ప్రజాస్వామ్యం అంటే ఏమిటి? ఎందుకు? (What is Democracy? Why Democracy?) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రజాస్వామ్యం అంటే ఏమిటి? ఎందుకు? (What is Democracy? Why Democracy?) (9వ తరగతి సోషల్ – రాజనీతి శాస్త్రం (Class 9 Social – Political Science)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Moderate
ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఆదర్శ ప్రమాణంగా చూసినప్పుడు పాఠం ప్రకారం ఏమి జరుగుతుంది?
A. ప్రపంచంలోని అన్ని దేశాలు పూర్ణ ప్రజాస్వామ్యాలవుతాయి
B. ఆదర్శం అనవసరమవుతుంది
C. ఆదర్శ ప్రజాస్వామ్యం కేవలం భారతదేశంలోనే ఉంది
D. ఆ ఆదర్శాలను సీరియస్గా తీసుకుంటే ప్రపంచంలో ఏ దేశమూ ప్రజాస్వామ్యం కాదు; అయినా ఇది ఉన్న ప్రజాస్వామ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి తోడ్పడుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — ఆ ఆదర్శాలను సీరియస్గా తీసుకుంటే ప్రపంచంలో ఏ దేశమూ ప్రజాస్వామ్యం కాదు; అయినా ఇది ఉన్న ప్రజాస్వామ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి తోడ్పడుతుంది
పాఠం చెప్పింది: ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఆదర్శ ప్రమాణంగా తీసుకుంటే (సమాన సమాచారం, విద్య, వనరులు, ఆకలి లేకపోవడం మొదలైనవి) ఏ దేశమూ ప్రజాస్వామ్యం కాదు. అయినా ఈ అవగాహన మనం ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఎందుకు విలువైనదిగా భావిస్తామో గుర్తు చేసి, ఉన్న ప్రజాస్వామ్య బలహీనతలను గుర్తించడంలో సహాయపడుతుంది.
ప్రజాస్వామ్య రాజకీయాల అధ్యయనంపై పాఠం ఇచ్చిన తార్కికం ఏమిటి?
A. ప్రజాస్వామ్యంలో పౌరులు రాజకీయాల్లో పాల్గొనకూడదు
B. ప్రజాస్వామ్యంలో పాలకుల చర్యలే దేశ భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తాయి
C. రాచరికం, నియంతృత్వం కూడా పౌరుల రాజకీయ భాగస్వామ్యాన్ని కోరతాయి
D. ప్రజాస్వామ్యం పౌరులందరి క్రియాశీల రాజకీయ భాగస్వామ్యంపై ఆధారపడుతుంది, అందుకే ప్రజాస్వామ్య అధ్యయనం ప్రజాస్వామ్య రాజకీయాలపై దృష్టి పెట్టాలి
Answer & explanation
Correct: D — ప్రజాస్వామ్యం పౌరులందరి క్రియాశీల రాజకీయ భాగస్వామ్యంపై ఆధారపడుతుంది, అందుకే ప్రజాస్వామ్య అధ్యయనం ప్రజాస్వామ్య రాజకీయాలపై దృష్టి పెట్టాలి
పాఠం ప్రకారం దేశ భవిష్యత్తు పాలకుల చర్యలపైనే కాక ప్రధానంగా పౌరుల చర్యలపై ఆధారపడుతుంది. చాలా ప్రజాస్వామ్యేతర ప్రభుత్వాలు పౌరులు రాజకీయాల్లో పాల్గొనకూడదనే కోరుకుంటాయి; ప్రజాస్వామ్యం మాత్రం క్రియాశీల రాజకీయ భాగస్వామ్యంపై ఆధారపడుతుంది.
కింది వాదనల్లో ప్రజాస్వామ్యానికి అనుకూలంగా మంచి వాదన కానిది ఏది (అధ్యాయం చివరి ప్రశ్న 3)?
A. ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజలు స్వేచ్ఛగా, సమానంగా భావిస్తారు
B. ప్రజాస్వామ్యాలు ఇతర వాటి కంటే ఎక్కువ సంపన్నమైనవి
C. ప్రజాస్వామ్యాలు సంఘర్షణలను మెరుగ్గా పరిష్కరిస్తాయి
D. ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం ప్రజలకు ఎక్కువ జవాబుదారీ
Answer & explanation
Correct: B — ప్రజాస్వామ్యాలు ఇతర వాటి కంటే ఎక్కువ సంపన్నమైనవి
సంపద ప్రజాస్వామ్యానికి మంచి వాదన కాదు: ప్రజాస్వామ్యం పేదరికాన్ని అంతం చేయలేదని పాఠమే చెప్పింది. స్వేచ్ఛ-సమానత్వ భావన, సంఘర్షణ పరిష్కారం, జవాబుదారీతనం పాఠం వివరించిన అనుకూల వాదనలు.
