బాల్య దశ లక్షణాలు – పూర్వ, ఉత్తర బాల్యం (Early and Late Childhood)
Free practice MCQs with answers and explanations for బాల్య దశ లక్షణాలు – పూర్వ, ఉత్తర బాల్యం (Early and Late Childhood) in వికాస దశలు (Stages of Development). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఆటల ద్వారా నేర్చుకోవడం, కల్పనా ఆటలు ఎక్కువగా ఉండే దశ ఏది?
A. పూర్వ బాల్యం (2–6 ఏళ్లు)
B. ఉత్తర బాల్యం (6–12 ఏళ్లు)
C. కౌమారం
D. వయోజన దశ
Answer & explanation
Correct: A — పూర్వ బాల్యం (2–6 ఏళ్లు)
పూర్వ బాల్యంలో ఆట ప్రధానం, కల్పనా ఆటలు (pretend play), 'ఎందుకు? ఏమిటి?' ప్రశ్నలు, అనుకరణ ఉంటాయి. అందుకే ప్రీ-స్కూల్/అంగన్వాడీ దశలో ఆట ఆధారిత విద్య అనుకూలం.
ఉత్తర బాల్యం (6–12 ఏళ్లు)లో ముఖ్యమవుతున్న సాంఘిక వికాస అంశం ఏది?
A. తల్లిదండ్రులపై పూర్తి ఆధారం
B. ఒంటరితనం
C. ఆట పూర్తిగా మానేయడం
D. తోటి పిల్లల బృందాలు (Peer groups)
Answer & explanation
Correct: D — తోటి పిల్లల బృందాలు (Peer groups)
ఉత్తర బాల్యంలో స్నేహితులతో కలిసి ఆడటం పెరిగి, తోటి పిల్లల బృందాలు ముఖ్యమవుతాయి. శైశవంలో మాత్రమే పిల్లలు తల్లిదండ్రులపై పూర్తిగా ఆధారపడతారు. తోటి బృందాల్లో నియమాలు పాటిస్తూ ఆడటం ఈ దశ సాంఘిక వికాసానికి ప్రధాన లక్షణం.
ఎరిక్సన్ ప్రకారం ఉత్తర బాల్యంలో (6–12 ఏళ్లు) వచ్చే సంక్షోభం ఏది?
A. నమ్మకం – అపనమ్మకం
B. సాన్నిహిత్యం – ఏకాకితనం
C. కృషి – న్యూనత
D. సమగ్రత – నిరాశ
Answer & explanation
Correct: C — కృషి – న్యూనత
ఉత్తర బాల్యంలో పిల్లలు బడిలో కొత్త నైపుణ్యాలు నేర్చుకుంటూ తమను ఇతరులతో పోల్చుకుంటారు; ప్రోత్సాహం దొరికితే కృషి భావన, లేకపోతే న్యూనత కలుగుతుంది. ఈ దశలో పదే పదే విఫలమైనా, ఎగతాళి చేసినా న్యూనత ఏర్పడుతుంది, ప్రశంస లభిస్తే సామర్థ్య భావన పెరుగుతుంది.
పూర్వ బాల్యంలో పిల్లల్లో కనిపించే 'తన దృష్టికోణమే సరైనదనుకోవడం' ఏ లక్షణం?
A. సాంఘిక వికాసం
B. సంక్లిష్ట కాలం
C. ముద్రణ
D. స్వీయ కేంద్రీకరణ (Egocentrism)
Answer & explanation
Correct: D — స్వీయ కేంద్రీకరణ (Egocentrism)
పూర్వ బాల్యంలో పిల్లలు ఇతరుల దృష్టికోణాన్ని అర్థం చేసుకోలేరు, తమ దృష్టికోణమే సరైనదనుకుంటారు; ఇదే స్వీయ కేంద్రీకరణ. తోటి బృందాలపై ఆసక్తి ఉత్తర బాల్యంలో పెరుగుతుంది.
Correct: A — శారీరక వృద్ధి నెమ్మదిగా, స్థిరంగా ఉండటం వల్ల
6–12 ఏళ్లలో శారీరక వృద్ధి నెమ్మదిగా ఉన్నా స్థిరత్వం ఎక్కువ, కాబట్టి దీన్ని స్థిరత్వ దశ అంటారు. శైశవం, కౌమార ప్రారంభంలో మాత్రం వృద్ధి వేగంగా ఉంటుంది. ఇది పూర్వ బాల్యంలోని వేగవంతమైన వికాసానికి, కౌమారంలోని వృద్ధి వేగానికి భిన్నమైన స్థిరమైన కాలం.
ఉత్తర బాల్యంలో పిల్లల తార్కిక ఆలోచన పియాజే ప్రకారం ఏ దశకు సరిపోతుంది?
