Free practice MCQs with answers and explanations for మానవ వనరులు (People as Resource) (9వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 9 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
కింది రెండు వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. భారత హరిత విప్లవం విజ్ఞానం ద్వారా కొరత ఉన్న భూమి ఉత్పాదకతను వేగంగా పెంచిన ఉదాహరణ.
2. భారత IT విప్లవం యంత్రాల కన్నా మానవ మూలధనానికి ఎక్కువ ప్రాముఖ్యత వచ్చిందనడానికి ఉదాహరణ.
ఏవి సరైనవి?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ సరికావు
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 రెండూ సరైనవి
ప్రణాళికా సంఘం ఇచ్చిన ఉదాహరణల ప్రకారం హరిత విప్లవం మెరుగైన సాంకేతిక జ్ఞానంతో భూ ఉత్పాదకతను పెంచింది; IT విప్లవం మానవ మూలధన ప్రాముఖ్యత యంత్రాలు, ప్లాంట్ల కన్నా ఎక్కువైందనడానికి ఉదాహరణ. కాబట్టి రెండు వాక్యాలూ సరైనవే.
D. చదువు, వైద్యం నేరుగా పొందని వారికీ పరోక్ష ప్రయోజనం
Answer & explanation
Correct: A — భౌతిక మూలధనం పూర్తిగా అనవసరమవడం
విద్య, శిక్షణ, ఆరోగ్యంపై పెట్టుబడి వల్ల ఉత్పాదకత, ఆదాయం పెరగడమే కాక ఆ ప్రయోజనం సమాజంలో ఇతరులకూ వ్యాపిస్తుంది. కానీ భౌతిక మూలధనం అనవసరం కావడం ఫలితం కాదు; మానవ వనరు భూమి, మూలధనాన్ని వాడుకుంటుంది, వాటిని భర్తీ చేయదు.
A. చదువు లేని తల్లిదండ్రులు పిల్లలను పని కోసం పంపడం వల్ల
B. ప్రభుత్వం పన్నులు తగ్గించడం వల్ల
C. భూమి ధరలు పెరగడం వల్ల
D. విద్యావంతులైన తల్లిదండ్రులు పిల్లల చదువు, పౌష్టికాహారం, పరిశుభ్రతపై ఎక్కువ శ్రద్ధ చూపడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: D — విద్యావంతులైన తల్లిదండ్రులు పిల్లల చదువు, పౌష్టికాహారం, పరిశుభ్రతపై ఎక్కువ శ్రద్ధ చూపడం వల్ల
విద్య ప్రాముఖ్యతను గుర్తించిన విద్యావంతుల తల్లిదండ్రులు పిల్లల చదువు, మంచి పోషణ, పరిశుభ్రతపై ఎక్కువ పెట్టుబడి పెడతారు; దీంతో మంచి ఆరోగ్యం, విద్య వచ్చి సద్వృత్తం ఏర్పడుతుంది. చదువు లేని తల్లిదండ్రులు ఉంటే దుష్టవృత్తం ఏర్పడుతుంది.
చదువు, ఆరోగ్య సంరక్షణ అందని వ్యక్తి సాధారణంగా ఎలాంటి వేతనం పొందుతాడు?
A. నైపుణ్యం గల ఇంజినీర్ వేతనం
B. ఉన్నత అధికారి వేతనం
C. ఏ వేతనమూ ఉండదు
D. అనైపుణ్య కార్మికుని వేతనం
Answer & explanation
Correct: D — అనైపుణ్య కార్మికుని వేతనం
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం విద్య, వైద్య సంరక్షణ లేని వ్యక్తి తన జీవితమంతా అనైపుణ్య కార్మికుని వేతనమే సంపాదిస్తాడు. అదే వేతనం అతని తల్లిదండ్రులకు కూడా ఉంటుంది. అందుకే మానవ వనరుపై పెట్టుబడి అధిక రాబడి ఇస్తుందని చెబుతారు.
కింది వాటిలో మిగతా మూడింటికి భిన్నమైన రంగానికి చెందినది ఏది?
A. బీమా
B. అటవీ సంపద
C. కోళ్ల పెంపకం
D. గనుల తవ్వకం
Answer & explanation
Correct: A — బీమా
అటవీ సంపద, కోళ్ల పెంపకం, గనుల తవ్వకం ప్రాథమిక రంగ కార్యకలాపాలు. బీమా తృతీయ (సేవా) రంగానికి చెందినది. కాబట్టి బీమా ఇతర మూడింటికి భిన్నం; మిగిలిన మూడూ భూమి, పశువులు, ఖనిజాల వంటి సహజ వనరుల నుంచి ప్రత్యక్షంగా ఉత్పత్తి పొందే రంగానికి చెందినవి.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. పశుపోషణ ప్రాథమిక రంగం.
2. పర్యాటకం ద్వితీయ రంగం.
ఏది సరైనది?
