Free practice MCQs with answers and explanations for పరిపక్వత & సంసిద్ధత (Maturation and Readiness) in పెరుగుదల & వికాసం – సూత్రాలు (Growth & Development). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
అంతర్గత జీవ ప్రక్రియ వల్ల, శిక్షణతో సంబంధం లేకుండా జరిగే వికాసాన్ని ఏమంటారు?
A. అభ్యసనం (Learning)
B. అనుకరణ (Imitation)
C. పరిపక్వత (Maturation)
D. సంయోగీకరణ (Assimilation)
Answer & explanation
Correct: C — పరిపక్వత (Maturation)
పరిపక్వత ప్రధానంగా అనువంశికతపై ఆధారపడుతుంది, ఉదా: శిశువు కొంత వయసు రాగానే దానంతట నడవడం. అభ్యసనం అనుభవం, శిక్షణ ద్వారా వస్తుంది కాబట్టి అది వేరే భావన. అందువల్ల శిక్షణ లేకుండానే జరిగే వికాసాన్ని గుర్తించడానికి 'పరిపక్వత' అనే పదం వాడతారు.
పరిపక్వత సిద్ధాంతానికి ప్రసిద్ధుడైన అమెరికన్ మనస్తత్వవేత్త ఎవరు?
A. ఎరిక్ ఎరిక్సన్
B. ఆర్నాల్డ్ గెసెల్
C. కాన్రాడ్ లోరెంజ్
D. రాబర్ట్ హావిగ్హర్స్ట్
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్నాల్డ్ గెసెల్
ఆర్నాల్డ్ గెసెల్ వికాసంలో అనువంశికతకు పెద్ద పాత్ర ఇచ్చి పరిపక్వత సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు. ఎరిక్సన్ మనో-సాంఘిక దశలు, లోరెంజ్ ముద్రణ, హావిగ్హర్స్ట్ వికాస కృత్యాల భావనలతో ప్రసిద్ధులు.
మెట్లు ఎక్కడం నేర్పిన కవల, నేర్పని కవల దాదాపు ఒకే సమయంలో సామర్థ్యం సాధించారు; అంటే పరిపక్వత కీలకమని గెసెల్ చూపాడు. బాతు పిల్లల ప్రయోగం లోరెంజ్ది. గెసెల్ ఈ ప్రయోగం ద్వారా వికాసంలో అనువంశికత పాత్రను నొక్కి చెప్పాడు.
D. సంసిద్ధత శిక్షణతో సంబంధం లేనిది కాదు, పరిపక్వతతో కాదు
Answer & explanation
Correct: B — పరిపక్వత వచ్చాకే సంసిద్ధత వస్తుంది
శరీరం, మెదడు అంతర్గతంగా పరిపక్వత చెందాకే బిడ్డ ఆ పనికి సిద్ధంగా ఉంటాడు, అంటే సంసిద్ధత పరిపక్వత తర్వాత వస్తుంది. అందుకే సంసిద్ధత లేనప్పుడు బలవంతంగా నేర్పడం వ్యర్థం.
ఏడాది లోపు శిశువుకు ఎంత శిక్షణ ఇచ్చినా పరుగెత్తలేకపోవడానికి కారణం ఏమిటి?
A. శిశువు ప్రేరణ లేకపోవడం
B. తల్లిదండ్రుల విద్య తక్కువగా ఉండటం
C. కాళ్ల కండరాలు ఇంకా పరిపక్వత చెందకపోవడం
D. శిక్షకుడి లోపం
Answer & explanation
Correct: C — కాళ్ల కండరాలు ఇంకా పరిపక్వత చెందకపోవడం
పరుగెత్తడానికి కాళ్ల కండరాలు, నాడీ వ్యవస్థ పరిపక్వత చెందాలి; అది రాకముందు శిక్షణ ఫలితం ఇవ్వదు. ఇది గెసెల్ పరిపక్వత సిద్ధాంతానికి సరిపోయే ఉదాహరణ. కాబట్టి సంసిద్ధత లేకుండా చేసే శిక్షణ ఫలితం ఇవ్వదు, ఇదే పరిపక్వత–సంసిద్ధత పాఠం.