అధ్యాయం ప్రకారం ప్రజాస్వామ్య పద్ధతి కానిది (తాగునీటి కోసం గ్రామస్తుల ఆలోచనల్లో) ఏది?
A. నీటి కోసం అధికారులకు లంచం ఇవ్వడం
B. నీరు జీవించే హక్కులో భాగమని కోర్టులో కేసు వేయడం
C. ప్రభుత్వ విధానాలకు వ్యతిరేకంగా బహిరంగ సభలు నిర్వహించడం
D. తమ సందేశం ఇవ్వడానికి ఎన్నికలను బహిష్కరించడం
Answer & explanation
Correct: A — నీటి కోసం అధికారులకు లంచం ఇవ్వడం
కోర్టును ఆశ్రయించడం, బహిరంగ సభలు నిర్వహించడం, ఎన్నికల బహిష్కరణ ద్వారా సందేశం ఇవ్వడం పౌరులు ఉపయోగించే ప్రజాస్వామ్య పద్ధతులు. అధికారులకు లంచం ఇవ్వడం చట్టవిరుద్ధం, ప్రజాస్వామ్య పద్ధతి కాదు. అధ్యాయం చివరి ప్రశ్న 6లో గ్రామస్తులు తాగునీటి కోసం ప్రభుత్వాన్ని స్పందింపజేసే పద్ధతులను పరిశీలించారు.
కింది దేశాల్లో ప్రజాస్వామ్యేతరమని చెప్పగలిగినది ఏది?
A. గత మూడు ఎన్నికల్లో పాలకపక్షం ఓడిపోయింది
B. న్యాయవ్యవస్థ అధికారాలను తగ్గించే చట్టం పార్లమెంట్ చేయలేదు
C. ఎన్నికైన ప్రభుత్వం న్యాయ సమీక్షకు లోబడి ఉంది
D. దేశంలో స్వతంత్ర ఎన్నికల సంఘం లేదు
Answer & explanation
Correct: D — దేశంలో స్వతంత్ర ఎన్నికల సంఘం లేదు
స్వతంత్ర ఎన్నికల సంఘం లేకపోతే ఎన్నికలు న్యాయంగా జరుగుతాయన్న హామీ ఉండదు, అది ప్రజాస్వామ్యేతర సూచన. పాలకపక్షం ఓడిపోవడం, న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతను కాపాడటం ప్రజాస్వామ్య లక్షణాలు.
కింది వాటిలో కరవు ప్రజాస్వామ్య దేశంలో తక్కువగా ఉండటానికి సరైన కారణం కానిది ఏది?
A. ప్రజలు ఏ మతాన్నైనా నమ్మి ఆచరించవచ్చు
B. ప్రతిపక్ష పార్టీలు ఆకలి విషయాన్ని ఎత్తిచూపగలవు
C. స్వేచ్ఛాయుత పత్రికలు కరవు బాధలను నివేదించగలవు
D. వచ్చే ఎన్నికల్లో ఓడిపోతామనే భయం ప్రభుత్వానికి ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: A — ప్రజలు ఏ మతాన్నైనా నమ్మి ఆచరించవచ్చు
మతస్వేచ్ఛ ఒక హక్కే అయినా, కరవు సాధ్యత తగ్గడానికి నేరుగా కారణం కాదు. ప్రతిపక్షాలు, స్వేచ్ఛాయుత పత్రికలు, ఎన్నికల భయం – ఇవి ప్రభుత్వాన్ని స్పందించేలా చేస్తాయి; అధ్యాయం చివరి ప్రశ్న 5లో ఇవే సరైన కారణాలు.
అమెరికా 2004 నివేదిక ప్రకారం సగటు నల్లజాతి కుటుంబ ఆదాయం 100 డాలర్లయితే సగటు తెల్లజాతి కుటుంబ ఆదాయం ఎంత?
A. 120 డాలర్లు
B. 200 డాలర్లు
C. 150 డాలర్లు
D. 162 డాలర్లు
Answer & explanation
Correct: D — 162 డాలర్లు
నివేదిక ప్రకారం సగటు నల్లజాతి కుటుంబ ఆదాయం 100 డాలర్లయితే తెల్లజాతి కుటుంబ ఆదాయం 162 డాలర్లు; అంతేకాక తెల్లజాతి కుటుంబ సంపద సగటు నల్లజాతి కుటుంబం కంటే పన్నెండు రెట్లు.