A. 2 మాత్రమే
B. 1, 2 రెండూ
C. ఏదీ కాదు
D. 1 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మాత్రమే
పశుపోషణ వ్యవసాయ ఆధారిత కార్యకలాపం కాబట్టి ప్రాథమిక రంగం. పర్యాటకం సేవ కాబట్టి తృతీయ రంగానికి చెందుతుంది; ద్వితీయ రంగంలో తయారీ మాత్రమే ఉంటుంది. అందువల్ల మొదటి వాక్యం మాత్రమే సరైనది.
ప్రభుత్వ ఉద్యోగిగా చేసే సేవ ఏ రకమైన ఆర్థిక కార్యకలాపం?
A. మార్కెట్ కార్యకలాపం
B. మార్కెటేతర కార్యకలాపం
C. ఆర్థికేతర కార్యకలాపం
D. స్వయం వినియోగ ఉత్పత్తి
Answer & explanation
Correct: A — మార్కెట్ కార్యకలాపం
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం మార్కెట్ కార్యకలాపాల్లో వేతనం కోసం చేసే వస్తు-సేవల ఉత్పత్తి ఉంటుంది, ప్రభుత్వ సేవ కూడా ఇందులోకే వస్తుంది. స్వయం వినియోగం కోసం చేసే ఉత్పత్తి మాత్రమే మార్కెటేతర కార్యకలాపం.
మహిళలు తక్కువ వేతనం పొందే పనుల్లో ఎక్కువగా ఉండటానికి కారణం కానిది ఏది?
A. చాలామంది మహిళలకు తక్కువ విద్య ఉండటం
B. ఉద్యోగ భద్రత లేని పనుల్లో ఎక్కువగా పనిచేయడం
C. ప్రసూతి సెలవు, శిశు సంరక్షణ సౌకర్యాలు లేకపోవడం
D. ఎక్కువ మంది మహిళలకు ఉన్నత విద్య, అధిక నైపుణ్యాలు ఉండటం
Answer & explanation
Correct: D — ఎక్కువ మంది మహిళలకు ఉన్నత విద్య, అధిక నైపుణ్యాలు ఉండటం
పుస్తకం ప్రకారం మెజారిటీ మహిళలకు తక్కువ విద్య, తక్కువ నైపుణ్య నిర్మాణం ఉంటుంది, ఉద్యోగ భద్రత, చట్టపరమైన రక్షణ, ప్రసూతి సెలవు, శిశు సంరక్షణ లేని రంగాల్లో పనిచేస్తారు. అధిక విద్య, నైపుణ్యం ఉన్న మహిళలు పురుషులతో సమాన వేతనం పొందుతారు; కాబట్టి ఇది కారణం కాదు.
వ్యవస్థీకృత రంగంలో విద్యావంతులైన మహిళలను ఎక్కువగా ఆకర్షిస్తున్న రంగాలు ఏవి?
A. గనుల తవ్వకం, నిర్మాణం
B. బోధన (Teaching), వైద్యం
C. వ్యవసాయ కూలీ పని
D. చేపల వేట, పశుపోషణ
Answer & explanation
Correct: B — బోధన (Teaching), వైద్యం
అధిక విద్య, నైపుణ్యం ఉన్న మహిళలు పురుషులతో సమాన వేతనం పొందుతారు. వ్యవస్థీకృత రంగంలో వారిని బోధన, వైద్యం ఎక్కువగా ఆకర్షిస్తాయి; కొందరు శాస్త్ర-సాంకేతిక సామర్థ్యం అవసరమైన పరిపాలనా సేవల్లోకీ ప్రవేశించారు.
జాతీయ విద్యా విధానం 1986 ప్రకారం మానవుడు ఎలాంటివాడు?
A. సానుకూల ఆస్తి, విలువైన జాతీయ వనరు
B. కేవలం ఖర్చు పెట్టాల్సిన భారం
C. సహజ వనరులపై ఆధారపడే వినియోగదారుడు మాత్రమే
D. యంత్రాలకు ప్రత్యామ్నాయం
Answer & explanation
Correct: A — సానుకూల ఆస్తి, విలువైన జాతీయ వనరు
NEP 1986 ప్రకారం మానవుడు ఒక సానుకూల ఆస్తి, విలువైన జాతీయ వనరు; అతడిని ఆప్యాయత, శ్రద్ధతో పెంపొందించి చురుకుదనంతో అభివృద్ధి చేయాలి. ఈ ప్రక్రియలో విద్య ఉత్ప్రేరక పాత్ర వహిస్తుంది.
కింది రెండు వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. భారత హరిత విప్లవం విజ్ఞానం ద్వారా కొరత ఉన్న భూమి ఉత్పాదకతను వేగంగా పెంచిన ఉదాహరణ.
2. భారత IT విప్లవం యంత్రాల కన్నా మానవ మూలధనానికి ఎక్కువ ప్రాముఖ్యత వచ్చిందనడానికి ఉదాహరణ.
ఏవి సరైనవి?