D. పరిపక్వత సహజం, అంతర్గతం; అభ్యసనం అనుభవం, శిక్షణ ద్వారా వస్తుంది
Answer & explanation
Correct: D — పరిపక్వత సహజం, అంతర్గతం; అభ్యసనం అనుభవం, శిక్షణ ద్వారా వస్తుంది
పరిపక్వత అంతర్గత జీవ ప్రక్రియ, అభ్యసనం బాహ్య అనుభవం వల్ల వస్తుంది; వికాసంలో రెండూ కలిసి పనిచేస్తాయి. ఇతర ఎంపికలు నోట్స్కు విరుద్ధమైనవి. ఈ రెండింటినీ కలిపి చూడాలి, ఎందుకంటే వికాసం పరిపక్వత, అభ్యసనం రెండింటి పరస్పర చర్య ఫలితం.
పరిపక్వతపై ప్రకటనలు: 1) ఇది అంతర్గత జీవ ప్రక్రియ. 2) ఇది శిక్షణపై పూర్తిగా ఆధారపడుతుంది. 3) గెసెల్ కవల ప్రయోగం దీన్ని సమర్థించింది. సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 3 మాత్రమే
పరిపక్వత శిక్షణతో సంబంధం లేకుండా జరిగే వికాసం కాబట్టి 2 తప్పు. మెట్లు ఎక్కడం నేర్పిన, నేర్పని కవలలు దాదాపు ఒకే సమయంలో సామర్థ్యం సాధించడం పరిపక్వతనే సూచిస్తుంది, కాబట్టి 1, 3 సరైనవి.
క్రింది వాటిలో పరిపక్వతకు ఉదాహరణ కానిది (odd one out) ఏది?
A. శిశువు కొంత వయసు వచ్చాక దానంతట నడవడం
B. శిశువు దానంతట మాట్లాడటం మొదలుపెట్టడం
C. ఉపాధ్యాయుడు శిక్షణ ఇచ్చాక సైకిల్ తొక్కడం నేర్చుకోవడం
D. కాళ్ల కండరాలు పరిపక్వత చెందాక పరుగెత్తడం
Answer & explanation
Correct: C — ఉపాధ్యాయుడు శిక్షణ ఇచ్చాక సైకిల్ తొక్కడం నేర్చుకోవడం
శిక్షణ ద్వారా సైకిల్ తొక్కడం నేర్చుకోవడం అభ్యసనం, పరిపక్వత కాదు. మిగతా మూడు సహజ, అంతర్గత జీవ వికాసానికి ఉదాహరణలు. అభ్యసనం, పరిపక్వతను వేరు చేయగలగడం ఈ ప్రశ్న ఉద్దేశం.
సంసిద్ధత లేని బిడ్డకు బలవంతంగా నేర్పడం గురించి సరైన విషయం ఏది?
A. ప్రయోజనం ఉండదు, ఒత్తిడి పెరుగుతుంది
B. ప్రయోజనం ఎక్కువగా ఉంటుంది
C. ఒత్తిడి తగ్గుతుంది
D. పరిపక్వత వేగంగా వస్తుంది
Answer & explanation
Correct: A — ప్రయోజనం ఉండదు, ఒత్తిడి పెరుగుతుంది
సంసిద్ధత అంటే నేర్చుకోవడానికి శారీరక, మానసిక సిద్ధత; అది లేనప్పుడు బలవంతం చేస్తే నేర్చుకోవడం జరగదు, ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. బలవంతం పరిపక్వతను వేగవంతం చేయదు.
Correct: D — వికాసంలో పరిసరాలకే పెద్ద పాత్ర ఇచ్చాడు
గెసెల్ వికాసంలో అనువంశికతకు పెద్ద పాత్ర ఇచ్చాడు, పరిసరాలకు కాదు; అందుకే ఆ ప్రకటన తప్పు. మిగతా మూడు వివరాలు నోట్స్లో ఉన్నాయి. పరిసరాలకు ప్రాధాన్యమిచ్చే దృక్పథం ఈ నోట్స్లో గెసెల్కు ఆపాదించలేదు, కాబట్టి అది తప్పు ప్రకటన.