దారిద్ర్య రేఖ (Poverty Line) – భావన, అంచనా పద్ధతి, కేలరీలు, NSSO
Free practice MCQs with answers and explanations for దారిద్ర్య రేఖ (Poverty Line) – భావన, అంచనా పద్ధతి, కేలరీలు, NSSO in పేదరికం – ఒక సవాలు (Poverty as a Challenge). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పుస్తకం ప్రకారం భారత్‌లో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆమోదిత సగటు కేలరీల అవసరం రోజుకు ఒక్కొక్కరికి ఎంత?
A. 2100 కేలరీలు
B. 2400 కేలరీలు
C. 1900 కేలరీలు
D. 2800 కేలరీలు
Answer & explanation
Correct: B — 2400 కేలరీలు
గ్రామీణులు ఎక్కువ శారీరక శ్రమ చేస్తారని భావించి వారికి 2400 కేలరీలు, పట్టణాల్లో 2100 కేలరీలు ప్రమాణంగా తీసుకుంటారు. 2100 అనేది పట్టణ ప్రమాణం కాబట్టి అది గ్రామీణ ప్రశ్నకు సమాధానం కాదు; 1900 లేదా 2800 పాఠంలో లేవు.
భారత్‌లో దారిద్ర్య రేఖను అంచనా వేసే నమూనా సర్వేలను ఏ సంస్థ నిర్వహిస్తుంది?
A. భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్
B. ఎన్నికల సంఘం
C. జాతీయ నమూనా సర్వే సంస్థ (NSSO)
D. ప్రపంచ బ్యాంకు
Answer & explanation
Correct: C — జాతీయ నమూనా సర్వే సంస్థ (NSSO)
దారిద్ర్య రేఖను సాధారణంగా ప్రతి ఐదేళ్లకు నమూనా సర్వేల ద్వారా అంచనా వేస్తారు, ఈ సర్వేలను జాతీయ నమూనా సర్వే సంస్థ (NSSO) చేస్తుంది. ప్రపంచ బ్యాంకు కేవలం దేశాల పోలిక కోసం ఏకరూప అంతర్జాతీయ ప్రమాణాన్ని వాడుతుంది, భారత సర్వేలను నిర్వహించదు.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) పట్టణ ప్రాంతాల్లో కేలరీల అవసరం తక్కువైనా దారిద్ర్య రేఖ మొత్తం ఎక్కువగా ఉంటుంది. 2) ఇందుకు కారణం పట్టణాల్లో పలు అవసర వస్తువుల ధరలు ఎక్కువ. సరైన సమాధానం ఏది?
A. 1, 2 రెండూ సరైనవి
B. 1 మాత్రమే సరైనది
C. 2 మాత్రమే సరైనది
D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 రెండూ సరైనవి
2011-12లో గ్రామీణ దారిద్ర్య రేఖ తలసరి నెలకు రూ.816 కాగా పట్టణ మొత్తం రూ.1000. పట్టణ కేలరీల ప్రమాణం (2100) గ్రామీణ (2400) కంటే తక్కువైనా పట్టణ కేంద్రాల్లో ధరలు ఎక్కువ కాబట్టి మొత్తం ఎక్కువ నిర్ణయించారు. అందుకే రెండు ప్రవచనాలూ సరైనవి.
2011-12లో గ్రామీణ ప్రాంతంలో ఐదుగురు సభ్యుల కుటుంబం ఎంత నెలవారీ ఆదాయం కంటే తక్కువ సంపాదిస్తే దారిద్ర్య రేఖ కింద ఉంటుంది?
A. సుమారు రూ.5,000
B. సుమారు రూ.4,080
C. సుమారు రూ.816
D. సుమారు రూ.1,000
Answer & explanation
Correct: B — సుమారు రూ.4,080
తలసరి గ్రామీణ రేఖ రూ.816ను ఐదుతో గుణిస్తే రూ.4,080 వస్తుంది, ఇదే గ్రామీణ కుటుంబ రేఖ. పట్టణంలో తలసరి రూ.1000 కాబట్టి అలాంటి కుటుంబానికి రూ.5,000 కావాలి. రూ.816, రూ.1000 అనేవి కుటుంబ మొత్తాలు కాక తలసరి విలువలు.
