సమీప వికాస మండలం – ZPD (Zone of Proximal Development)
Free practice MCQs with answers and explanations for సమీప వికాస మండలం – ZPD (Zone of Proximal Development) in నిర్మాణాత్మకవాదం – వైగోట్స్కీ (Vygotsky). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
సమీప వికాస మండలం (ZPD) భావనను ఇచ్చినవారు ఎవరు?
A. పియాజే
B. థార్న్‌డైక్
C. వైగోట్స్కీ
D. బండూరా
Answer & explanation
Correct: C — వైగోట్స్కీ
ZPD వైగోట్స్కీ ఇచ్చిన అత్యంత ప్రసిద్ధ భావన. ఇది సహాయం లేకుండా చేయగలిగే పనికి, సహాయంతో చేయగలిగే పనికి మధ్య అంతరం. పియాజే, థార్న్‌డైక్, బండూరా వేర్వేరు సిద్ధాంతాలు ఇచ్చారు, ZPD కాదు.
ZPD లో పిల్లవాడికి నిజమైన అభ్యసనం ఎప్పుడు జరుగుతుంది?
A. సొంతంగా ఇప్పటికే చేయగలిగే పనుల స్థాయిలో
B. సహాయం ఉన్నా చేయలేని పనుల స్థాయిలో
C. పిల్లవాడు నిద్రిస్తున్నప్పుడు
D. ఇతరుల సహాయంతో చేయగలిగే పనుల స్థాయిలో
Answer & explanation
Correct: D — ఇతరుల సహాయంతో చేయగలిగే పనుల స్థాయిలో
ZPD లోని మూడు స్థాయుల్లో నిజమైన అభ్యసనం సహాయంతో చేయగలిగే మధ్య స్థాయిలోనే జరుగుతుంది. సొంతంగా చేయగలిగినవి అప్పటికే నేర్చినవి; సహాయం ఉన్నా చేయలేనివి పిల్లవాడి పరిధికి మించినవి కాబట్టి అక్కడ అభ్యసనం కుదరదు.
ఒక విద్యార్థి ఒంటరిగా 2 అంకెల కూడికలు చేయగలడు, సూచనలతో 3 అంకెల కూడికలు చేయగలడు. 3 అంకెల కూడికలు ఏ స్థాయిలో ఉన్నాయి?
A. అతడి సొంత స్థాయిలో (Actual Level)
B. సహాయం ఉన్నా చేయలేని స్థాయిలో
C. ZPD లో
D. అహంకేంద్రిత స్థాయిలో
Answer & explanation
Correct: C — ZPD లో
సహాయంతో చేయగలిగే కానీ ఒంటరిగా చేయలేని పనులే ZPD లోకి వస్తాయి. 2 అంకెల కూడికలు అతడి సొంత స్థాయి. ఉపాధ్యాయుడు ZPD స్థాయిలో బోధిస్తే విద్యార్థి వేగంగా నేర్చుకుంటాడు.
D. పిల్లవాడి ZPD పరిధిలో – మరీ సులభం, మరీ కష్టం కాకుండా
Answer & explanation
Correct: D — పిల్లవాడి ZPD పరిధిలో – మరీ సులభం, మరీ కష్టం కాకుండా
బోధన మరీ సులభంగా ఉంటే కొత్తగా నేర్చుకునేది ఉండదు; మరీ కష్టంగా ఉంటే సహాయం ఉన్నా అర్థం కాదు. అందుకే సహాయంతో సాధించగల ZPD పరిధిలోనే బోధన ఉండాలి; అప్పుడే ఉపాధ్యాయుడి మార్గదర్శకత్వంతో విద్యార్థి ముందడుగు వేస్తాడు.
పిల్లవాడు నైపుణ్యం సాధించే కొద్దీ ఉపాధ్యాయుడు ఇచ్చే సహాయాన్ని ఏం చేయాలి?
