పాఠశాలలో నైతిక విద్య – ఉపాధ్యాయుడి పాత్ర (Moral Education in Schools)
Free practice MCQs with answers and explanations for పాఠశాలలో నైతిక విద్య – ఉపాధ్యాయుడి పాత్ర (Moral Education in Schools) in నైతిక వికాసం – కోల్బర్గ్ (Kohlberg). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పాఠశాలలో నైతిక విలువల అభివృద్ధికి ఉపాధ్యాయుడు ఎలా ఉండాలి?
A. కఠినంగా శిక్షించేవాడు
B. విలువలను మాటల్లో మాత్రమే చెప్పేవాడు
C. విద్యార్థులకు ఆదర్శం (Role model)
D. పుస్తకాలే సరిపోతాయని భావించేవాడు
Answer & explanation
Correct: C — విద్యార్థులకు ఆదర్శం (Role model)
పిల్లలు ఉపాధ్యాయుల ప్రవర్తనను అనుకరిస్తారు కాబట్టి నిజాయితీ, సమయపాలన, గౌరవాన్ని ఉపాధ్యాయులు స్వయంగా చూపాలి. నైతిక విలువలు పుస్తకాలతో కాకుండా అనుభవం, ఆచరణ, చర్చతో వికసిస్తాయి.
నైతిక సందిగ్ధ చర్చల్లో ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులను ఏమని అడగాలి?
A. 'ఎవరు గెలిచారు?'
B. 'ఎంత మార్కులు వచ్చాయి?'
C. 'ఎవరు తప్పు చేశారు?' మాత్రమే
D. 'ఎందుకలా?' అని కారణాలు
Answer & explanation
Correct: D — 'ఎందుకలా?' అని కారణాలు
కోల్బర్గ్ ఆధారంగా సందిగ్ధాల చర్చలో 'ఎందుకలా?' అని కారణాలు అడగడం ముఖ్యం, ఎందుకంటే నైతిక దశను కారణమే నిర్ణయిస్తుంది. కేవలం ఎవరు తప్పు అని అడిగితే ఆలోచన లోతు తెలియదు.
శిక్ష భయంతో నియమాలు పాటించే స్థాయికి పరిమితం కాకుండా ఉపాధ్యాయుడు ఏం చేయాలి?
A. కారణాలు వివరించి అవగాహన కల్పించాలి
B. శిక్షలు పెంచాలి
C. నియమాలను తొలగించాలి
D. పిల్లలను పట్టించుకోకుండా వదిలేయాలి
Answer & explanation
Correct: A — కారణాలు వివరించి అవగాహన కల్పించాలి
శిక్ష మాత్రమే మిగిలితే పిల్లలు దశ 1 స్థాయిలోనే ఉండిపోతారు; కారణాలు వివరిస్తే వారు ముందు దశలకు చేరడానికి సహాయం అవుతుంది. శిక్షలు పెంచడం దీనికి విరుద్ధం.
నైతిక విద్యలో 'ప్లస్ వన్' (ఒక స్థాయి పైన) ఆలోచనల చర్చ ఉద్దేశం ఏమిటి?
A. పిల్లలను కించపరచడం
B. పోటీ పెంచడం
C. పిల్లలు తర్వాతి దశకు ఎదగడానికి సహాయపడటం
D. చర్చను ఆపడం
Answer & explanation
Correct: C — పిల్లలు తర్వాతి దశకు ఎదగడానికి సహాయపడటం
ఒక స్థాయి పైన ఆలోచనలు చెప్పే విద్యార్థులతో కలిసి చర్చిస్తే మిగతా పిల్లలు తర్వాతి నైతిక దశ వైపు ఎదగడానికి సహాయం లభిస్తుందని కోల్బర్గ్ ఆధారిత పద్ధతి చెబుతుంది.
విద్యార్థులను తరగతి నియమాల రూపకల్పనలో భాగస్వాములను చేయడం కోల్బర్గ్ ఏ విధానంగా చెప్పాడు?
A. శిక్షా విధానం
B. దాగివున్న పాఠ్యప్రణాళిక
C. ప్రయత్న-దోష పద్ధతి
D. ప్రజాస్వామ్య తరగతి గది (Just Community approach)
Answer & explanation
Correct: D — ప్రజాస్వామ్య తరగతి గది (Just Community approach)
కోల్బర్గ్ 'just community approach' అంటే విద్యార్థులు నియమాల రూపకల్పనలో పాల్గొనే ప్రజాస్వామ్య తరగతి గది. శిక్షా విధానం దీనికి విరుద్ధం. ఈ విధానంలో విద్యార్థులు నియమాల తయారీలో పాల్గొనడం వల్ల వాటిని బాధ్యతతో పాటిస్తారు, కేవలం శిక్ష భయంతో కాదు.
పాత్రాభినయం (Role play) నైతిక విద్యలో ఏ ప్రయోజనం ఇస్తుంది?
