భట్టిప్రోలు స్తూపం, భట్టిప్రోలు లిపి (Bhattiprolu Stupa)

Correct: D — కృష్ణా నది

భట్టిప్రోలు (ప్రస్తుత బాపట్ల జిల్లా, పాత గుంటూరు జిల్లా) కృష్ణా నదికి దగ్గరగా ఉన్న ప్రాచీన బౌద్ధ స్తూప కేంద్రం. గోదావరి తీరంలో బావరి కథ సంబంధం ఉంది, పెన్నా తీరంలో దానవులపాడు జైన కేంద్రం, వంశధార ఒడ్డున శాలిహుండం ఉన్నాయి కాబట్టి అవి సమాధానాలు కావు.

Correct: C — అలెగ్జాండర్ రీ

1892లో అలెగ్జాండర్ రీ (Alexander Rea) భట్టిప్రోలులో తవ్వకాలు చేసి ధాతు పేటికలను వెలికితీశాడు. ఆయనే 1906–07లో శంకరం వద్ద కూడా తవ్వకాలు చేశాడు. ఇలియట్ అమరావతి శిల్పాలు సేకరించగా, మెకంజీ అమరావతిని 1797లో సందర్శించాడు; గిడుగు శాలిహుండాన్ని గుర్తించాడు.

Correct: B — కుబేరకుడు

భట్టిప్రోలు పేటికల శాసనాల్లో కుబేరకుడు (Kuberaka) అనే రాజు పేరు ఉంది; ఆయన ఆ ప్రాంతాన్ని పాలించిన స్థానిక రాజు. ఖారవేలుడు కళింగ రాజు (జైనుడు), శాంతమూలుడు ఇక్ష్వాకు రాజు, గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి శాతవాహన చక్రవర్తి కాబట్టి అవి భట్టిప్రోలుతో సంబంధించినవి కావు.

Correct: B — ఇది బ్రాహ్మీ లిపికి దక్షిణాది రూపాంతరం; తెలుగు–కన్నడ లిపుల తొలి పూర్వ రూపం

భట్టిప్రోలు లిపి బ్రాహ్మీ లిపికి దక్షిణాది రూపాంతరం; అశోకుని బ్రాహ్మీ కంటే కొన్ని అక్షరాల్లో తేడాలున్నాయి, అందుకే దీన్ని తెలుగు–కన్నడ లిపులకు తొలి పూర్వ రూపంగా చెబుతారు. ఖరోష్ఠి వాయవ్య భారత లిపి; గుప్త లిపి తర్వాతి కాలానికి చెందినది.

Correct: A — నిగమ – వర్తకుల సంఘం, గోష్ఠి – కమిటీ

శాసనాల్లో నిగమ (వర్తకుల సంఘం), గోష్ఠి (కమిటీ) వంటి సంఘాల ప్రస్తావన ఉంది. ఇవి శాతవాహనులకు ముందే ఆంధ్రలో వర్తక సంఘాలు, బౌద్ధ సంఘాలు, స్థానిక రాజులు ఉన్నారని నిరూపిస్తాయి. ఇతర జతలు పదాల అర్థానికి తప్పు.

Correct: C — సుమారు క్రీ.పూ. 3వ–2వ శతాబ్దాలు (మౌర్య కాలం లేదా వెంటనే తర్వాత)

భట్టిప్రోలు ఆంధ్రలోని అతి ప్రాచీన స్తూపాల్లో ఒకటి; దీన్ని సుమారు క్రీ.పూ. 3వ–2వ శతాబ్దాలకు చెందినదిగా భావిస్తారు. కాబట్టి ఇది శాతవాహనులకు పూర్వం లేదా ప్రారంభ కాలానికి చెందింది. తర్వాతి శతాబ్దాలు బౌద్ధ క్షీణ దశకు చెందినవి.

Correct: B — రాతి పేటికల్లో బుద్ధుని అస్థి ధాతువు, స్ఫటిక పాత్రలు, బంగారు పూలు లభించాయి

భట్టిప్రోలు స్తూపంలో రాతి ధాతు పేటికలు దొరికాయి; వాటిలో బుద్ధుని అస్థి ధాతువు, స్ఫటిక పాత్రలు, బంగారు పూలు ఉన్నాయి. శాసనాల భాష ప్రాకృతం (సంస్కృతం కాదు), తవ్వకాలు 1892లో అలెగ్జాండర్ రీ చేశాడు, ప్రదేశం కృష్ణా నది సమీపం.

Correct: C — శాతవాహనులకు ముందే ఆంధ్రలో బౌద్ధ సంఘాలు, వర్తక సంఘాలు, స్థానిక రాజులు ఉన్నారని

భట్టిప్రోలు శాసనాల్లో కుబేరకుడు వంటి స్థానిక రాజు, నిగమ, గోష్ఠి వంటి సంఘాలు ఉండటం వల్ల శాతవాహనులకు ముందే ఆంధ్రలో వర్తక, బౌద్ధ సంఘాలు ఉన్నాయని తెలుస్తుంది. ఇక్ష్వాకులు శాతవాహనుల పతనం తర్వాత (క్రీ.శ. 3వ శతాబ్దం) వచ్చారు, కాబట్టి ఇతర ఎంపికలు తప్పు.