Free practice MCQs with answers and explanations for నదీ వ్యవస్థ (Drainage) (9వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 9 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ఒక ప్రాంతంలోని నదీ వ్యవస్థను ఏమంటారు?
A. డ్రైనేజీ (Drainage)
B. జల విభాజకం
C. డెల్టా
D. ఈస్చ్యూరీ
Answer & explanation
Correct: A — డ్రైనేజీ (Drainage)
ఒక ప్రాంతంలో చిన్న ప్రవాహాలు కలిసి ప్రధాన నదిగా ఏర్పడి సముద్రం లేదా సరస్సులో కలిసే మొత్తం వ్యవస్థను డ్రైనేజీ అంటారు. జల విభాజకం రెండు పరివాహక ప్రాంతాలను వేరు చేసే ఎత్తైన భూమి; డెల్టా, ఈస్చ్యూరీ నది ముఖద్వార స్వరూపాలు.
రెండు పరివాహక ప్రాంతాలను వేరు చేసే ఎత్తైన ప్రాంతాన్ని ఏమంటారు?
A. నదీ ముఖద్వారం
B. జల విభాజకం (Water divide)
C. లగూన్
D. గార్జ్
Answer & explanation
Correct: B — జల విభాజకం (Water divide)
పర్వతం లేదా ఉన్నత భూమి రెండు డ్రైనేజీ బేసిన్లను వేరు చేసినప్పుడు దానిని జల విభాజకం అంటారు. ఇరువైపులా వాలు వేర్వేరు నదీ వ్యవస్థల వైపు ఉంటుంది. గార్జ్ పర్వతాల్లో నది చేసిన లోతైన లోయ, లగూన్ తీర సరస్సు.
పాఠ్యాంశంలో ప్రపంచంలో అతిపెద్ద డ్రైనేజీ బేసిన్ అమెజాన్ నదిదని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. గంగా, సింధు భారత ఉపఖండంలోని నదులు; భారతదేశంలో అతిపెద్ద పరివాహక ప్రాంతం గంగా వ్యవస్థది, ప్రపంచ స్థాయిలో కాదు.
హిమాలయ నదులు వర్షం, మంచు కరిగిన నీరు రెండింటితో నిండి ఉండటం వల్ల సంవత్సరమంతా ప్రవహిస్తాయి, వీటిని శాశ్వత (Perennial) నదులు అంటారు. రుతు నదులు వర్షంపై మాత్రమే ఆధారపడి పొడి కాలంలో తగ్గిపోతాయి, ద్వీపకల్ప నదుల్లో ఎక్కువ ఇలాంటివే.
ద్వీపకల్ప నదులలో ఎక్కువ నదుల ప్రవాహం దేనిపై ఆధారపడుతుంది?
A. వర్షపాతం
B. మంచు కరగడం
C. హిమానీనదాలు
D. భూగర్భ ఊటలు
Answer & explanation
Correct: A — వర్షపాతం
ద్వీపకల్ప నదులు ఎక్కువగా రుతు సంబంధమైనవి; వీటి ప్రవాహం వర్షంపై ఆధారపడుతుంది. వీటి క్యాచ్మెంట్లో హిమానీనదాలు లేవు, అందుకే పొడి కాలంలో పెద్ద నదుల్లో కూడా నీరు తగ్గుతుంది. మంచు కరిగిన నీరు హిమాలయ నదులకే ప్రత్యేకం.
సింధు టిబెట్లో మానస సరోవరం సమీపంలో పుట్టి పశ్చిమంగా ప్రవహించి లద్దాఖ్ వద్ద భారతదేశంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. లద్దాఖ్ పుట్టుక కాదు, ప్రవేశ స్థానం. గంగోత్రి గంగ మూలం, అమర్కంటక్ నర్మద మూలం. కాబట్టి సింధు మూలం టిబెట్లోనే.
పుస్తకం ప్రకారం సింధు మొత్తం పొడవు 2900 కి.మీ. దీనితో ప్రపంచంలోని పొడవైన నదుల్లో ఒకటి. 1500 కి.మీ. గోదావరి పొడవు, 860 కి.మీ. మహానది, 760 కి.మీ. కావేరి పొడవులుగా పాఠ్యాంశం పేర్కొంటుంది.
గంగా నది ప్రధాన శాఖ అయిన భాగీరథికి ఏ హిమానీనదం నీరిస్తుంది?
A. యమునోత్రి హిమానీనదం
B. సియాచిన్ హిమానీనదం
C. నామ్చా బర్వా
D. గంగోత్రి హిమానీనదం
Answer & explanation
Correct: D — గంగోత్రి హిమానీనదం
భాగీరథి గంగోత్రి హిమానీనదం నుంచి నీరు పొందుతుంది. యమునోత్రి హిమానీనదం యమున నదికి మూలం. నామ్చా బర్వా బ్రహ్మపుత్ర U-మలుపు తిరిగే శిఖరం, హిమానీనదం కాదు. సియాచిన్ పుస్తకంలో ఈ సందర్భంలో రాలేదు.
ఉత్తరాఖండ్లోని దేవప్రయాగ వద్ద అలకనంద భాగీరథిలో కలుస్తుంది; ఇక్కడి నుంచి గంగా అనే పేరు. హరిద్వార్ వద్ద గంగా మైదానంలోకి ప్రవేశిస్తుంది, అలహాబాద్ వద్ద యమున కలుస్తుంది, ఫరక్కా డెల్టా ఉత్తర కొన.
మార్ష్ (చిత్తడి) భూముల్లో బాగా పెరిగే సుందరి చెట్టు నుంచి సుందర్బన్ పేరు వచ్చిందని పాఠ్యాంశం చెబుతుంది. ఈ డెల్టా రాయల్ బెంగాల్ టైగర్ నివాసం, ప్రపంచంలో అతిపెద్ద, వేగంగా పెరిగే డెల్టా.