భారతదేశంలో ఆహార భద్రత (Food Security in India) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతదేశంలో ఆహార భద్రత (Food Security in India) (9వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 9 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
MSP, విడుదల ధర గురించి ఏ ప్రకటన సరైనది?
A. MSP, విడుదల ధర ఒకే ధర
B. MSP వినియోగదారులు చెల్లించేది; విడుదల ధర రైతులకు లభించేది
C. MSP రైతుల నుంచి కొనే ధర; విడుదల ధర పేదలకు ఇచ్చే ధర, ఇది మార్కెట్ ధర కన్నా తక్కువ
D. విడుదల ధర ఎల్లప్పుడూ మార్కెట్ ధర కన్నా ఎక్కువ
Answer & explanation
Correct: C — MSP రైతుల నుంచి కొనే ధర; విడుదల ధర పేదలకు ఇచ్చే ధర, ఇది మార్కెట్ ధర కన్నా తక్కువ
MSP అనేది FCI రైతుల నుంచి కొనేటప్పుడు ముందే ప్రకటించే ధర; విడుదల ధర అనేది బఫర్ నిల్వ ధాన్యాన్ని లోటు ప్రాంతాలు, పేదలకు మార్కెట్ ధర కన్నా తక్కువగా ఇచ్చే ధర. రెండూ వేర్వేరు దశల ధరలు, పాత్రలు ఇక్కడ తారుమారుగా ఇవ్వబడ్డాయి.
రేషన్ కార్డు మరియు రేషన్ దుకాణ వివరాలపై ఏ జత సరైనది?
A. BPL కార్డు – మిగతా అందరూ; APL కార్డు – దారిద్ర్య రేఖకు దిగువ
B. అంత్యోదయ కార్డు – ధనిక కుటుంబాలు; APL కార్డు – అత్యంత పేదలు
C. APL కార్డు – నిరాధార వృద్ధులు; BPL కార్డు – వ్యవసాయ కూలీలు మాత్రమే
D. BPL కార్డు – దారిద్ర్య రేఖకు దిగువన ఉన్నవారు; APL కార్డు – మిగతా అందరూ
Answer & explanation
Correct: D — BPL కార్డు – దారిద్ర్య రేఖకు దిగువన ఉన్నవారు; APL కార్డు – మిగతా అందరూ
BPL అంటే దారిద్ర్య రేఖకు దిగువ (Below Poverty Line), APL అంటే దారిద్ర్య రేఖకు పైన (Above Poverty Line) – మిగతా అందరూ. అత్యంత పేదలకు అంత్యోదయ కార్డు; నిరాధార వృద్ధుల కోసం అన్నపూర్ణ పథకం ఉంది. ఇతర జతలు ఈ నిర్వచనాలను తారుమారు చేశాయి.
A. ప్రారంభంలో 25 కిలోలు, 2002 ఏప్రిల్ నుంచి 35 కిలోలు; మొత్తం 2 కోట్ల కుటుంబాలకు విస్తరించింది
B. ప్రారంభం నుంచే 35 కిలోలు; మొత్తం 1 కోటి కుటుంబాలు మాత్రమే
C. 1992లో ప్రారంభమై 20 కిలోలు ఇచ్చింది
D. APL కుటుంబాల కోసం ప్రారంభమైంది
Answer & explanation
Correct: A — ప్రారంభంలో 25 కిలోలు, 2002 ఏప్రిల్ నుంచి 35 కిలోలు; మొత్తం 2 కోట్ల కుటుంబాలకు విస్తరించింది
AAY 2000 డిసెంబరులో కోటి అత్యంత పేద BPL కుటుంబాలకు 25 కిలోల ధాన్యంతో (గోధుమ రూ. 2, బియ్యం రూ. 3) మొదలైంది; 2002 ఏప్రిల్ నుంచి 35 కిలోలు అయింది. 2003 జూన్, 2004 ఆగస్టులో చెరో 50 లక్షల కుటుంబాలు చేరి మొత్తం 2 కోట్లయింది. 20 కిలోలు RPDS పరిమాణం.