అమెరికా నివేదిక ప్రకారం 75,000 డాలర్లకు పైగా ఆదాయమున్న కుటుంబాల్లో, 15,000 డాలర్ల కంటే తక్కువ ఆదాయమున్న కుటుంబాల్లో అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో ఓటు వేసినవారి నిష్పత్తి వరుసగా?
A. 10కి 5, 10కి 9
B. 10కి 8, 10కి 8
C. 10కి 9, 10కి 5
D. 10కి 7, 10కి 2
Answer & explanation
Correct: C — 10కి 9, 10కి 5
నివేదిక ప్రకారం అత్యధిక ఆదాయ 20% వర్గంలోని 10 మందిలో 9 మంది, అట్టడుగు 20% వర్గంలోని 10 మందిలో 5 మంది మాత్రమే ఓటు వేశారు. ఇది ఆదాయ అసమానతలు ప్రజాస్వామ్య భాగస్వామ్యంలో ప్రతిబింబించడాన్ని చూపుతుంది.
అమెరికా నివేదిక ఆధారంగా పేదలు తక్కువగా రాజకీయాల్లో పాల్గొంటే ఏమవుతుంది?
A. ప్రభుత్వం వారి సమస్యలను (పేదరిక విముక్తి, ఉద్యోగం, విద్య, ఆరోగ్యం, గృహవసతి) పట్టించుకోదు; నాయకులకు ధనికుల, వ్యాపారుల సమస్యలే ఎక్కువగా వినిపిస్తాయి
B. పేదల సమస్యలే ప్రభుత్వ ప్రాధాన్యమవుతాయి
C. రాజకీయ విరాళాలు పేదల నుంచే ఎక్కువగా వస్తాయి
D. ధనికులు ఓటు వేయడం మానేస్తారు
Answer & explanation
Correct: A — ప్రభుత్వం వారి సమస్యలను (పేదరిక విముక్తి, ఉద్యోగం, విద్య, ఆరోగ్యం, గృహవసతి) పట్టించుకోదు; నాయకులకు ధనికుల, వ్యాపారుల సమస్యలే ఎక్కువగా వినిపిస్తాయి
నివేదిక ప్రకారం పేదలు తక్కువగా పాల్గొంటారు కాబట్టి ప్రభుత్వం వారి సమస్యలు వినదు; రాజకీయ పార్టీల విరాళాల్లో సుమారు 95% ధనికుల నుంచి వస్తాయి కాబట్టి నాయకులు ఎక్కువగా ధనికులు, వ్యాపారుల అభిప్రాయాలే వింటారు.
ప్రశ్న 9లోని దేశాన్ని పూర్తి ప్రజాస్వామ్యం అనలేకపోవడానికి సంబంధించి కింది వాటిలో సరైన జత ఏది?
A. శాంతియుత ప్రదర్శనలకు పిలిచిన నాయకులను అరెస్టు చేయడం – పౌరుల ప్రాథమిక హక్కుల ఉల్లంఘన
B. ప్రజలందరికీ ఓటుహక్కు, క్రమం తప్పని ఎన్నికలు – ప్రజాస్వామ్యేతర లక్షణం
C. ప్రభుత్వం రేడియో, టీవీ కలిగి ఉండటం – ఎన్నికల పోటీని బలపరిచే అంశం
D. ప్రభుత్వ అనుమతి కావాల్సిన పత్రికలు – స్వేచ్ఛాయుత పత్రికా వ్యవస్థ
Answer & explanation
Correct: A — శాంతియుత ప్రదర్శనలకు పిలిచిన నాయకులను అరెస్టు చేయడం – పౌరుల ప్రాథమిక హక్కుల ఉల్లంఘన
ఆ దేశంలో ఓటుహక్కు, క్రమం తప్పని ఎన్నికలు ప్రజాస్వామ్య లక్షణాలు; కానీ శాంతియుత ప్రదర్శనలకు పిలిచిన నాయకుల అరెస్టు, ప్రభుత్వ నియంత్రణలో రేడియో-టీవీ, అనుమతి అవసరమైన పత్రికలు పౌరుల భావప్రకటన, నిరసన హక్కులను ఉల్లంఘిస్తాయి; అందుకే దాన్ని పూర్తి ప్రజాస్వామ్యం అనలేం.