A. క్రమంగా తగ్గించాలి
B. ఒకేసారి పూర్తిగా ఆపేయాలి
C. పెంచుతూ పోవాలి
D. ఎల్లప్పుడూ అదే స్థాయిలో ఉంచాలి
Answer & explanation
Correct: A — క్రమంగా తగ్గించాలి
సహాయం తాత్కాలికం; పిల్లవాడు నైపుణ్యం సాధించే కొద్దీ దాన్ని క్రమంగా తగ్గించి చివరికి అతడు స్వతంత్రంగా చేయగలిగేలా చేయాలి. ఒకేసారి ఆపేస్తే అతడు విఫలమవుతాడు, పెంచితే ఆధారపడతాడు.
ZPD గురించి: 1. ఇది వైగోట్స్కీ భావన. 2. సహాయం లేకుండా చేయగలిగేదానికి, సహాయంతో చేయగలిగేదానికి మధ్య అంతరం. 3. ఇది ఒకసారి నిర్ణయమైతే మారదు. వీటిలో సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ZPD వైగోట్స్కీది, అది సహాయం లేకుండా, సహాయంతో చేయగలిగే పనుల మధ్య అంతరం. మూడో వాక్యం తప్పు: ఒక పని నేర్చుకున్నాక పిల్లవాడి ZPD తర్వాతి కష్టమైన స్థాయికి పెరుగుతుంది, అంటే అది మారుతూ ఉంటుంది.
పిల్లవాడి అభ్యసన స్థాయులను కింది క్రమంలో ఏది సరిగ్గా సూచిస్తుంది?
A. సహాయం ఉన్నా చేయలేనివి → ZPD → సొంతంగా చేయగలిగేవి
B. సొంతంగా చేయగలిగేవి → సహాయంతో చేయగలిగేవి (ZPD) → సహాయం ఉన్నా చేయలేనివి
C. ZPD → సొంతంగా చేయగలిగేవి → సహాయం ఉన్నా చేయలేనివి
D. సొంతంగా చేయగలిగేవి → సహాయం ఉన్నా చేయలేనివి → ZPD
Answer & explanation
Correct: B — సొంతంగా చేయగలిగేవి → సహాయంతో చేయగలిగేవి (ZPD) → సహాయం ఉన్నా చేయలేనివి
సొంతంగా చేయగలిగేవి సులభ స్థాయి, తర్వాత సహాయంతో చేయగలిగే ZPD, చివరగా సహాయం ఉన్నా సాధ్యం కాని స్థాయి వస్తుంది. ZPD ఎప్పుడూ ఈ రెండు స్థాయుల మధ్యలోనే ఉంటుంది కాబట్టి ఇతర క్రమాలు తప్పు.
ZPD భావన వల్ల పరీక్షల విషయంలో వచ్చే ముఖ్య అవగాహన ఏమిటి?
A. కేవలం బట్టీ జ్ఞాపకశక్తిని కొలవాలి
B. విద్యార్థి సహాయం తీసుకున్నాడంటే ఫెయిల్ అయినట్లే
C. విద్యార్థి ఇప్పటికే సాధించినదే కాక, సహాయంతో సాధించగల సామర్థ్యాన్నీ చూడాలి
D. పరీక్షల్లో సహాయం అసలు ఉండకూడదు
Answer & explanation
Correct: C — విద్యార్థి ఇప్పటికే సాధించినదే కాక, సహాయంతో సాధించగల సామర్థ్యాన్నీ చూడాలి
ZPD ప్రకారం విద్యార్థి సామర్థ్యంలో సొంతంగా చేయగలిగేవే కాక సహాయంతో చేయగలిగేవీ ఉంటాయి. కాబట్టి మదింపు కూడా అతడు ఇప్పటికే సాధించినదాన్ని మాత్రమే కాకుండా సహాయంతో సాధించగల సామర్థ్యాన్నీ పరిగణించాలని ఈ భావన సూచిస్తుంది.