వలస – రకాలు, పుష్–పుల్ కారణాలు, పట్టణీకరణ (Migration)
Free practice MCQs with answers and explanations for వలస – రకాలు, పుష్–పుల్ కారణాలు, పట్టణీకరణ (Migration) in జనాభా (Population). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతదేశంలో ఎక్కువ వలసలు ఏ రకం?
A. పట్టణాల నుంచి గ్రామాలకు
B. గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి పట్టణాలకు
C. పట్టణం నుంచి పట్టణానికి
D. భారతదేశం నుంచి విదేశాలకు
Answer & explanation
Correct: B — గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి పట్టణాలకు
గ్రామాల్లో పేదరికం, నిరుద్యోగం వంటి కారకాలు నెట్టడం, నగరాల్లో ఉపాధి, మెరుగైన జీవనం ఆకర్షించడం వల్ల ఎక్కువ వలసలు గ్రామాల నుంచి పట్టణాలకే ఉన్నాయని పుస్తకం చెబుతుంది. ఇదే పట్టణ జనాభా వాటాను పెంచింది.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని ఏ అంశం ప్రజలను వలసకు నెట్టే (push) కారకం?
A. పెరిగిన ఉపాధి అవకాశాలు
B. మెరుగైన జీవన పరిస్థితులు
C. పేదరికం, నిరుద్యోగం
D. ఎక్కువ విద్యా సంస్థలు
Answer & explanation
Correct: C — పేదరికం, నిరుద్యోగం
పుష్ కారకాలు గ్రామంలో ఉండే ప్రతికూల పరిస్థితులు – పేదరికం, నిరుద్యోగం. ఉపాధి అవకాశాలు, మెరుగైన జీవనం నగరంలోని పుల్ (pull) కారకాలు; అవి ప్రజలను నగరానికి ఆకర్షిస్తాయి, గ్రామం నుంచి నెట్టవు.
అంతర్గత వలస (internal migration) వల్ల ఏమి జరుగుతుంది?
A. దేశ జనాభా సంఖ్య పెరుగుతుంది
B. దేశ జనాభా సంఖ్య మారదు, కానీ జనాభా పంపిణీ మారుతుంది
C. దేశ జనాభా సంఖ్య తగ్గుతుంది
D. ఏ మార్పూ ఉండదు
Answer & explanation
Correct: B — దేశ జనాభా సంఖ్య మారదు, కానీ జనాభా పంపిణీ మారుతుంది
దేశం లోపల ప్రజలు ఒక ప్రాంతం నుంచి మరొక ప్రాంతానికి వెళ్తారు కాబట్టి మొత్తం జనాభా అలాగే ఉంటుంది, కానీ గ్రామీణ–పట్టణ, రాష్ట్రాల వారీ పంపిణీ, వయసు–లింగ నిర్మాణం మారతాయి. అంతర్జాతీయ వలసే దేశ సంఖ్యను మారుస్తుంది.
పట్టణ జనాభా వాటా 1951 నుంచి 2011 వరకు ఎలా మారింది?
A. 31.80 శాతం నుంచి 17.29 శాతానికి
B. 10 శాతం నుంచి 20 శాతానికి
C. 17.29 శాతం నుంచి 31.80 శాతానికి
D. 17.5 శాతం నుంచి 82.5 శాతానికి
Answer & explanation
Correct: C — 17.29 శాతం నుంచి 31.80 శాతానికి
గ్రామీణ–పట్టణ వలసల వల్ల పట్టణ జనాభా వాటా 1951లో 17.29 శాతం ఉండి 2011లో 31.80 శాతానికి పెరిగిందని పుస్తకం చెబుతుంది. 17.5 శాతం/82.5 శాతం అనేవి ప్రపంచ జనాభాలో భారత, ఇతర దేశాల వాటాలు.
భారతీయులు ఉద్యోగ కోసం ఇతర దేశానికి వెళ్లి స్థిరపడటాన్ని ఏమంటారు (భారత కోణంలో)?
A. ఇమ్మిగ్రేషన్ (Immigration)
B. అంతర్గత వలస
C. ఎమిగ్రేషన్ (Emigration)
D. పుష్ వలస
Answer & explanation
Correct: C — ఎమిగ్రేషన్ (Emigration)
ఒక దేశాన్ని వదిలి వెళ్లడం ఎమిగ్రేషన్; మరో దేశం నుంచి ఒక దేశంలోకి రావడం ఇమ్మిగ్రేషన్ అని పదకోశం చెబుతుంది. భారతీయులు భారత్ నుంచి వెళితే అది భారత్ కోణంలో ఎమిగ్రేషన్; అంతర్గత వలస దేశం లోపలే.
కథనం (A): అంతర్గత వలస దేశ జనాభా సంఖ్యను మార్చదు, అయినా జనాభా నిర్మాణాన్ని మారుస్తుంది. కారణం (R): వలస వల్ల పట్టణ, గ్రామీణ జనాభాల వయసు, లింగ నిర్మాణాలు మారతాయి. సరైనది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది A కి వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R సరికాదు
C. A సరికాదు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
అంతర్గత వలసలో ప్రజలు దేశం లోపలే కదులుతారు కాబట్టి మొత్తం సంఖ్య స్థిరం; కానీ వెళ్లే వారిలో ఎక్కువ మంది వయసు, లింగ పరంగా ప్రత్యేక వర్గాలైనందున గ్రామీణ, పట్టణ నిర్మాణాలు మారతాయి. R అదే వివరిస్తుంది.