ప్రజ్ఞ & సిద్ధాంతాలు (Intelligence) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రజ్ఞ & సిద్ధాంతాలు (Intelligence) (వైయక్తిక భేదాలు (Individual Differences)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
ప్రజ్ఞ అంటే తీర్పు చెప్పడం, అవగాహన, తర్కం చేయడం అని నిర్వచించినవారు ఎవరు?
A. వెక్స్లర్
B. బినెట్
C. స్పియర్మన్
D. స్టెర్న్
Answer & explanation
Correct: B — బినెట్
బినెట్ ప్రజ్ఞను తీర్పు, అవగాహన, తర్కంగా వర్ణించారు. వెక్స్లర్ నిర్వచనం ఉద్దేశంతో ప్రవర్తించే, హేతుబద్ధంగా ఆలోచించే మొత్తం సామర్థ్యం; స్పియర్మన్ సంబంధాలను గ్రహించే శక్తి; స్టెర్న్ కొత్త సమస్యలకు ఆలోచనతో అనుగుణంగా మారే సాధారణ శక్తి.
ప్రజ్ఞ అంటే 'ఉద్దేశంతో ప్రవర్తించడం, హేతుబద్ధంగా ఆలోచించడం, పరిసరాలతో సమర్థంగా వ్యవహరించే మొత్తం సామర్థ్యం' అనే నిర్వచనం ఎవరిది?
A. టెర్మన్
B. బినెట్
C. వెక్స్లర్
D. స్పియర్మన్
Answer & explanation
Correct: C — వెక్స్లర్
ఈ సమగ్ర నిర్వచనం డేవిడ్ వెక్స్లర్ది. టెర్మన్ నైరూప్య ఆలోచన అన్నారు, బినెట్ తీర్పు–అవగాహన–తర్కం అన్నారు, స్పియర్మన్ సంబంధాలను గ్రహించడం అన్నారు; ప్రతి నిర్వచనం భిన్న కోణాన్ని చెబుతుంది.
ఒక 10 ఏళ్ల బాలుడు 12 ఏళ్ల పిల్లలు చేయగల ప్రశ్నలకు జవాబిచ్చాడు. అతని IQ ఎంత?
A. 83
B. 100
C. 140
D. 120
Answer & explanation
Correct: D — 120
MA = 12, CA = 10 కాబట్టి IQ = (12 ÷ 10) × 100 = 120. ఇది టెర్మన్ వర్గీకరణలో 'చాలా ఉన్నత' (120–139) స్థాయి. 83 వచ్చేది CA ÷ MA తీసుకున్నప్పుడు జరిగే పొరపాటు; 100 అయితే MA = CA అయి ఉండాలి.
వెక్స్లర్ ఉపయోగించే విచలన IQ (Deviation IQ) లో సగటు, ప్రామాణిక విచలనం ఎంత?
A. సగటు 50; ప్రామాణిక విచలనం 10
B. సగటు 100; ప్రామాణిక విచలనం 15
C. సగటు 100; ప్రామాణిక విచలనం 100
D. సగటు 0; ప్రామాణిక విచలనం 1
Answer & explanation
Correct: B — సగటు 100; ప్రామాణిక విచలనం 15
విచలన IQ లో సగటు 100, ప్రామాణిక విచలనం 15. ఇది MA ÷ CA నిష్పత్తిపై ఆధారపడకుండా వ్యక్తి స్కోరు అతని వయస్సు వర్గంలో సగటు నుండి ఎంత దూరంలో ఉందో చూపుతుంది.
ఒక వ్యక్తి గణితం, సంగీతం రెండింటిలో మంచివాడైతే రెండింటికీ ఉపయోగపడే సామర్థ్యం ఉందని చెప్పే సిద్ధాంతం ఏది?
A. థర్స్టోన్ ప్రాథమిక సామర్థ్యాలు
B. గార్డ్నర్ బహుళ ప్రజ్ఞలు
C. స్పియర్మన్ ద్విశక్తి సిద్ధాంతం (g కారకం)
D. కాటెల్ స్ఫటిక ప్రజ్ఞ
Answer & explanation
Correct: C — స్పియర్మన్ ద్విశక్తి సిద్ధాంతం (g కారకం)
అన్ని పనులకు అవసరమయ్యే సాధారణ కారకం 'g' ఉందని స్పియర్మన్ చెబుతాడు; సంగీతానికి మాత్రమే ఉపయోగపడే భాగం 's'. థర్స్టోన్ 'g' లేకుండా స్వతంత్ర సామర్థ్యాలని అంటాడు కాబట్టి అది ఇక్కడ సరిపోదు.
