Free practice MCQs with answers and explanations for విద్యా హక్కు చట్టం 2009 (RTE Act) (విద్యా విధానాలు (Education Policies)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
ఆర్టికల్ 51A(k) లో 86వ సవరణ ద్వారా చేర్చిన కర్తవ్యం ఏమిటి?
A. పర్యావరణాన్ని రక్షించడం ప్రభుత్వ కర్తవ్యం
B. 6–14 ఏళ్ల పిల్లలకు విద్య అవకాశాలు కల్పించడం తల్లిదండ్రులు/సంరక్షకుల కర్తవ్యం
C. ఉపాధ్యాయులు ట్యూషన్ చెప్పకపోవడం కర్తవ్యం
D. విద్యార్థులు ఎన్నికల్లో పాల్గొనడం కర్తవ్యం
Answer & explanation
Correct: B — 6–14 ఏళ్ల పిల్లలకు విద్య అవకాశాలు కల్పించడం తల్లిదండ్రులు/సంరక్షకుల కర్తవ్యం
86వ సవరణ 51A(k) ను చేర్చి 6–14 ఏళ్ల పిల్లలకు విద్య అవకాశాలు కల్పించడాన్ని తల్లిదండ్రులు/సంరక్షకుల ప్రాథమిక కర్తవ్యంగా చేసింది. అంటే హక్కు (21A) రాష్ట్రానిది, కర్తవ్యం (51A(k)) తల్లిదండ్రులది.
86వ రాజ్యాంగ సవరణ తర్వాత ఆర్టికల్ 45 దేనికి సంబంధించింది?
A. 6–14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత విద్య (ప్రాథమిక హక్కు)
B. ఉన్నత విద్య ప్రమాణాలు
C. 6 ఏళ్ల లోపు పిల్లలకు బాల్య సంరక్షణ, విద్య (ఆదేశిక సూత్రం)
D. మాతృభాషలో బోధన హక్కు
Answer & explanation
Correct: C — 6 ఏళ్ల లోపు పిల్లలకు బాల్య సంరక్షణ, విద్య (ఆదేశిక సూత్రం)
86వ సవరణ తర్వాత ఆర్టికల్ 45 6 ఏళ్ల లోపు పిల్లల బాల్య సంరక్షణ, విద్యకు సంబంధించిన ఆదేశిక సూత్రంగా మారింది. 6–14 ఏళ్లకు ప్రాథమిక హక్కు ఆర్టికల్ 21A లో ఉంది; రెండింటినీ కలపకూడదు.
1993 లో ఉన్నికృష్ణన్ కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఏమి తీర్పు ఇచ్చింది?
A. విద్య హక్కు జీవించే హక్కులో భాగం కాదు
B. ప్రైవేట్ పాఠశాలలు మూసివేయాలి
C. 25% రిజర్వేషన్ రాజ్యాంగ విరుద్ధం
D. 14 ఏళ్ల వరకు విద్య ప్రాథమిక హక్కు
Answer & explanation
Correct: D — 14 ఏళ్ల వరకు విద్య ప్రాథమిక హక్కు
ఉన్నికృష్ణన్ కేసు (1993) లో 14 ఏళ్ల వరకు విద్య ప్రాథమిక హక్కు అని చెప్పింది; అంతకుముందు మోహినీ జైన్ కేసు (1992) విద్య హక్కును ఆర్టికల్ 21 (జీవించే హక్కు) లో భాగంగా పేర్కొంది. 25% రిజర్వేషన్ గురించి 2012 తీర్పు వచ్చింది.
RTE సెక్షన్ 4 ప్రకారం బడి బయట ఉన్న పిల్లల విషయంలో ఏమి చేయాలి?
A. వయసుకు తగిన తరగతిలో చేర్చి ప్రత్యేక శిక్షణ ఇవ్వాలి
B. 6 ఏళ్ల వయసు వచ్చే వరకు వేచి ఉండాలి
C. 1వ తరగతిలోనే చేర్చాలి
D. ప్రవేశ పరీక్ష పెట్టాలి
Answer & explanation
Correct: A — వయసుకు తగిన తరగతిలో చేర్చి ప్రత్యేక శిక్షణ ఇవ్వాలి
సెక్షన్ 4 బడి బయట ఉన్న లేదా మధ్యలో మానేసిన పిల్లలను వయసుకు తగిన తరగతిలో చేర్చి ప్రత్యేక శిక్షణ ఇవ్వాలని చెబుతుంది. ప్రవేశ పరీక్ష (స్క్రీనింగ్) సెక్షన్ 13 ప్రకారం నిషేధం.
RTE సెక్షన్ 14 ప్రకారం పుట్టిన సర్టిఫికెట్ లేని పిల్లవాడి విషయంలో ఏది సరైనది?
A. పుట్టిన సర్టిఫికెట్ వచ్చే వరకు ప్రవేశం ఇవ్వరాదు
B. ప్రవేశం నిరాకరించరాదు
C. ప్రత్యేక ఫీజు తీసుకోవాలి
D. అనాథాశ్రమంలో మాత్రమే చేర్చాలి
Answer & explanation
Correct: B — ప్రవేశం నిరాకరించరాదు
సెక్షన్ 14 వయసు ధృవీకరణకు పుట్టిన సర్టిఫికెట్ లేదని ప్రవేశం నిరాకరించకూడదని చెబుతుంది. నిరుపేద, అసంఘటిత కుటుంబాల పిల్లలకు సర్టిఫికెట్ ఉండకపోవచ్చు కాబట్టి ఈ రక్షణ ఇచ్చారు.
