సింధు నదీ వ్యవస్థ – ఉపనదులు, సింధు జలాల ఒప్పందం (Indus River System)
Free practice MCQs with answers and explanations for సింధు నదీ వ్యవస్థ – ఉపనదులు, సింధు జలాల ఒప్పందం (Indus River System) in నదీ వ్యవస్థ (Drainage). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
సింధు నది ఎక్కడ పుడుతుంది?
A. లద్దాఖ్
B. టిబెట్ – మానస సరోవరం దగ్గర
C. గంగోత్రి
D. అమర్‌కంటక్
Answer & explanation
Correct: B — టిబెట్ – మానస సరోవరం దగ్గర
సింధు టిబెట్‌లో మానస సరోవరం సమీపంలో పుట్టి పశ్చిమంగా ప్రవహించి లద్దాఖ్ వద్ద భారతదేశంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. లద్దాఖ్ పుట్టుక కాదు, ప్రవేశ స్థానం. గంగోత్రి గంగ మూలం, అమర్‌కంటక్ నర్మద మూలం. కాబట్టి సింధు మూలం టిబెట్‌లోనే.
పుస్తకం ప్రకారం సింధు మొత్తం పొడవు 2900 కి.మీ. దీనితో ప్రపంచంలోని పొడవైన నదుల్లో ఒకటి. 1500 కి.మీ. గోదావరి పొడవు, 860 కి.మీ. మహానది, 760 కి.మీ. కావేరి పొడవులుగా పాఠ్యాంశం పేర్కొంటుంది.
జస్కార్, నుబ్రా, ష్యోక్, హుంజా కశ్మీర్ ప్రాంతంలో సింధులో కలుస్తాయి. యమున గంగా నదీ వ్యవస్థ ఉపనది; యమునోత్రి హిమానీనదంలో పుట్టి అలహాబాద్ వద్ద గంగలో కలుస్తుంది.
సింధు జలాల ఒప్పందం (1960) ప్రకారం భారతదేశం ఉపయోగించుకోగల సింధు వ్యవస్థ నీటి వాటా ఎంత?
A. 50 శాతం
B. 80 శాతం
C. 33 శాతం
D. 20 శాతం
Answer & explanation
Correct: D — 20 శాతం
ఈ ఒప్పందం ప్రకారం సింధు వ్యవస్థ నీటిలో భారత్ 20 శాతం మాత్రమే వాడుకోగలదు; ఈ నీటిని పంజాబ్, హర్యానా, రాజస్థాన్ దక్షిణ–పశ్చిమ భాగాల సాగుకు వినియోగిస్తారు. బేసిన్‌లో భారత్‌లో ఉన్న భాగం మూడో వంతు కంటే కొంచెం ఎక్కువ విస్తీర్ణం మాత్రమే; అది నీటి వాటా కాదు.
సింధులో సట్లెజ్, బియాస్, రావి, చినాబ్, ఝీలం కలిసే చోటు ఏది?
A. మిథన్‌కోట్ (పాకిస్తాన్)
B. అటోక్
C. గిల్గిత్
D. కరాచీ
Answer & explanation
Correct: A — మిథన్‌కోట్ (పాకిస్తాన్)
ఈ ఐదు నదులు కలిసి పాకిస్తాన్‌లోని మిథన్‌కోట్ దగ్గర సింధులో కలుస్తాయి. అటోక్ వద్ద సింధు పర్వతాల నుంచి మైదానంలోకి వస్తుంది; గిల్గిత్ ఎగువ ప్రవాహ ప్రాంతం; కరాచీకి తూర్పున అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తుంది.
సింధు వ్యవస్థను ప్రవాహ క్రమంలో ఎగువ నుంచి దిగువకు అమర్చండి: (a) మిథన్‌కోట్ (b) అటోక్ (c) లద్దాఖ్ (d) అరేబియా సముద్రం
A. b, c, a, d
B. c, a, b, d
C. c, b, a, d
D. a, c, b, d
Answer & explanation
Correct: C — c, b, a, d
సింధు టిబెట్‌లో పుట్టి లద్దాఖ్ వద్ద భారత్‌లోకి వస్తుంది, తర్వాత అటోక్ వద్ద పర్వతాల నుంచి బయటకు వచ్చి, మిథన్‌కోట్ దగ్గర పంజాబ్ నదులతో కలిసి చివరికి కరాచీకి తూర్పున అరేబియా సముద్రం చేరుతుంది. అందుకే క్రమం c, b, a, d.
ప్రకటన (A): సింధు నీటిలో భారత్ వాడుకోగలది 20 శాతమే. కారణం (R): సింధు బేసిన్‌లో మూడో వంతు కంటే కొంచెం ఎక్కువ భాగం మాత్రమే భారతదేశంలో ఉంది. సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి, R వల్లే A
B. A తప్పు, R సరైనది
C. A, R రెండూ తప్పు
D. A సరైనది; R కూడా సరైనదే కానీ A కు కారణం కాదు
Answer & explanation
Correct: D — A సరైనది; R కూడా సరైనదే కానీ A కు కారణం కాదు
20 శాతం వాటా 1960 సింధు జలాల ఒప్పందం నిబంధన వల్ల; ఇది బేసిన్ విస్తీర్ణం వల్ల కాదు. R వాస్తవమే (మూడో వంతు కంటే కొంచెం ఎక్కువ భారత్‌లో) కానీ A కు కారణం కాదు. కాబట్టి A సరైనది, R కారణం కాదు.