ప్రధానమంత్రి, మంత్రిమండలి – నియామకం, నిర్మాణం (Prime Minister and Council of Ministers)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రధానమంత్రి, మంత్రిమండలి – నియామకం, నిర్మాణం (Prime Minister and Council of Ministers) in సంస్థల పనితీరు (Working of Institutions). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ప్రధానమంత్రిని నియమించేది ఎవరు?
A. ప్రజలు నేరుగా ఎన్నికల్లో
B. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
C. రాష్ట్రపతి
D. రాజ్యసభ ఛైర్మన్
Answer & explanation
Correct: C — రాష్ట్రపతి
ప్రధాని పదవికి ప్రత్యక్ష ఎన్నిక ఉండదు; లోక్సభలో మెజారిటీ ఉన్న పార్టీ/కూటమి నాయకుడిని రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. ప్రధాన న్యాయమూర్తి రాష్ట్రపతి ప్రమాణం చేయిస్తారు కానీ ప్రధానిని నియమించరు.
పార్లమెంటు సభ్యుడు కాని వ్యక్తి మంత్రిగా నియమితులైతే ఎన్ని నెలల్లోగా ఉభయ సభల్లో ఒకదానికి ఎన్నికవ్వాలి?
A. మూడు నెలలు
B. ఒక సంవత్సరం
C. ఎన్నికవ్వాల్సిన అవసరం లేదు
D. ఆరు నెలలు
Answer & explanation
Correct: D — ఆరు నెలలు
మంత్రులు సాధారణంగా పార్లమెంటు సభ్యులే; సభ్యుడు కాని వ్యక్తి మంత్రి అయితే నియామకం నుంచి ఆరు నెలల్లో లోక్సభ లేదా రాజ్యసభకు ఎన్నిక కావాలని పాఠ్యపుస్తకం చెబుతోంది.
ఉన్నత స్థాయి నాయకులైన కేబినెట్ మంత్రులు మంత్రిమండలి తరఫున నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు, అందుకే కేబినెట్ లోపలి వలయం. సహాయ మంత్రులు వారికి సహాయపడతారు; కేబినెట్ సెక్రటేరియట్ సివిల్ సర్వెంట్లతో కూడిన సమన్వయ వ్యవస్థ, మంత్రులు కాదు.
'కేబినెట్ తరహా ప్రభుత్వం' అనే పేరు పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యానికి రావడానికి కారణం ఏమిటి?
A. కేబినెట్ మంత్రులను ప్రజలు నేరుగా ఎన్నుకోవడం
B. కేబినెట్ చట్టాలు చేసే అధికారం కలిగి ఉండటం
C. కేబినెట్లో న్యాయమూర్తులు ఉండటం
D. మంత్రులందరూ కలిసి అన్నీ చర్చించడం సాధ్యం కాక, నిర్ణయాలు కేబినెట్ సమావేశాల్లో తీసుకోవడం
Answer & explanation
Correct: D — మంత్రులందరూ కలిసి అన్నీ చర్చించడం సాధ్యం కాక, నిర్ణయాలు కేబినెట్ సమావేశాల్లో తీసుకోవడం
అన్ని మంత్రులు క్రమం తప్పకుండా కలిసి ప్రతిదీ చర్చించడం ఆచరణీయం కాదు కాబట్టి నిర్ణయాలు కేబినెట్ సమావేశాల్లోనే జరుగుతాయి. కేబినెట్ మంత్రులను ప్రధాని సలహాపై రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు; చట్టాలు చేసేది పార్లమెంటు.
ఏ ఒక్క పార్టీకి లేదా కూటమికి లోక్సభలో మెజారిటీ రానప్పుడు రాష్ట్రపతి ఏమి చేస్తారు?
A. అతిపెద్ద వ్యక్తిగత ఓట్లు వచ్చిన అభ్యర్థిని ఖచ్చితంగా నియమిస్తారు
B. మెజారిటీ మద్దతు కూడగట్టగలరని భావించేవారిని ప్రధానిగా నియమించి, నిర్ణీత సమయంలో మెజారిటీ రుజువు చేసుకోమని అడగవచ్చు
C. లోక్సభను శాశ్వతంగా రద్దు చేస్తారు
D. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిని ప్రధానిగా నియమిస్తారు
Answer & explanation
Correct: B — మెజారిటీ మద్దతు కూడగట్టగలరని భావించేవారిని ప్రధానిగా నియమించి, నిర్ణీత సమయంలో మెజారిటీ రుజువు చేసుకోమని అడగవచ్చు
ఇది రాష్ట్రపతి తన విచక్షణను వినియోగించే సందర్భం: లోక్సభలో మెజారిటీ సాధించగలడని భావించే నాయకుడిని నియమించి, నిర్ణీత కాలంలో మెజారిటీ రుజువు చేసుకోమని కోరవచ్చు. స్పష్టమైన మెజారిటీ ఉంటే మాత్రం ఆ నాయకుడినే నియమించాలి.
సరైన జతలు ఏవి? (1) కేబినెట్ మంత్రులు – ముఖ్య శాఖల నాయకులు, నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు; (2) సహాయ మంత్రులు – కేబినెట్ మంత్రులకు సహాయం; (3) కేబినెట్ సెక్రటేరియట్ – ఎన్నికైన మంత్రుల బృందం
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
కేబినెట్ మంత్రులు ఉన్నత నాయకులు, ముఖ్య నిర్ణయాలు వారివే; సహాయ మంత్రులు వారికి అనుబంధంగా సహాయపడతారు. కేబినెట్ సెక్రటేరియట్ అనేది సీనియర్ సివిల్ సర్వెంట్లతో కూడి మంత్రిత్వ శాఖల పనిని సమన్వయం చేసే విభాగం; అది ఎన్నికైన మంత్రుల బృందం కాదు.