర్చేటప్పుడు సమయం తగ్గడం ఆధారంగా స్మృతిని కొలిచే పద్ధతికి మరో పేరు ఏది?
A. ఎంపిక పద్ధతి
B. గుర్తింపు పద్ధతి
C. సంకేతీకరణ పద్ధతి
D. పొదుపు పద్ధతి (Savings Method)
Answer & explanation
Correct: D — పొదుపు పద్ధతి (Savings Method)
పునఃఅభ్యసనంలో మళ్లీ నేర్చేటప్పుడు పట్టే సమయం తగ్గుతుంది; ఈ తగ్గిన సమయాన్ని పొదుపు (Savings) అని పిలుస్తారు, కాబట్టి దీనికి పొదుపు పద్ధతి అని పేరు. గుర్తింపు, సంకేతీకరణ వేరే భావనలు.
స్మృతి గురించి సరైన వాక్యాలు: 1. సంకేతీకరణ, నిల్వ, పునఃప్రాప్తి మూడు ప్రక్రియలు 2. గుర్తింపు పునఃస్మరణ కంటే సులభం 3. పునఃఅభ్యసనం పొదుపు పద్ధతి.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
స్మృతి మూడు ప్రక్రియలు సంకేతీకరణ, నిల్వ, పునఃప్రాప్తి; MCQ లో గుర్తింపు వ్యాసంలోని పునఃస్మరణ కంటే సులభం; పునఃఅభ్యసనాన్ని పొదుపు పద్ధతి అంటారు. కాబట్టి మూడూ సరైనవే.
బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నల్లో ఎంపికలు ఇస్తారు కాబట్టి అది గుర్తింపు పద్ధతి; పునఃస్మరణ కాదు. కాబట్టి "పునఃస్మరణ – బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు" జత తప్పు; మిగతా జతలు సరైనవే.
సంకేతీకరణ స్మృతి ప్రక్రియల్లో మొదటి దశ, కొలిచే పద్ధతి కాదు. స్మృతి కొలిచే పద్ధతులు పునఃస్మరణ, గుర్తింపు, పునఃఅభ్యసనం. సంకేతీకరణ అనేది స్మృతి ప్రక్రియ, కొలత పద్ధతి కాదు; నిల్వ, పునఃప్రాప్తి కూడా కొలత పద్ధతులు కావు.