విజయనగర సామ్రాజ్యం & ఆంధ్ర (Vijayanagara) · Practice MCQs

Correct: A — హరిహర రాయలు, బుక్కరాయలు

విజయనగర సామ్రాజ్య స్థాపకులు సంగముడి కుమారులైన హరిహర రాయలు (మొదటి హరిహరుడు), బుక్కరాయలు (మొదటి బుక్కరాయలు); వీరి వంశం సంగమ వంశం. కృష్ణదేవరాయలు, అచ్యుతరాయలు తుళువ వంశీయులు, తిరుమల రాయలు ఆరవీడు వంశ స్థాపకుడు, సాళువ నరసింహుడు సాళువ వంశ స్థాపకుడు కాబట్టి ఇవి తప్పు.

Correct: B — 1336

విజయనగర సామ్రాజ్యం 1336లో స్థాపితమైంది (సంప్రదాయంగా 18 ఏప్రిల్ 1336). 1347లో ఉత్తరాన బహమనీ రాజ్యం ఏర్పడింది, 1485లో సాళువ వంశం మొదలైంది, 1565లో తళ్లికోట యుద్ధం జరిగింది. సంవత్సరాల క్రమం గుర్తుంచుకుంటే గందరగోళం ఉండదు.

Correct: C — విద్యారణ్యులు (మాధవాచార్యులు)

శృంగేరి పీఠాధిపతి విద్యారణ్యులు (మాధవాచార్యులు) ప్రోత్సాహంతోనే హరిహర, బుక్కరాయలు రాజ్యాన్ని స్థాపించారని సంప్రదాయం. శంకరాచార్యులు, రామానుజాచార్యులు, మధ్వాచార్యులు అంతకు ముందు కాలపు ఆచార్యులు; వారికి విజయనగర స్థాపనతో సంబంధం లేదు.

Correct: D — సంగమ – సాళువ – తుళువ – ఆరవీడు

విజయనగర వంశాల క్రమం: సంగమ (1336–1485), సాళువ (1485–1505), తుళువ (1505–1570), ఆరవీడు (1570 తర్వాత). శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తుళువ వంశంలో ఉన్నాడు కాబట్టి తుళువ, సాళువ కంటే తర్వాత వస్తుంది. ఆరవీడు వంశం తళ్లికోట యుద్ధం తర్వాత ఏర్పడినందున చివరిది.

Correct: A — రెండో దేవరాయలు

రెండో దేవరాయలు (ప్రౌఢ దేవరాయలు) సంగమ వంశంలో గొప్పవాడు; 'గజబేటకార' అనే బిరుదు ధరించాడు. ఆయన కాలంలో పర్షియా రాయబారి అబ్దుర్ రజాక్ (1443) వచ్చాడు. మొదటి దేవరాయలు తుంగభద్రపై ఆనకట్ట కట్టించాడు, ఆయన కాలంలో నికోలో డి కాంటి వచ్చాడు.

Correct: B — 1509–1529

శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తుళువ వంశం పాలకుడు; ఆయన పాలన 1509–1529. 1529–1542 ఆయన తమ్ముడు అచ్యుతదేవరాయల కాలం, 1485–1505 సాళువ వంశ కాలం. ఈ వేర్వేరు కాలాల్లో ఆయా సంవత్సరాలను కలపకూడదు.

Correct: C — తిమ్మరుసు (అప్పాజీ)

శ్రీకృష్ణదేవరాయల మహామంత్రి తిమ్మరుసు (అప్పాజీ); ఆయన రాయలకు గురువు వంటివాడు. అళియ రామరాయలు రాయల అల్లుడు, తర్వాతి కాలపు అసలు పాలకుడు. తెనాలి రామకృష్ణుడు, పెద్దన ఆస్థాన కవులు; వీరు మంత్రి పదవిలో లేరు.

Correct: D — ఆముక్తమాల్యద

రాయలు తెలుగులో రాసిన ఏకైక కావ్యం ఆముక్తమాల్యద (విష్ణుచిత్తీయం); ఇది గోదాదేవి–శ్రీరంగనాథుడి వివాహ కథ. మనుచరిత్ర (పెద్దన), వసుచరిత్ర (రామరాజభూషణుడు), పారిజాతాపహరణం (నంది తిమ్మన) ఇతర కవుల రచనలు.

Correct: A — ఆముక్తమాల్యద

ఈ వాక్యం ఆముక్తమాల్యదలోనిది; ఆంధ్ర మహావిష్ణువు కలలో కనిపించి తెలుగులో కావ్యం రాయమని చెప్పినట్టుగా రాయలు రాశాడు. దీని అర్థం దేశంలోని భాషలన్నింటిలో తెలుగే గొప్పది. మిగతా కావ్యాలు రాయల ఆస్థానంలోని ఇతర కవులవి.

Correct: B — భువన విజయం

భువన విజయం రాయల ఆస్థానంలో కవులు, పండితులు సమావేశమై సాహిత్య చర్చలు జరిపిన సభా మందిరం. ఎనిమిది దిక్కులను కాపాడే ఎనిమిది ఏనుగుల్లా ఎనిమిది కవులు ఉన్నందున వారిని అష్టదిగ్గజాలు అంటారు. ఇతర పేర్లు నోట్స్‌లో లేవు.