పేదరికం – ఒక సవాలు (Poverty as a Challenge) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పేదరికం – ఒక సవాలు (Poverty as a Challenge) (9వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 9 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
పుస్తకం చర్చకు సూచించిన అంశాల్లో కింది వాటిలో ఏది లేదు?
A. విదేశీ రుణం
B. భూమిలేమి
C. బాలకార్మిక వ్యవస్థ
D. నిస్సహాయత
Answer & explanation
Correct: A — విదేశీ రుణం
రెండు ఉదాహరణల నుంచి చర్చించమన్న అంశాలు: భూమిలేమి, నిరుద్యోగం, కుటుంబ పరిమాణం, నిరక్షరాస్యత, ఆరోగ్యం/పోషకాహార లోపం, బాలకార్మికత, నిస్సహాయత. విదేశీ రుణం ఈ జాబితాలో లేదు; అది కుటుంబ స్థాయి కాక దేశ స్థాయి అంశం.
కింది రెండు ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) పాఠంలో పట్టణ ఉదాహరణ ఉత్తరప్రదేశ్ మీరట్ సమీపానిది. 2) గ్రామీణ ఉదాహరణలో కుటుంబానికి భూమి లేక పెద్ద రైతుల వద్ద పనులు చేసి వస్తురూపంలో కూడా కూలీ పొందుతారు. సరైన సమాధానం ఏది?
A. 1 మాత్రమే సరైనది
B. 2 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: B — 2 మాత్రమే సరైనది
పట్టణ ఉదాహరణ జార్ఖండ్‌లోని రాంచీ సమీపానిది; మీరట్ (ఉత్తరప్రదేశ్) గ్రామీణ ఉదాహరణ. కాబట్టి 1 తప్పు. గ్రామీణ కుటుంబానికి భూమి లేదు, వారికి రోజు కూలీ రూ.50 లేదా గోధుమ, పప్పు, కూరగాయల రూపంలో లభిస్తుంది, అందువల్ల 2 సరైనది.
కింది వాటిలో సామాజిక బహిష్కరణకు సరిపోయే వివరణ ఏది?
A. ప్రజలు దారిద్ర్య రేఖ కంటే ఎక్కువ సంపాదించడం
B. ఒకే కుటుంబంలో అందరూ సమానంగా పేదలు కావడం
C. కొందరు వ్యక్తులు/సమూహాలు ఇతరులు అనుభవించే సౌకర్యాలు, అవకాశాల నుంచి దూరం కావడం
D. సహజ విపత్తుల వల్ల నష్టపోవడం
Answer & explanation
Correct: C — కొందరు వ్యక్తులు/సమూహాలు ఇతరులు అనుభవించే సౌకర్యాలు, అవకాశాల నుంచి దూరం కావడం
సామాజిక బహిష్కరణ ఒక ప్రక్రియ; దీనివల్ల పేదలు పేద పరిసరాల్లోనే ఉండి సంపన్నులు అనుభవించే సామాజిక సమానత్వానికి దూరమవుతారు. ఇది పేదరికానికి కారణం, ఫలితం రెండూ కావచ్చు. విపత్తులు వల్ల నష్టం అనేది దుర్బలత్వానికి సంబంధించినది.
కింది వాటిలో దుర్బలత్వాన్ని నిర్ణయించే అంశం కానిది ఏది?
A. వేరే జీవనోపాధికి ఉన్న ఎంపికలు
B. విపత్తులో ఎదుర్కొనే ఎక్కువ ప్రమాదం
C. ఆస్తులు, విద్య, ఆరోగ్యం, ఉద్యోగ అవకాశాలు
D. జాతీయ క్రీడా విజయాలు
Answer & explanation
Correct: D — జాతీయ క్రీడా విజయాలు
పుస్తకం ప్రకారం దుర్బలత్వం ఆస్తులు, విద్య, ఆరోగ్యం, ఉద్యోగ అవకాశాల పరంగా ప్రత్యామ్నాయ జీవనోపాధి ఎంపికలను, భూకంపం, సునామీ, ఉగ్రవాదం వంటి సందర్భాల్లో ఎక్కువ ప్రమాదాన్ని, ఎదుర్కొనే సామర్థ్యాన్ని బట్టి నిర్ణయమవుతుంది. క్రీడా విజయాలకు దీనితో సంబంధం లేదు.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) పట్టణ ప్రాంతాల్లో కేలరీల అవసరం తక్కువైనా దారిద్ర్య రేఖ మొత్తం ఎక్కువగా ఉంటుంది. 2) ఇందుకు కారణం పట్టణాల్లో పలు అవసర వస్తువుల ధరలు ఎక్కువ. సరైన సమాధానం ఏది?
A. 1, 2 రెండూ సరైనవి
B. 1 మాత్రమే సరైనది
C. 2 మాత్రమే సరైనది
D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 రెండూ సరైనవి
2011-12లో గ్రామీణ దారిద్ర్య రేఖ తలసరి నెలకు రూ.816 కాగా పట్టణ మొత్తం రూ.1000. పట్టణ కేలరీల ప్రమాణం (2100) గ్రామీణ (2400) కంటే తక్కువైనా పట్టణ కేంద్రాల్లో ధరలు ఎక్కువ కాబట్టి మొత్తం ఎక్కువ నిర్ణయించారు. అందుకే రెండు ప్రవచనాలూ సరైనవి.