కింది పథకాలను ప్రారంభ సంవత్సరం ప్రకారం పాతదాని నుంచి కొత్తదానికి సరైన క్రమంలో అమర్చండి: RPDS, NFSA, TPDS, AAY
A. TPDS → RPDS → AAY → NFSA
B. RPDS → TPDS → AAY → NFSA
C. RPDS → AAY → TPDS → NFSA
D. NFSA → AAY → TPDS → RPDS
Answer & explanation
Correct: B — RPDS → TPDS → AAY → NFSA
RPDS 1992, TPDS 1997, AAY 2000, జాతీయ ఆహార భద్రత చట్టం 2013లో వచ్చాయి. కాబట్టి సరైన కాలక్రమం RPDS, TPDS, AAY, NFSA. TPDS 1997లోనే వచ్చింది కాబట్టి RPDS కన్నా ముందు పెట్టడం తప్పు.
Correct: C — RPDS – వెనుకబడిన బ్లాకులు, 20 కిలోల ధాన్యం
పట్టిక 4.3లో RPDS (1992) కవరేజ్ వెనుకబడిన బ్లాకులు, పరిమాణం 20 కిలోల ధాన్యం. TPDS 1997లో, పేదలు–పేదకాని వారికి; AAY 2000లో 35 కిలోలతో; APS నిరాధార వృద్ధులకు 10 కిలోలు. కాబట్టి మిగతా జతల్లో సంవత్సరం లేదా వర్గం తప్పు.
అధిక MSP వల్ల ఎదురైన సమస్యలలో పుస్తకం పేర్కొననిది ఏది?
A. మిగులు రాష్ట్రాల్లో ముతక ధాన్యాల భూమిని వరి, గోధుమలకు మళ్లించడం
B. వరి సాగులో నీటి వినియోగం వల్ల భూగర్భ జల మట్టం పడిపోవడం
C. ప్రభుత్వ సేకరణ నిర్వహణ ఖర్చు పెరగడం
D. ముతక ధాన్యాల ధర బాగా తగ్గి పేదలకు నష్టం కలిగింది
Answer & explanation
Correct: D — ముతక ధాన్యాల ధర బాగా తగ్గి పేదలకు నష్టం కలిగింది
పుస్తకం అధిక MSP వల్ల రైతులు ముతక ధాన్యాల నుంచి భూమిని వరి, గోధుమలకు మళ్లించారని, నీటి వినియోగం వల్ల పర్యావరణ క్షీణత, జల మట్టం పతనం జరిగాయని, సేకరణ ఖర్చు పెరిగిందని చెబుతుంది. ముతక ధాన్యాల ధరలు తగ్గడం గురించి పాఠంలో ప్రస్తావన లేదు.
కేంద్ర గోదాములు నిండిపోయినా ఆకలి ఉదంతాలు ఎందుకు ఉన్నాయి అన్న విమర్శలో సరైన తార్కికత ఏది?
A. నిల్వలు, పంపిణీ, పేదల కొనే శక్తి మధ్య అంతరం ఉండటం వల్ల
B. ఉత్పత్తి పూర్తిగా లేకపోవడం వల్ల
C. గోదాములు లేకపోవడం వల్ల
D. ప్రభుత్వం ధాన్యం సేకరించకపోవడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: A — నిల్వలు, పంపిణీ, పేదల కొనే శక్తి మధ్య అంతరం ఉండటం వల్ల
పుస్తకం ప్రకారం FCI గోదాములు ధాన్యంతో నిండి ఉన్నా కొందరు ఆకలితో ఉన్నారు; కొంత ధాన్యం కుళ్లిపోతోంది, రేషన్ దుకాణాల్లో నాసిరకం ధాన్యం అమ్ముడుపోదు, డీలర్ల అక్రమాలు ఉన్నాయి. అంటే నిల్వ ఉన్నా అది పేదలకు చేరకపోవడమే సమస్య; ఇతర కారణాలు పుస్తక వాస్తవాలకు విరుద్ధం.
TPDS తరువాత APL కుటుంబాలకు రేషన్ దుకాణాల పట్ల ఆకర్షణ ఎందుకు తగ్గింది?