గుర్తింపు (Registration) లేకుండా పాఠశాల నడపడాన్ని నిషేధించే RTE సెక్షన్ ఏది?
A. సెక్షన్ 5
B. సెక్షన్ 31
C. సెక్షన్ 18
D. సెక్షన్ 3
Answer & explanation
Correct: C — సెక్షన్ 18
సెక్షన్ 18 గుర్తింపు లేని పాఠశాలలను నడపకూడదని చెబుతుంది. సెక్షన్ 5 బదిలీ హక్కు, 31 పర్యవేక్షణ (NCPCR), 3 ఉచిత విద్య హక్కుకు సంబంధించినవి. గుర్తింపు నిబంధన వల్ల ప్రమాణాలు లేని పాఠశాలలు ఏర్పడకుండా ఉంటాయి.
ఒక ప్రైవేట్ అన్-ఎయిడెడ్ పాఠశాలలో 1వ తరగతిలో 80 సీట్లు ఉంటే, సెక్షన్ 12(1)(c) ప్రకారం ఎన్ని సీట్లు బలహీన, వెనుకబడిన వర్గాల పిల్లలకు కేటాయించాలి?
A. 8
B. 40
C. 25
D. 20
Answer & explanation
Correct: D — 20
80 లో 25% = 20 సీట్లు. 8 సీట్లు అంటే 10% మాత్రమే; 40 అంటే 50%; 25 అనేది శాతం సంఖ్యను సీట్ల సంఖ్యగా తీసుకునే పొరపాటు. ఇలాంటి లెక్కలు ఎల్లప్పుడూ మొత్తం సీట్లను 25/100 తో గుణించి చేయాలి, శాతాన్ని నేరుగా వాడకూడదు.
సెక్షన్ 12(1)(c) రాజ్యాంగబద్ధమని సుప్రీంకోర్టు ఏ కేసులో (2012) తీర్పు చెప్పింది?
A. సొసైటీ ఫర్ అన్-ఎయిడెడ్ ప్రైవేట్ స్కూల్స్ ఆఫ్ రాజస్థాన్ కేసు
B. మోహినీ జైన్ కేసు
C. ఉన్నికృష్ణన్ కేసు
D. పీపుల్స్ యూనియన్ ఫర్ సివిల్ లిబర్టీస్ కేసు
Answer & explanation
Correct: A — సొసైటీ ఫర్ అన్-ఎయిడెడ్ ప్రైవేట్ స్కూల్స్ ఆఫ్ రాజస్థాన్ కేసు
2012 లో సొసైటీ ఫర్ అన్-ఎయిడెడ్ ప్రైవేట్ స్కూల్స్ ఆఫ్ రాజస్థాన్ కేసులో 25% నిబంధనను సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగబద్ధమని చెప్పింది. మోహినీ జైన్ (1992), ఉన్నికృష్ణన్ (1993) విద్య హక్కు కేసులు; PUCL (2001) మధ్యాహ్న భోజనానికి సంబంధించింది.
సెక్షన్ 12(1)(c) 25% నిబంధన ప్రభుత్వ సహాయం లేని మైనారిటీ పాఠశాలలకు వర్తిస్తుందా?
A. వర్తిస్తుంది
B. వర్తించదు
C. 50% వరకు వర్తిస్తుంది
D. ప్రీ-ప్రైమరీకి మాత్రమే వర్తిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: B — వర్తించదు
2012 తీర్పు ప్రకారం ఈ నిబంధన మైనారిటీ సంస్థలకు, ప్రభుత్వ ఎయిడ్ లేని మైనారిటీ పాఠశాలలకు వర్తించదు. ప్రైవేట్ అన్-ఎయిడెడ్, ప్రత్యేక వర్గ పాఠశాలలకే వర్తిస్తుంది.
25% కోటాలో చదివే పిల్లల కోసం ప్రభుత్వం పాఠశాలకు ఎంత మొత్తం తిరిగి చెల్లిస్తుంది?
A. ప్రైవేట్ పాఠశాల నిర్ణయించిన ఎంత ఫీజైనా
B. ఏమీ చెల్లించదు
C. ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఒక్కో విద్యార్థికి అయ్యే ఖర్చు లేదా అసలు ఫీజు – ఏది తక్కువైతే అది
D. ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఖర్చు మరియు అసలు ఫీజు – రెండింటిలో ఎక్కువది
Answer & explanation
Correct: C — ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఒక్కో విద్యార్థికి అయ్యే ఖర్చు లేదా అసలు ఫీజు – ఏది తక్కువైతే అది
ప్రభుత్వం ఒక్కో విద్యార్థికి ప్రభుత్వ పాఠశాలలో అయ్యే వ్యయం లేదా పాఠశాల అసలు ఫీజు – ఏది తక్కువైతే అదే చెల్లిస్తుంది. 'ఎక్కువది' అనే ఎంపిక తప్పు; చెల్లింపుల ఆలస్యం ఈ నిబంధన అమలులో ఉన్న సమస్య అని విమర్శలు చెబుతాయి.