వికాసాన్ని ప్రభావితం చేసే కారకాలు (Factors Influencing Development)
Free practice MCQs with answers and explanations for వికాసాన్ని ప్రభావితం చేసే కారకాలు (Factors Influencing Development) in పెరుగుదల & వికాసం – సూత్రాలు (Growth & Development). Tap an option to check instantly.
పిట్యూటరీ గ్రంథి ఇతర గ్రంథులను నియంత్రిస్తుంది కాబట్టి మాస్టర్ గ్రంథి అంటారు; ఇది పెరుగుదలనూ నియంత్రిస్తుంది. థైరాయిడ్ పెరుగుదల, జీవక్రియలను ప్రభావితం చేస్తుంది కానీ మాస్టర్ గ్రంథి కాదు.
తల్లిదండ్రుల నుండి జన్యువుల ద్వారా వచ్చే లక్షణాలను ఏమంటారు?
A. పరిసరాలు (Environment)
B. పరిపక్వత (Maturation)
C. అనువంశికత (Heredity)
D. సంసిద్ధత (Readiness)
Answer & explanation
Correct: C — అనువంశికత (Heredity)
అనువంశికత అంటే జన్యువుల ద్వారా సంక్రమించే ఎత్తు, రంగు, కొంతవరకు తెలివితేటలు వంటి లక్షణాలు. కుటుంబం, పాఠశాల, సమాజం వంటి బాహ్య ప్రభావాలను పరిసరాలు అంటారు.
వికాసాన్ని ప్రభావితం చేసే రెండు ప్రధాన అంశాలు ఏవి?
A. ఇంద్రియాలు, చర్యలు
B. చొరవ, కృషి
C. శిక్ష, బహుమతి
D. అనువంశికత, పరిసరాలు
Answer & explanation
Correct: D — అనువంశికత, పరిసరాలు
వికాసం అనువంశికత, పరిసరాల పరస్పర చర్య ఫలితంగా జరుగుతుంది. మిగతా ఎంపికల్లో ఉన్నవి వేర్వేరు సిద్ధాంతాల భావనలే, వికాసాన్ని నిర్ణయించే ప్రధాన కారకాలు కావు.
పోషకాహారం, అనారోగ్యం, కుటుంబ ఆదాయం వంటివి వికాసాన్ని ప్రభావితం చేసే ఏ వర్గానికి చెందుతాయి?
A. పరిసరాలు (Environment)
B. అనువంశికత
C. ముద్రణ
D. పరిపక్వత
Answer & explanation
Correct: A — పరిసరాలు (Environment)
పోషణ, ఆరోగ్యం, సామాజిక-ఆర్థిక స్థితి బాహ్య కారకాలు కాబట్టి పరిసర ప్రభావాలు. అనువంశికత జన్యువుల ద్వారా వచ్చే అంతర్గత కారకం, పరిపక్వత అంతర్గత జీవ ప్రక్రియ.
బాలికల్లో యుక్తవయస్సు (Puberty) సాధారణంగా బాలుర కంటే కొంచెం ముందే మొదలవడం ఏ కారకం ప్రభావానికి ఉదాహరణ?
A. ఆహారం
B. పరిసరాల భాష
C. సామాజిక పాత్ర
D. లింగం (Sex)
Answer & explanation
Correct: D — లింగం (Sex)
నోట్స్లో లింగాన్ని ఒక కారకంగా పేర్కొని, బాలికల్లో యుక్తవయస్సు ముందుగా మొదలవుతుందని చెప్పారు. ఆహారం, భాష, సామాజిక పాత్ర కాదు, లింగ భేదమే ఈ తేడాకు నేరుగా సంబంధించింది.
ఒకే వయసు ఇద్దరు పిల్లల్లో ఒకరికి మంచి ఆహారం, ప్రేమ, పుస్తకాలు దొరికి వేగంగా వికసించడం దేన్ని చూపిస్తుంది?