A. ఇతరుల స్థానంలో తమను ఊహించుకుని సానుభూతి పెంచుకోవడం
B. పరీక్ష మార్కులు పెంచడం
C. శారీరక బలం పెంచడం
D. నియమాలను మరచిపోవడం
Answer & explanation
Correct: A — ఇతరుల స్థానంలో తమను ఊహించుకుని సానుభూతి పెంచుకోవడం
పాత్రాభినయంలో ఇతరుల స్థానంలో తమను ఊహించుకోవడం వల్ల సానుభూతి పెరుగుతుంది, ఇది నైతిక ఆలోచనకు ఆధారం. కథలు, నాటకాలు కూడా ఇదే ఉద్దేశానికి ఉపయోగపడతాయి. సానుభూతి పెరగడం వల్ల పిల్లలు ఇతరుల దృష్టికోణం నుండి ఆలోచించి, పై నైతిక దశలకు చేరడానికి సిద్ధపడతారు.
తరగతిలో ఒక విద్యార్థి మరొకరి పెన్సిల్ తీసుకుంటే ఉత్తమ ప్రతిస్పందన ఏది?
A. బహిరంగంగా కొట్టడం
B. 'అతని స్థానంలో నువ్వుంటే ఎలా అనిపిస్తుంది?' అని చర్చించడం
C. తరగతి నుండి బయటకు పంపి పట్టించుకోకపోవడం
D. ఏమీ అనకుండా ఉండిపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — 'అతని స్థానంలో నువ్వుంటే ఎలా అనిపిస్తుంది?' అని చర్చించడం
శిక్షించే బదులు చర్చించి సానుభూతిని పెంచితే నైతిక ఆలోచన పెరుగుతుంది; శిక్ష దశ 1 స్థాయికే పరిమితం చేస్తుంది. పట్టించుకోకపోవడం విలువలు నేర్పదు. ఈ ప్రతిస్పందన పిల్లవాడిని తన చర్య ఇతరులపై చూపే ప్రభావాన్ని ఆలోచించేలా చేస్తుంది, అదే నైతిక ఆలోచన పెరగడానికి పునాది.
పాఠశాల నైతిక విద్య పద్ధతులపై ప్రకటనలు: 1) నైతిక సందిగ్ధ చర్చలు. 2) ఉపాధ్యాయుడు ఆదర్శం. 3) శిక్షలను పెంచడమే ఉత్తమ మార్గం. సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
శిక్షలు పిల్లలను దశ 1 స్థాయిలోనే ఉంచే ప్రమాదం ఉంది, కాబట్టి 3 తప్పు; కారణాలు వివరించి అవగాహన కల్పించాలి. సందిగ్ధ చర్చలు, ఉపాధ్యాయుడి ఆదర్శం నోట్స్లోని సరైన పద్ధతులు.
క్రింది వాటిలో నైతిక విద్య పద్ధతి కానిది (odd one out) ఏది?
A. సేవా కార్యక్రమాలు (NSS, స్కౌట్స్)
B. పాత్రాభినయం
C. విద్యార్థులను తరచూ బహిరంగంగా అవమానించడం
D. పాఠ్యాంశాల్లో విలువల సమ్మిళితం
Answer & explanation
Correct: C — విద్యార్థులను తరచూ బహిరంగంగా అవమానించడం
బహిరంగ అవమానం వల్ల న్యూనత, భయం పెరుగుతాయి, అది నైతిక విద్యకు సహాయపడదు. సేవా కార్యక్రమాలు, పాత్రాభినయం, విలువల సమ్మిళితం నోట్స్లో ఇచ్చిన పద్ధతులు. అవమానం నైతిక ఆలోచనను పెంచదు, వ్యతిరేకంగా భయం, న్యూనతను కలిగిస్తుంది; మిగతా మూడు పద్ధతులు ఆచరణ, అనుభవం ద్వారా విలువలను నేర్పుతాయి.
ఇంటి–పాఠశాల సహకారం, నైతిక వికాసం గురించి సరైనది ఏది?
A. తల్లిదండ్రులకు ఎటువంటి పాత్ర లేదు
B. తల్లిదండ్రుల ఆచరణ కూడా నైతిక వికాసాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది
C. నైతిక విలువలు కేవలం పుస్తకాల్లో చదివి నేర్చుకోవాలి
D. పాఠశాల మాత్రమే నైతికతను నిర్ణయిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: B — తల్లిదండ్రుల ఆచరణ కూడా నైతిక వికాసాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది
నైతిక విలువలు అనుభవం, ఆచరణ, చర్చ ద్వారా వికసిస్తాయి; పిల్లలు తల్లిదండ్రుల ఆచరణనూ అనుకరిస్తారు, కాబట్టి ఇంటి–పాఠశాల సహకారం అవసరం. పుస్తకాలు మాత్రమే సరిపోవు.