2011-12లో గ్రామీణ ప్రాంతంలో ఐదుగురు సభ్యుల కుటుంబం ఎంత నెలవారీ ఆదాయం కంటే తక్కువ సంపాదిస్తే దారిద్ర్య రేఖ కింద ఉంటుంది?
A. సుమారు రూ.5,000
B. సుమారు రూ.4,080
C. సుమారు రూ.816
D. సుమారు రూ.1,000
Answer & explanation
Correct: B — సుమారు రూ.4,080
తలసరి గ్రామీణ రేఖ రూ.816ను ఐదుతో గుణిస్తే రూ.4,080 వస్తుంది, ఇదే గ్రామీణ కుటుంబ రేఖ. పట్టణంలో తలసరి రూ.1000 కాబట్టి అలాంటి కుటుంబానికి రూ.5,000 కావాలి. రూ.816, రూ.1000 అనేవి కుటుంబ మొత్తాలు కాక తలసరి విలువలు.
కింది వాటిని జతపరచండి: A) గ్రామీణ కేలరీల ప్రమాణం B) పట్టణ కేలరీల ప్రమాణం C) అంతర్జాతీయ పోలిక ప్రమాణం (పట్టికకు ముందు చెప్పినది). సరైన జత ఏది?
A. A-2100, B-2400, C-$1.90/రోజు
B. A-2400, B-2100, C-$2.15/నెల
C. A-2400, B-2100, C-$1.90/రోజు (2011 PPP)
D. A-2100, B-2400, C-$10/రోజు
Answer & explanation
Correct: C — A-2400, B-2100, C-$1.90/రోజు (2011 PPP)
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో శారీరక శ్రమ ఎక్కువ కాబట్టి 2400, పట్టణాల్లో 2100 కేలరీలు. పేదరిక రేఖ వివరణలో ప్రపంచ బ్యాంకు ఏకరూప ప్రమాణం రోజుకు తలసరి $1.90 (2011 PPP) అని ఉంది. ఇతర జతల్లో కేలరీలు తారుమారయ్యాయి లేదా ప్రమాణం పాఠంలో లేనిది.
పట్టిక 3.1 ప్రకారం 1993-94 నుంచి 2004-05 వరకు పేదరిక నిష్పత్తి (45 నుంచి 37) తగ్గినా పేదల సంఖ్య సుమారు 407 మిలియన్ల వద్ద ఎందుకు నిలిచింది?
A. పేదరిక రేఖ రద్దు కావడం వల్ల
B. పట్టణాల్లో పేదరికం శూన్యం కావడం వల్ల
C. సర్వే నిర్వహించకపోవడం వల్ల
D. జనాభా పెరుగుదల వల్ల: శాతం తగ్గినా సంఖ్య పెరిగింది
Answer & explanation
Correct: D — జనాభా పెరుగుదల వల్ల: శాతం తగ్గినా సంఖ్య పెరిగింది
పట్టిక ప్రకారం పేదల సంఖ్య 404 నుంచి 407 మిలియన్లకు (కొద్దిగా) పెరిగింది, అయితే శాతం 45 నుంచి 37కు తగ్గింది. మొత్తం జనాభా పెరగడం వల్ల చిన్న శాతం కూడా పెద్ద సంఖ్యను ఇవ్వగలదు. రేఖ రద్దు కాలేదు, 2004-05లో పట్టణ పేదలు 81 మిలియన్లుగా ఉన్నారు.
పట్టిక 3.1లో 2004-05 నుంచి 2011-12 వరకు పేదరికంలో సగటు వార్షిక తగ్గుదల ఎంత?
A. 2.2 శాతం పాయింట్లు
B. 0.74 శాతం పాయింట్లు
C. 5 శాతం పాయింట్లు
D. 1 శాతం పాయింట్
Answer & explanation
Correct: A — 2.2 శాతం పాయింట్లు
పుస్తకం చెప్పిన విలువ: 2004-05 నుంచి 2011-12 మధ్య సగటు వార్షిక తగ్గుదల 2.2 శాతం పాయింట్లు. ఈ ఏడేళ్లలో నిష్పత్తి 37.2 నుంచి 22కు, అంటే సుమారు 15 పాయింట్లు తగ్గింది; దాన్ని ఏడుతో భాగిస్తే సుమారు 2.2 వస్తుంది. 0.74 వంటివి సరిపోవు.
కింది వాటిలో ఏ సమూహం 2011-12లో పేదరిక శాతం పరంగా అత్యధికం (పాఠ్యం ఆధారంగా)?
A. షెడ్యూల్డ్ కులాలు
B. షెడ్యూల్డ్ తెగలు
C. పట్టణ తాత్కాలిక కూలీలు
D. జాతీయ సగటు
Answer & explanation
Correct: B — షెడ్యూల్డ్ తెగలు
ST లలో 43 శాతం, పట్టణ తాత్కాలిక కూలీల్లో 34, గ్రామీణ వ్యవసాయ తాత్కాలిక కూలీల్లో సుమారు 34, SC లలో 29, జాతీయ సగటు 22 శాతం. కాబట్టి అత్యధికం షెడ్యూల్డ్ తెగలే.