Free practice MCQs with answers and explanations for వికాస సూత్రాలు (Principles of Development) in పెరుగుదల & వికాసం – సూత్రాలు (Growth & Development). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వికాసం తల నుండి పాదాల వైపు సాగుతుందని చెప్పే సూత్రం ఏది?
A. సమీప-దూరాభిముఖ సూత్రం (Proximodistal)
B. శిరః పాదాభిముఖ సూత్రం (Cephalocaudal)
C. సమైక్యత సూత్రం
D. వైయక్తిక భేదాల సూత్రం
Answer & explanation
Correct: B — శిరః పాదాభిముఖ సూత్రం (Cephalocaudal)
శిశువు మొదట తల నిలుపుతుంది, తర్వాత చేతులు, చివరగా కాళ్లు ఉపయోగిస్తుంది; ఇది శిరః పాదాభిముఖ సూత్రం. సమీప-దూరాభిముఖం శరీర కేంద్రం నుండి అంచుల వైపు వికాసాన్ని సూచిస్తుంది.
వికాసం శరీర కేంద్ర భాగం నుండి అంచుల వైపు సాగుతుందని చెప్పే సూత్రం ఏది?
A. శిరః పాదాభిముఖ సూత్రం (Cephalocaudal)
B. సమీప-దూరాభిముఖ సూత్రం (Proximodistal)
C. నిరంతరత సూత్రం
D. పరస్పర సంబంధ సూత్రం
Answer & explanation
Correct: B — సమీప-దూరాభిముఖ సూత్రం (Proximodistal)
ఈ సూత్రం ప్రకారం మొదట భుజాలు, తర్వాత చేతులు, ఆ తర్వాత వేళ్లు నియంత్రణలోకి వస్తాయి. శిరః పాదాభిముఖ సూత్రం తల నుండి పాదాల వైపు దిశను చెబుతుంది, కాబట్టి రెండింటినీ కలపకూడదు.
వికాసం ఆగకుండా సాగుతుందని చెప్పే సూత్రం పేరు ఏమిటి?
A. నిరంతరత (Continuity)
B. వైయక్తిక భేదాలు
C. సమైక్యత
D. సామాన్యం నుండి విశిష్టానికి
Answer & explanation
Correct: A — నిరంతరత (Continuity)
నిరంతరత అంటే వికాసం ఎప్పుడూ ఆగకుండా కొనసాగే ప్రక్రియ. వైయక్తిక భేదాలు వేగంలో తేడాను, సమైక్యత భాగాలు కలిసి సంపూర్ణ చర్యగా మారడాన్ని, సామాన్యం నుండి విశిష్టానికి అంటే పెద్ద కదలికల నుండి సూక్ష్మ కదలికల వైపు వెళ్లడాన్ని తెలుపుతాయి.
శిశువు మొదట చేతిని మొత్తం కదిలించి, తర్వాత వేళ్లతో వస్తువును పట్టుకుంటాడు. ఇది ఏ సూత్రానికి ఉదాహరణ?
A. శిరః పాదాభిముఖ సూత్రం
B. సమైక్యత సూత్రం
C. సామాన్యం నుండి విశిష్టానికి (General to Specific)
D. వైయక్తిక భేదాల సూత్రం
Answer & explanation
Correct: C — సామాన్యం నుండి విశిష్టానికి (General to Specific)
పెద్ద, సాధారణ కదలికల నుండి సూక్ష్మ, ప్రత్యేక కదలికల వైపు వికాసం సాగడం ఈ సూత్రం. శిరః పాదాభిముఖ సూత్రం తల నుండి పాదాల దిశను సూచిస్తుంది, సమైక్యత భాగాలు కలవడాన్ని సూచిస్తుంది.
శిశువు మొదట తల ఎత్తి, తర్వాత కూర్చుని, ఆ తర్వాత నిలబడి నడుస్తాడు. ఇది ఏ సూత్రం?
A. సమీప-దూరాభిముఖ సూత్రం
B. శిరః పాదాభిముఖ సూత్రం
C. పరస్పర సంబంధ సూత్రం
D. నిరంతరత సూత్రం
Answer & explanation
Correct: B — శిరః పాదాభిముఖ సూత్రం
తల నియంత్రణ ముందు, కాళ్ల నియంత్రణ చివర వస్తుంది కాబట్టి ఇది తల నుండి పాదాల వైపు సాగే సూత్రం. సమీప-దూరాభిముఖం కేంద్రం నుండి అంచుల (భుజం → వేళ్లు) దిశను చెబుతుంది.