కింది వాటిని జతపరచండి: A) గ్రామీణ కేలరీల ప్రమాణం B) పట్టణ కేలరీల ప్రమాణం C) అంతర్జాతీయ పోలిక ప్రమాణం (పట్టికకు ముందు చెప్పినది). సరైన జత ఏది?
A. A-2100, B-2400, C-$1.90/రోజు
B. A-2400, B-2100, C-$2.15/నెల
C. A-2400, B-2100, C-$1.90/రోజు (2011 PPP)
D. A-2100, B-2400, C-$10/రోజు
Answer & explanation
Correct: C — A-2400, B-2100, C-$1.90/రోజు (2011 PPP)
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో శారీరక శ్రమ ఎక్కువ కాబట్టి 2400, పట్టణాల్లో 2100 కేలరీలు. పేదరిక రేఖ వివరణలో ప్రపంచ బ్యాంకు ఏకరూప ప్రమాణం రోజుకు తలసరి $1.90 (2011 PPP) అని ఉంది. ఇతర జతల్లో కేలరీలు తారుమారయ్యాయి లేదా ప్రమాణం పాఠంలో లేనిది.
నిర్ధారణ (A): భారత దారిద్ర్య రేఖ కాలాన్ని బట్టి, ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుతుంది. కారణం (R): ప్రాథమిక అవసరాలు తీర్చడానికి అవసరమైనది వేర్వేరు కాలాల్లో, వేర్వేరు దేశాల్లో వేరుగా ఉంటుంది. సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి వివరణ కాదు
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
పాఠం చెప్పిన తర్కం: ప్రాథమిక అవసరాల స్థాయి కాలం, దేశాన్ని బట్టి మారుతుంది కాబట్టి దారిద్ర్య రేఖ కూడా మారుతుంది. ఉదాహరణ: అమెరికాలో కారు లేనివాడు పేదగా భావించబడవచ్చు, భారత్‌లో కారు ఇంకా విలాసం. అందుకే R సరైన వివరణ.
2011-12లో తలసరి దారిద్ర్య రేఖ గ్రామీణ రూ.816, పట్టణ రూ.1000 అయితే, నలుగురు సభ్యుల పట్టణ కుటుంబానికి అవసరమైన కనీస నెలవారీ మొత్తం (ఇదే తలసరి ప్రాతిపదికన) ఎంత?
A. రూ.3,264
B. రూ.4,000
C. రూ.5,000
D. రూ.4,080
Answer & explanation
Correct: B — రూ.4,000
తలసరి పట్టణ రేఖ రూ.1000ను నాలుగుతో గుణిస్తే రూ.4,000. రూ.3,264 అనేది గ్రామీణ రూ.816ను నాలుగుతో గుణించినది; రూ.5,000 అనేది ఐదుగురి పట్టణ కుటుంబానికి, రూ.4,080 ఐదుగురి గ్రామీణ కుటుంబానికి పాఠం చెప్పిన విలువలు.
పాఠం ప్రకారం కింది వాటిలో సరైన ప్రవచనాలు ఏవి? 1) ఆహార అవసర సూత్రం కేలరీల అవసరంపై ఆధారపడుతుంది. 2) కేలరీల అవసరం వయసు, లింగం, పని రకాన్ని బట్టి మారుతుంది. 3) ప్రపంచ బ్యాంకు ప్రతి దేశానికి వేర్వేరు రేఖను నిర్ణయిస్తుంది.
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
ఆహార అవసర ప్రస్తుత సూత్రం కేలరీలపై ఆధారపడుతుంది, కేలరీల అవసరం వయసు, లింగం, పని రకాన్ని బట్టి మారుతుంది. 3 తప్పు: అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల పోలిక కోసం ప్రపంచ బ్యాంకు వంటి సంస్థలు ఒకే ఏకరూప ప్రమాణాన్ని వాడతాయి, దేశానికొక రేఖను కాదు.