A. APL కుటుంబాలకు ధాన్యం ఉచితం కావడంతో
B. APL కుటుంబాలకు రేషన్ ధర దాదాపు బహిరంగ మార్కెట్ ధరతో సమానం కావడంతో ప్రోత్సాహం తక్కువ
C. రేషన్ కార్డులు రద్దు చేయడంతో
D. రేషన్ దుకాణాలు గ్రామాల్లో లేకపోవడంతో
Answer & explanation
Correct: B — APL కుటుంబాలకు రేషన్ ధర దాదాపు బహిరంగ మార్కెట్ ధరతో సమానం కావడంతో ప్రోత్సాహం తక్కువ
మూడు వేర్వేరు ధరల TPDS వచ్చాక దారిద్ర్య రేఖకు పైన ఉన్న కుటుంబానికి రేషన్ దుకాణంలో రాయితీ చాలా తక్కువ; APL ధర బహిరంగ మార్కెట్ ధరతో దాదాపు సమానమని పుస్తకం చెబుతుంది. అందుకే వారు రేషన్ దుకాణం నుంచి కొనడానికి ఆసక్తి చూపరు; ధాన్యం FCI వద్ద పేరుకుంటుంది.
ఆహార భద్రతలో సహకార సంఘాలు, NGOల పాత్రపై సరైన ప్రకటన ఏది?
A. ADS తమిళనాడులో చౌకధరల దుకాణాలు నడుపుతుంది; మదర్ డెయిరీ మహారాష్ట్రలో ఉంది
B. సహకార సంఘాలు ఉత్తర, తూర్పు భారతంలో మాత్రమే పనిచేస్తాయి
C. ADS మహారాష్ట్రలో NGOల ద్వారా ధాన్య బ్యాంకులకు సహకరించింది; అమూల్ శ్వేత విప్లవానికి దారితీసింది
D. ధాన్య బ్యాంకులు గుజరాత్‌లో అమూల్ నడుపుతుంది
Answer & explanation
Correct: C — ADS మహారాష్ట్రలో NGOల ద్వారా ధాన్య బ్యాంకులకు సహకరించింది; అమూల్ శ్వేత విప్లవానికి దారితీసింది
ADS మహారాష్ట్రలో NGOల నెట్‌వర్క్‌ ద్వారా ధాన్య బ్యాంకుల ఏర్పాటుకు, శిక్షణకు సహకరించింది; అమూల్ గుజరాత్ పాల సహకార సంఘంగా శ్వేత విప్లవం తెచ్చింది. సహకార సంఘాలు ముఖ్యంగా దక్షిణ, పశ్చిమ భారతంలో ప్రముఖం; తమిళనాడులో చౌకధరల దుకాణాల్లో 94% సహకార సంఘాలవి.
A. ఆహార భద్రత ప్రభుత్వం, సహకార సంఘాలు, NGOల సమిష్టి కృషి
B. ICDS, FFW, మధ్యాహ్న భోజనం ఆహార అంశం గల కార్యక్రమాలు
C. బఫర్ నిల్వ, PDS ఆహార భద్రత వ్యవస్థ రెండు భాగాలు
D. PDS ప్రారంభం నుంచే లక్ష్యిత వ్యవస్థగా ఉంది, పేద–పేదకాని భేదం చూపింది
Answer & explanation
Correct: D — PDS ప్రారంభం నుంచే లక్ష్యిత వ్యవస్థగా ఉంది, పేద–పేదకాని భేదం చూపింది
ప్రారంభంలో PDS సార్వత్రికం; పేద–పేదకాని వారి మధ్య భేదం లేదు. 1997 TPDSతో మాత్రమే మొదటిసారి వేర్వేరు ధరల విధానం వచ్చింది. మిగతా ప్రకటనలు (కృషి, ICDS/FFW/మధ్యాహ్న భోజనం, రెండు భాగాలు) పుస్తకానికి అనుగుణమే; కాబట్టి లక్ష్యిత అనే ప్రకటన తప్పు.