కూర్చోవడం, పాకడం, నిలబడటం, నడవడం అనే క్రమం ప్రతి బిడ్డలో ఒకేలా ఉండటం ఏ సూత్రాన్ని సూచిస్తుంది?
A. వైయక్తిక భేదాలు
B. పరస్పర సంబంధం
C. క్రమబద్ధత (Sequence)
D. అనువంశిక–పరిసరాల ఫలితం
Answer & explanation
Correct: C — క్రమబద్ధత (Sequence)
వికాస క్రమం అందరిలో ఒకేలా ఉండటం క్రమబద్ధత సూత్రం. అయితే ఆ క్రమంలో వేగం బిడ్డకు బిడ్డకు మారడం వైయక్తిక భేదాల సూత్రం, కాబట్టి రెండింటినీ వేరు చేసి చూడాలి.
శారీరక, మానసిక, సాంఘిక వికాసాలు ఒకదానిపై ఒకటి ఆధారపడతాయని చెప్పే సూత్రం ఏది?
A. నిరంతరత
B. పరస్పర సంబంధం (Interrelation)
C. క్రమబద్ధత
D. సామాన్యం నుండి విశిష్టానికి
Answer & explanation
Correct: B — పరస్పర సంబంధం (Interrelation)
పరస్పర సంబంధ సూత్రం ప్రకారం ఒక రంగంలో వికాసం ఇతర రంగాలను ప్రభావితం చేస్తుంది; ఉదా: ఆరోగ్యం బాగున్న బిడ్డ చురుకుగా నేర్చుకుంటాడు. నిరంతరత, క్రమబద్ధత, సామాన్యం-విశిష్టం అనేవి వేరే సూత్రాలు.
కింది వికాస సూత్రాలను పరిశీలించండి. 1) శిరః పాదాభిముఖం: తల నుండి పాదాలు. 2) సమీప-దూరాభిముఖం: అంచుల నుండి కేంద్రం. 3) సామాన్యం నుండి విశిష్టం: పెద్ద కదలికల నుండి సూక్ష్మ కదలికలు. సరైనవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 3 మాత్రమే
సమీప-దూరాభిముఖ సూత్రం కేంద్ర భాగం నుండి అంచుల వైపు సాగుతుంది, అంచుల నుండి కేంద్రం వైపు కాదు; కాబట్టి 2 తప్పు. 1, 3 నోట్స్లోని సరైన నిర్వచనాలు. భుజం నుండి వేళ్ల వైపు సాగే దిశ (కేంద్రం → అంచు) గుర్తుంచుకుంటే 2వ ప్రకటనలోని తిరగబడిన దిశను సులభంగా పట్టుకోవచ్చు.
క్రింది వాటిలో వికాస సూత్రం కానిది (odd one out) ఏది?
A. సమైక్యత
B. ముద్రణ (Imprinting)
C. నిరంతరత
D. వైయక్తిక భేదాలు
Answer & explanation
Correct: B — ముద్రణ (Imprinting)
ముద్రణ లోరెంజ్ బాతు పిల్లల ప్రయోగంతో ముడిపడిన భావన, వికాస సూత్రం కాదు. సమైక్యత, నిరంతరత, వైయక్తిక భేదాలు నోట్స్లోని వికాస సూత్రాలే. సూత్రాలు వికాసం ఎలా సాగుతుందో చెబితే, ముద్రణ ఒక నిర్దిష్ట సంక్లిష్ట కాలంలో జరిగే అభ్యసన రూపం.
C. ప్రతి బిడ్డకు వికాస వేగం, క్రమం రెండూ పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంటాయి
D. వికాసం అనువంశికత, పరిసరాల పరస్పర చర్య ఫలితం
Answer & explanation
Correct: C — ప్రతి బిడ్డకు వికాస వేగం, క్రమం రెండూ పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంటాయి
వికాస క్రమం అందరిలో ఒకేలా ఉంటుంది (క్రమబద్ధత), వేగం మాత్రమే వ్యక్తికి వ్యక్తికి భిన్నం (వైయక్తిక భేదాలు). కాబట్టి 'క్రమం కూడా పూర్తిగా భిన్నం' అనే ప్రకటన తప్పు.