జనాభా మార్పు ప్రక్రియలు – జననాల రేటు, మరణాల రేటు, సహజ వృద్ధి (Birth Rate, Death Rate)

Correct: D — ఏడాదిలో వెయ్యి మందికి సజీవ జననాల సంఖ్య

జననాల రేటు ప్రతి వెయ్యి మందికి ఒక సంవత్సరంలో జరిగిన సజీవ జననాల సంఖ్య. వెయ్యికి మరణాల సంఖ్య మరణాల రేటు; వంద ప్రాతిపదికన శాతంగా చెప్పేది వృద్ధి రేటు వంటి కొలత.

Correct: A — మరణాల రేటు వేగంగా తగ్గడం

భారతదేశంలో జననాల రేటు ఎప్పుడూ ఎక్కువే; మరణాల రేటు వేగంగా తగ్గడంతో రెండింటి మధ్య అంతరం పెరిగి వృద్ధి రేటు పెరిగింది. జననాల తగ్గుదల వృద్ధిని తగ్గిస్తుంది; అంతర్గత వలస దేశ జనాభా సంఖ్యను మార్చదు.

Correct: D — జననాల రేటు మరియు మరణాల రేటు మధ్య తేడా

సహజ వృద్ధిలో వలసలు ఉండవు, అందుకే వలస కలిపిన ఎంపికలు సరికావు; కేవలం జననాల రేటు నుంచి మరణాల రేటును తీసివేస్తే వస్తుంది. మూడో ప్రక్రియ అయిన వలస వేరుగా జనాభా పంపిణీని ప్రభావితం చేస్తుంది.

Correct: A — 1, 2 రెండూ సరైనవి

పుస్తకం ప్రకారం 1980 వరకు జననాలు–మరణాల మధ్య పెద్ద అంతరం వృద్ధిని పెంచింది; 1981 తర్వాత జననాల రేటు క్రమంగా తగ్గి వృద్ధి రేటు తగ్గింది. రెండు ప్రకటనలూ కాలక్రమంలో సరైనవే.

Correct: A — 1, 2 మాత్రమే

ప్రకటనలు 1, 2 పుస్తకంలో నేరుగా ఉన్నాయి. 3 తప్పు, ఎందుకంటే భారతదేశంలో జననాల రేటు ఎప్పుడూ మరణాల రేటు కంటే ఎక్కువే; అందుకే సహజ వృద్ధి సానుకూలంగా ఉండి జనాభా పెరుగుతోంది; 1 మరియు 2 లేని ఎంపికలు తప్పు.

Correct: B — వెయ్యికి 16

సహజ వృద్ధి = జననాల రేటు − మరణాల రేటు = 25 − 9 = 16 (ప్రతి వెయ్యికి). 34 రెండింటి మొత్తం, 9, 25 ఒక్కొక్కటి మాత్రమే; అవి సహజ వృద్ధి నిర్వచనానికి సరిపోవు; తేడా తీసుకోవడమే సరైన పద్ధతి.