జై ఆంధ్ర ఉద్యమం 1972 (Jai Andhra Movement) · Practice MCQs

Correct: A — స్థానికుడు

ముల్కీ (Mulki) అంటే 'స్థానికుడు'. హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో ఉద్యోగాల్లో స్థానికులకే ప్రాధాన్యం ఇచ్చే నియమాలను ముల్కీ నిబంధనలు అంటారు. ఇవే జై ఆంధ్ర ఉద్యమానికి మూలం. వ్యాపారి, అధికారి, విదేశీయుడు అనే అర్థాలు తప్పు.

Correct: B — 1919

నిజాం ప్రభుత్వం 1919లో ఫర్మానా ద్వారా ముల్కీ నిబంధనలను స్పష్టంగా రూపొందించింది; బయటి ప్రాంతాల వారు ఉద్యోగాల్లోకి రాకుండా స్థానికులను కాపాడడం దీని ఉద్దేశం. 1948 హైదరాబాద్ విలీనం; 1956 ఆంధ్రప్రదేశ్; 1969 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు సంవత్సరం.

Correct: C — సుమారు 15 సంవత్సరాలు

నిజాం కాలంలో హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో సుమారు 15 ఏళ్లు నివసించినవారు ముల్కీలుగా పరిగణించబడేవారు. పెద్దమనుషుల ఒప్పందం (1956) ప్రకారం తెలంగాణలో 12 ఏళ్లు నివసించినవారిని స్థానికులుగా పరిగణించాలి; ఈ రెండు సంఖ్యల తేడా తరచూ అడుగుతారు.

Correct: D — ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల (నివాస అర్హత) చట్టం

1957లో పార్లమెంటు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల (నివాస అర్హత) చట్టం చేసింది; దీని ద్వారా తెలంగాణ ఉద్యోగాల్లో స్థానికులకు ప్రాధాన్యం కొనసాగింది. ఆంధ్ర రాష్ట్ర చట్టం 1953లో, రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 1956లో వచ్చాయి.

Correct: A — 3 అక్టోబర్ 1972

సుప్రీంకోర్టు 3 అక్టోబర్ 1972న హైకోర్టు తీర్పును కొట్టివేసి ముల్కీ నిబంధనలు చెల్లుతాయని తీర్పు ఇచ్చింది; దీనితో జై ఆంధ్ర ఉద్యమం మొదలైంది. ఫిబ్రవరి 1972 హైకోర్టు తీర్పు నెల; 18 జనవరి 1973 రాష్ట్రపతి పాలన; 21 సెప్టెంబర్ 1973 ఆరు సూత్రాల పథకం.

Correct: B — ముల్కీ నిబంధనలు ఇక చెల్లవు

ఫిబ్రవరి 1972లో ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఫుల్ బెంచ్ ముల్కీ నిబంధనలు ఇక చెల్లవు అని తీర్పు ఇచ్చింది. సుప్రీంకోర్టు తర్వాత (3 అక్టోబర్ 1972) ఆ తీర్పును కొట్టివేసి నిబంధనలు చెల్లుతాయని చెప్పింది. మిగతా ఎంపికలు తీర్పులో లేవు.

Correct: C — జై ఆంధ్ర ఉద్యమం

అక్టోబర్ 1972 సుప్రీంకోర్టు ముల్కీ తీర్పు తర్వాత ఆంధ్ర, రాయలసీమ ప్రాంతాల్లో జై ఆంధ్ర ఉద్యమం మొదలైంది. తెలంగాణ ఉద్యమం 1969లో జరిగింది; క్విట్ ఇండియా 1942; విశాలాంధ్ర ఉద్యమం 1950ల ఆరంభంలో.

Correct: D — ముల్కీ నిబంధనల రద్దు; లేకపోతే ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం

జై ఆంధ్ర ఉద్యమ ప్రధాన డిమాండ్ ముల్కీ నిబంధనల రద్దు; లేకపోతే ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం. విశాలాంధ్ర 1956లో సాధ్యమైంది; తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్ర డిమాండ్ 1969 ఉద్యమానికి సంబంధించింది.

Correct: A — పి.వి. నరసింహారావు

జై ఆంధ్ర ఉద్యమ సమయంలో ముఖ్యమంత్రి పి.వి. నరసింహారావు; ఆయన జనవరి 1973లో రాజీనామా చేశారు. జలగం వెంగళరావు డిసెంబర్ 1973లో ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు; కాకాని మంత్రి పదవి వదిలి ఉద్యమంలో చేరారు; సంజీవరెడ్డి 1956లో ముఖ్యమంత్రి.

Correct: B — 1972–73

జై ఆంధ్ర ఉద్యమం 1972–73లో కోస్తా ఆంధ్ర, రాయలసీమల్లో ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం కోసం జరిగింది. 1969 తెలంగాణ ఉద్యమం ఏడాది; 1953–56 ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఉన్న కాలం; 1956–57 AP ప్రారంభ కాలం.