A. ఇంద్రియ చాలక దశ
B. పూర్వ ప్రచాలక దశ
C. ఔపచారిక ప్రచాలక దశ
D. మూర్త ప్రచాలక దశ
Answer & explanation
Correct: D — మూర్త ప్రచాలక దశ
6–12 ఏళ్లు పియాజే మూర్త ప్రచాలక దశ (7–11)కి సరిపోతాయి; మూర్త పదార్థాల ఆధారంగా తార్కికంగా ఆలోచించడం మొదలవుతుంది. కౌమారంలో అమూర్త ఆలోచన వస్తుంది. అందువల్ల ఈ వయసు పిల్లలకు ప్రత్యక్ష వస్తువులు, నమూనాలతో బోధించడం అనుకూలం.
స్టాంపులు, గులకరాళ్లు సేకరించడం వంటి అలవాట్లు ఏ దశలో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి?
A. ఉత్తర బాల్యంలో
B. శైశవంలో
C. గర్భస్థ దశలో
D. వృద్ధాప్యంలో మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — ఉత్తర బాల్యంలో
సేకరణ అలవాట్లు ఉత్తర బాల్యం (6–12 ఏళ్లు) లక్షణాల్లో ఒకటి; నియమాలు పాటించడం, తోటి బృందాల్లో ఆడటం కూడా ఈ దశ లక్షణాలే. నియమాలపై ఆసక్తి, తోటి బృందాల్లో ఆడటం కూడా ఇదే వయసు లక్షణాలు.
బాల్య దశల లక్షణాల జతల్లో తప్పుగా ఉన్నది (NOT correctly matched) ఏది?
A. పూర్వ బాల్యం – తోటి బృందాలు, నియమాలపై ఆసక్తి
B. పూర్వ బాల్యం – కల్పనా ఆటలు, అనుకరణ
C. ఉత్తర బాల్యం – సేకరణ అలవాట్లు
D. ఉత్తర బాల్యం – తోటి బృందాలు ముఖ్యమవుతాయి
Answer & explanation
Correct: A — పూర్వ బాల్యం – తోటి బృందాలు, నియమాలపై ఆసక్తి
తోటి బృందాలు, నియమాలపై ఆసక్తి ఉత్తర బాల్య లక్షణాలు. పూర్వ బాల్యంలో కల్పనా ఆటలు, అనుకరణ, స్వీయ కేంద్రీకరణ, వేగవంతమైన భాషా వికాసం ఉంటాయి. పూర్వ, ఉత్తర బాల్యాల లక్షణాలను తారుమారు చేయకుండా గుర్తుంచుకోవాలి.
పూర్వ, ఉత్తర బాల్యాలపై ప్రకటనలు: 1) పూర్వ బాల్యంలో 'ఎందుకు? ఏమిటి?' ప్రశ్నలు ఎక్కువ. 2) ఉత్తర బాల్యంలో శారీరక వృద్ధి నెమ్మదిగా ఉంటుంది. 3) ఉత్తర బాల్యంలో అమూర్త ఆలోచన పూర్తిగా వికసిస్తుంది. సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ఉత్తర బాల్యంలో తార్కిక ఆలోచన మూర్త పదార్థాల ఆధారంగా మొదలవుతుంది; అమూర్త ఆలోచన కౌమారంలో వికసిస్తుంది, కాబట్టి 3 తప్పు. 1, 2 నోట్స్లో ఇచ్చిన లక్షణాలు. కౌమారంలో అమూర్త ఆలోచన పియాజే ఔపచారిక దశకు చెందుతుంది, ఉత్తర బాల్యంలో కాదు.
క్రింది వాటిలో ఎరిక్సన్ దశ–బాల్య దశ జతల్లో సరైనది ఏది?
A. పూర్వ బాల్యం – చొరవ vs అపరాధ భావన; ఉత్తర బాల్యం – కృషి vs న్యూనత
B. పూర్వ బాల్యం – కృషి vs న్యూనత; ఉత్తర బాల్యం – చొరవ vs అపరాధ భావన
C. పూర్వ బాల్యం – అస్తిత్వం vs పాత్ర అయోమయం; ఉత్తర బాల్యం – నమ్మకం vs అపనమ్మకం
D. పూర్వ బాల్యం – సమగ్రత vs నిరాశ; ఉత్తర బాల్యం – సాన్నిహిత్యం vs ఏకాకితనం
Answer & explanation
Correct: A — పూర్వ బాల్యం – చొరవ vs అపరాధ భావన; ఉత్తర బాల్యం – కృషి vs న్యూనత
పూర్వ బాల్యం (3–6)లో చొరవ–అపరాధ భావన, ఉత్తర బాల్యం (6–12)లో కృషి–న్యూనత సంక్షోభాలు ఉంటాయి. ఇతర ఎంపికల్లో సంక్షోభాలు తప్పు దశలకు జతచేశారు. దశ–సంక్షోభ జతలను వయసుతో కలిపి గుర్తుంచుకుంటే ఇతర ఎంపికలను తొలగించవచ్చు.