ఆంధ్ర కళలు, వాస్తుశిల్పం & దేవాలయాలు (Art & Temples) · Practice MCQs

Correct: A — ప్రోలయ వేమారెడ్డి

శ్రీశైలంలో రెడ్డి రాజు ప్రోలయ వేమారెడ్డి పాతాళగంగకు మెట్లు కట్టించాడని ప్రసిద్ధి; విజయనగర రాజులు గోపురాలు, మండపాలు కట్టించారు. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తిరుమలను ఏడుసార్లు దర్శించిన విషయం గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: D — 1932

తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (TTD) చట్టం 1932లో వచ్చింది. తిరుపతి లడ్డూకు GI ట్యాగ్ 2009లో వచ్చింది; ఏటా దసరా కాలంలో బ్రహ్మోత్సవాలు జరుగుతాయి. తిరుమల ద్రావిడ శైలి నిర్మాణం; పల్లవ, చోళ, విజయనగర రాజులు దానాలు చేశారు, శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఏడుసార్లు దర్శించాడు, అన్నమయ్య సంకీర్తనలు ఈ దేవునిపైనే.

Correct: A — నవ నారసింహ క్షేత్రం (నంద్యాల జిల్లా)

అహోబిలం నంద్యాల జిల్లాలోని నవ నారసింహ క్షేత్రం. పంచారామాలు శివ క్షేత్రాలు, పంచభూత లింగాల్లో శ్రీకాళహస్తి వాయు లింగం; శక్తిపీఠాలకు ద్రాక్షారామం, శ్రీశైలం ఉదాహరణలు.

Correct: D — పెనుకొండ పాలకులైన విరూపణ్ణ, వీరణ్ణ (అచ్యుతదేవరాయల కాలం)

లేపాక్షి ఆలయాన్ని 16వ శతాబ్దంలో (సుమారు 1530లు) అచ్యుతదేవరాయల కాలంలో పెనుకొండ పాలకులైన విరూపణ్ణ, వీరణ్ణ అనే అన్నదమ్ములు కట్టించారు. ఇతర రాజులతో దీనికి సంబంధం లేదు.

Correct: D — గాయపడిన జటాయువును రాముడు 'లే పక్షి' అని పిలిచాడు

స్థల పురాణం ప్రకారం రావణుడు సీతను ఎత్తుకెళ్తున్నప్పుడు అడ్డుకొని గాయపడిన జటాయువును రాముడు 'లే పక్షి' అని పిలిచాడు; అదే 'లేపాక్షి' అయింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ హస్తకళల దుకాణాలు కూడా 'లేపాక్షి' పేరుతో నడుస్తాయి.

Correct: A — సాలెపురుగు (శ్రీ), పాము (కాళ), ఏనుగు (హస్తి)

శ్రీకాళహస్తి పేరు సాలెపురుగు (శ్రీ), పాము (కాళ), ఏనుగు (హస్తి) శివుని పూజించి ముక్తి పొందాయనే కథ నుంచి వచ్చింది. ధూర్జటి 'శ్రీకాళహస్తి మాహాత్మ్యం', 'శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకం' ఈ క్షేత్రం పైనే రచించాడు.

Correct: D — శ్రీకాకుళం జిల్లా; శ్రీకూర్మం – కూర్మావతార విష్ణు ఆలయం, అరసవల్లి – సూర్య దేవాలయం

శ్రీకూర్మం (శ్రీకాకుళం జిల్లా) విష్ణువు కూర్మావతార రూపంలో ఉన్న అరుదైన ఆలయం; అరసవల్లి (శ్రీకాకుళం) సూర్యనారాయణ స్వామి సూర్య దేవాలయం. నవ నందుల క్షేత్రం మహానంది (నంద్యాల).

Correct: C — అనకాపల్లి జిల్లా, వరాహ నది ఒడ్డు; అంకుడు కర్ర, లక్క పూత, సహజ రంగులు

ఏటికొప్పాక బొమ్మలు అనకాపల్లి జిల్లా వరాహ నది ఒడ్డున తయారవుతాయి; అంకుడు కర్ర, లక్క (lacquer) పూత, సహజ (కూరగాయల) రంగులు వాడతారు, పదునైన అంచులు లేని గుండ్రటి బొమ్మలు పిల్లలకు సురక్షితం. ఇతర ఎంపికలు కొండపల్లి, బొబ్బిలి, బుడితి వివరాలు.

Correct: B — చెక్క అచ్చులతో (block printing) ముద్రణ; పర్షియన్ ప్రభావం, 'జీవ వృక్షం' డిజైన్లు

మచిలీపట్నం (పెడన) కలంకారి చెక్క అచ్చులతో ముద్రించబడుతుంది; పర్షియన్ ప్రభావంతో పూలు, తీగలు, 'జీవ వృక్షం (Tree of Life)' డిజైన్లు ఉంటాయి. గోల్కొండ కుతుబ్‌షాహీల కాలంలో మచిలీపట్నం రేవు ద్వారా విదేశాలకు ఎగుమతి అయింది. శ్రీకాళహస్తి శైలిలో వెదురు కలంతో చేతితో గీస్తారు.

Correct: B — 1999లో వచ్చి 2003 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది; GI రిజిస్ట్రీ చెన్నైలో ఉంది

భౌగోళిక గుర్తింపు చట్టం (GI Act) 1999లో వచ్చి 2003 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది; GI రిజిస్ట్రీ చెన్నైలో ఉంది. 1932 TTD చట్టం సంవత్సరం, 2009 తిరుపతి లడ్డూకు GI వచ్చిన సంవత్సరం.