స్పియర్మన్ ప్రకారం వంశపారంపర్యం ఎక్కువగా ప్రభావితం చేసే కారకం ఏది?
A. ప్రత్యేక కారకం 's'
B. సామాజిక ప్రజ్ఞ
C. భావోద్వేగ ప్రజ్ఞ
D. సాధారణ కారకం 'g'
Answer & explanation
Correct: D — సాధారణ కారకం 'g'
నోట్స్ ప్రకారం 'g' కారకం వంశపారంపర్యం ఎక్కువగా ప్రభావితం; 's' ఒక్కో పనికి ప్రత్యేకం, శిక్షణ ఫలితంగా కూడా మారుతుంది. సామాజిక ప్రజ్ఞ థార్న్డైక్ది, భావోద్వేగ ప్రజ్ఞ సలోవే–గోల్మన్ది.
'పైన g కారకం, కింద విభాగాలు' అనే క్రమానుగత సిద్ధాంతాన్ని ఇచ్చినవారు ఎవరు?
A. వెర్నాన్, బర్ట్
B. స్పియర్మన్, థార్న్డైక్
C. గిల్ఫర్డ్, కాటెల్
D. గార్డ్నర్, గోల్మన్
Answer & explanation
Correct: A — వెర్నాన్, బర్ట్
క్రమానుగత సిద్ధాంతం (Hierarchical theory) వెర్నాన్, బర్ట్ల రూపకల్పన; ఇందులో పైభాగంలో 'g', దాని కింద విభాగాలు ఉంటాయి. ఇతర జతలు వేర్వేరు సిద్ధాంతాలను ఇచ్చినవారు.
గిల్ఫర్డ్ నమూనాలోని ఏ రకమైన ఆలోచన సృజనాత్మకతకు ముఖ్యమని నోట్స్ చెబుతాయి?
A. అభిసరణ ఆలోచన
B. భిన్న ఆలోచన (Divergent thinking)
C. యాంత్రిక పునరావృతం
D. కేవలం జ్ఞాపకశక్తి
Answer & explanation
Correct: B — భిన్న ఆలోచన (Divergent thinking)
గిల్ఫర్డ్ SI నమూనాలో భిన్న ఆలోచన (Divergent thinking) సృజనాత్మకతకు ముఖ్యం; ఒకే సమస్యకు అనేక సమాధానాలు ఆలోచించే శక్తి ఇది. యాంత్రిక పునరావృతం లేదా కేవలం జ్ఞాపకశక్తి సృజనాత్మకతను పెంచవు.
ఒక వృద్ధుడు కొత్త మొబైల్ యాప్ నేర్చుకోవడానికి ఇబ్బంది పడినా, అనుభవంతో కుటుంబ సమస్యలను చక్కగా పరిష్కరిస్తాడు. ఇక్కడ ఏ ప్రజ్ఞలు చూపుతున్నాయి?
A. ద్రవ ప్రజ్ఞ ఎక్కువ, స్ఫటిక ప్రజ్ఞ తక్కువ
B. రెండూ పెరగడం
C. ద్రవ ప్రజ్ఞ తగ్గడం, స్ఫటిక ప్రజ్ఞ ఎక్కువ ఉండటం
D. రెండూ తగ్గడం
Answer & explanation
Correct: C — ద్రవ ప్రజ్ఞ తగ్గడం, స్ఫటిక ప్రజ్ఞ ఎక్కువ ఉండటం
కొత్త విషయాలు నేర్చుకునే కష్టం ద్రవ ప్రజ్ఞ వయస్సుతో తగ్గడాన్ని, అనుభవంతో సమస్యలు పరిష్కరించడం వయస్సుతో పెరిగే స్ఫటిక ప్రజ్ఞను సూచిస్తుంది. ద్రవ ప్రజ్ఞ వంశపారంపర్యం ఎక్కువ, స్ఫటిక ప్రజ్ఞ నేర్చుకున్న జ్ఞానం.