ఆంధ్రలో బౌద్ధ మత వ్యాప్తి – బావరి నుంచి అశోకుని వరకు (Spread of Buddhism in Andhra)

Correct: A — బావరి

సుత్తనిపాతంలోని కథ ప్రకారం గోదావరి తీరంలోని అస్సక రాజ్యానికి చెందిన బ్రాహ్మణుడు బావరి తన 16 మంది శిష్యులను బుద్ధుని వద్దకు పంపాడు. వారు బౌద్ధం స్వీకరించి తిరిగి వచ్చారని కథ చెబుతుంది; ఇదే ఆంధ్రలో బౌద్ధ ప్రవేశానికి తొలి సూచన. మహాదేవుడు చైత్యక శాఖ స్థాపకుడని, బుద్ధఘోషుడు వ్యాఖ్యాత అని గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: D — 13వ శిలా శాసనం

అశోకుని 13వ శిలా శాసనంలో కళింగ యుద్ధానంతర ధర్మవిజయం గురించి చెబుతూ ఆంధ్రులు తదితర సరిహద్దు జాతుల ప్రస్తావన ఉంది. ఇది మౌర్యులకు ఆంధ్రులతో ఉన్న సంబంధాన్ని చూపుతుంది. మిగిలిన శాసనాలు వేరే అంశాలకు (ధర్మ మహామాత్రులు, జంతు సంరక్షణ మొదలైనవి) సంబంధించినవి.

Correct: D — ఎర్రగుడి

కర్నూలు జిల్లాలో ఎర్రగుడి, రాజుల మందగిరి వద్ద అశోకుని శాసనాలు ఉన్నాయి. భట్టిప్రోలు (బాపట్ల), ఘంటసాల (కృష్ణా), శాలిహుండం (శ్రీకాకుళం) బౌద్ధ క్షేత్రాలే కానీ అక్కడ అశోకుని శిలా శాసనాలు లభించలేదు. అమరావతిలో కూడా అశోకుని స్తంభ శాసన ముక్క దొరికింది.

Correct: A — దలైలామా

టిబెటన్ బౌద్ధ సంప్రదాయం ప్రకారం బుద్ధుడు ధాన్యకటకంలో కాలచక్ర బోధన చేశాడని నమ్మకం. దీనికి చారిత్రక ఆధారం లేకపోయినా ఈ విశ్వాసం వల్లే 2006లో దలైలామా అమరావతిలో కాలచక్ర ఉత్సవం నిర్వహించారు. హ్యూయన్ త్సాంగ్ చైనా యాత్రికుడు, మెకంజీ, రీ బ్రిటిష్ కాలపు పరిశోధకులు.

Correct: C — విష్ణుకుండినుల వైదిక మత ఆదరణ

విష్ణుకుండినులు, తూర్పు చాళుక్యులు వైదిక, శైవ మతాలను ఆదరించడం బౌద్ధ క్షీణతకు కారణమైంది, విస్తరణకు కాదు. విస్తరణకు కారణాలు: శాతవాహన, ఇక్ష్వాకు రాజుల ఆదరణ, వర్తకుల దానాలు, నదీ తీరాలు–ఓడరేవుల ద్వారా విదేశీ సంబంధాలు, సులభమైన బోధన, కుల వివక్ష లేకపోవడం.

Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే

అమరావతిలో అశోకుని స్తంభ శాసన ముక్క లభించిందన్నది, బావరి కథ సుత్తనిపాతంలో ఉందన్నది సరైనవి. కాలచక్ర బోధన టిబెటన్ సంప్రదాయ కథ మాత్రమే; దానికి చారిత్రక ఆధారం లేదు, కాబట్టి 3వ వాక్యం తప్పు. అందువల్ల 1, 2 మాత్రమే సరైనవి.

Correct: B — వజ్రయాన దేవతల శిల్పాల స్థాపన

ఎర్రగుడి, రాజుల మందగిరి శాసనాలు, 13వ శిలా శాసనంలో ఆంధ్రుల ప్రస్తావన అశోకుని కాలానికి సంబంధించినవి. వజ్రయాన (తాంత్రిక) బౌద్ధం చాలా తర్వాతి దశ; శాలిహుండం వంటి చోట్ల తర్వాతి కాలంలో దాని శిల్పాలు కనిపిస్తాయి.

Correct: C — A – B – C – D

బౌద్ధ గ్రంథాల ప్రకారం బుద్ధుని కాలంలోనే ఆలోచనలు దక్షిణాదికి చేరాయి (బావరి కథ), తర్వాత మౌర్య అశోకుని ధర్మ ప్రచారంతో బలపడ్డాయి, శాతవాహన–ఇక్ష్వాకుల కాలంలో (క్రీ.పూ. 2వ–క్రీ.శ. 3వ శతాబ్దం) శిఖరానికి చేరాయి, క్రీ.శ. 7వ శతాబ్దం నాటికి క్షీణించాయి. కాబట్టి క్రమం A–B–C–D.