A. పరిసరాల ప్రభావం
B. పరిపక్వత సిద్ధాంతం
C. ముద్రణ
D. సంక్లిష్ట కాలం ముగియడం
Answer & explanation
Correct: A — పరిసరాల ప్రభావం
ఆహారం, ప్రేమ, పుస్తకాలు వంటి బాహ్య పరిస్థితులు వికాసాన్ని వేగవంతం చేయడం పరిసరాల ప్రభావం. పరిపక్వత అంతర్గత ప్రక్రియ కాబట్టి ఇక్కడ ప్రధాన కారణం కాదు. అంటే బిడ్డ చుట్టూ ఉన్న వాతావరణం వికాస వేగంలో తేడాను కలిగించగలదు.
వికాసాన్ని ప్రభావితం చేసే అంశాలపై ప్రకటనలు: 1) పిట్యూటరీ గ్రంథి పెరుగుదలను నియంత్రిస్తుంది. 2) తెలివి ఎక్కువున్నవారిలో మానసిక వికాసం వేగంగా ఉంటుంది. 3) సామాజిక-ఆర్థిక స్థితి వికాసంపై ప్రభావం చూపదు. సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
కుటుంబ ఆదాయం, తల్లిదండ్రుల విద్య, పుస్తకాలు, అవకాశాలు వంటి సామాజిక-ఆర్థిక స్థితి వికాసాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది, కాబట్టి 3 తప్పు. 1, 2 నోట్స్లో ఇచ్చిన కారకాలు.
క్రింది వాటిలో వికాసాన్ని ప్రభావితం చేసే 'పరిసర' కారకం కానిది (odd one out) ఏది?
A. జన్యువుల ద్వారా వచ్చిన ఎత్తు
B. పోషణ
C. కుటుంబం
D. సామాజిక-ఆర్థిక స్థితి
Answer & explanation
Correct: A — జన్యువుల ద్వారా వచ్చిన ఎత్తు
జన్యువుల ద్వారా సంక్రమించే ఎత్తు అనువంశికత, పరిసరం కాదు. పోషణ, కుటుంబం, సామాజిక-ఆర్థిక స్థితి బాహ్య పరిసర కారకాలు. జన్యువులు పుట్టుకతోనే నిర్ణయమవుతాయి, కాబట్టి అవి బాహ్య పరిసరాల కిందకు రావు.
C. పిట్యూటరీ – జీవక్రియలను మాత్రమే నియంత్రించే గ్రంథి
D. పిట్యూటరీ గ్రంథి – మాస్టర్ గ్రంథి
Answer & explanation
Correct: D — పిట్యూటరీ గ్రంథి – మాస్టర్ గ్రంథి
పిట్యూటరీ గ్రంథి ఇతర గ్రంథులను నియంత్రిస్తుంది కాబట్టి మాస్టర్ గ్రంథి; థైరాయిడ్ పెరుగుదల, జీవక్రియలను ప్రభావితం చేసే వేరే గ్రంథి. ఎత్తు, రంగు జన్యువులపై ఆధారపడతాయి.
వికాసంపై ప్రభావం చూపే కారకాలకు సంబంధించి సరికాని (NOT) ప్రకటన ఏది?
A. వికాసం కేవలం అనువంశికత వల్ల మాత్రమే నిర్ణయమవుతుంది
B. ఆహార లోపం శారీరక, మెదడు వికాసాన్ని దెబ్బతీస్తుంది
C. తరచూ అనారోగ్యం ఉంటే పెరుగుదల నెమ్మదిస్తుంది
D. బాల్య అనుభవాలు భావోద్వేగ వికాసానికి కీలకం
Answer & explanation
Correct: A — వికాసం కేవలం అనువంశికత వల్ల మాత్రమే నిర్ణయమవుతుంది
వికాసం అనువంశికత, పరిసరాల పరస్పర చర్య ఫలితం; ఒకే కారణంతో నిర్ణయం కాదు. కాబట్టి 'కేవలం అనువంశికత' అనేది తప్పు, మిగతా ప్రకటనలు సరైనవే. రెండింటి పరస్పర చర్యను గుర్తించడం ఈ ప్రశ్నకు కీలకం.