ఆహార భద్రత అంటే ఏమిటి – మూడు కోణాలు, నిర్వచనాలు (Food Security: Meaning and Dimensions)

Correct: A — లభ్యత, అందుబాటు, కొనగలిగే శక్తి

పాఠంలో ఆహార భద్రతను మూడు కోణాల్లో వివరించారు: లభ్యత (Availability), అందుబాటు (Accessibility), కొనగలిగే శక్తి (Affordability). ఉత్పత్తి–ఎగుమతి, సేకరణ–నిల్వ వంటివి ఈ కోణాలకు సాధనాలు మాత్రమే, కోణాలు కావు.

Correct: B — రేషన్ కార్డు రకం

పుస్తకం ప్రకారం లభ్యత అంటే దేశంలో ఉత్పత్తి, ఆహార దిగుమతులు, గత సంవత్సరం ప్రభుత్వ గోదాములలో నిల్వ చేసిన ధాన్యం. రేషన్ కార్డు రకం అనేది పంపిణీ వ్యవస్థలో కుటుంబాన్ని వర్గీకరించే ఏర్పాటు; అది దేశంలో ఆహారం ఉందా లేదా అనే లభ్యతను సూచించదు.

Correct: C — అమర్త్యసేన్

అమర్త్యసేన్ ఆహార భద్రత అవగాహనలో "ఆహారం పొందగలగడం" (access) అనే కొత్త కోణాన్ని జోడించారు. స్వయంగా పండించేది, మార్కెట్లో మార్పిడి చేసేది, ప్రభుత్వం ఇచ్చే సరఫరాలు కలిపి హక్కులు. ఇందిరాగాంధీ హరిత విప్లవ స్టాంపుతో ముడిపడిన నాయకురాలు.

Correct: A — 1, 2, 3 అన్నీ

పాఠంలో ఆహార భద్రతకు మూడు షరతులు ఇచ్చారు: తగినంత ఆహారం అందుబాటులో ఉండటం, ప్రతి ఒక్కరికీ కొనగల సామర్థ్యం ఉండటం, ఆహారం పొందడానికి అడ్డంకులు లేకపోవడం. ఇవి మూడూ పరస్పరం పూరకాలు, ఒక్కటి లోపించినా ఆహార భద్రత సంపూర్ణం కాదు.

Correct: A — 1, 2, 3 అన్నీ

పాఠంలో 1970లలో ఆహార భద్రతను "తగినంత సరఫరా అన్ని వేళలా లభ్యంగా ఉండటం"గా భావించారని (UN 1975), సేన్ హక్కుల ద్వారా access అనే కొత్త కోణం జోడించారని, 1995 ప్రపంచ ఆహార శిఖరాగ్ర సమావేశం భౌతిక, ఆర్థిక అందుబాటును, పేదరిక నిర్మూలన అవసరాన్ని పేర్కొందని ఉంది. మూడు ప్రకటనలూ సరైనవే.

Correct: B — ప్రభుత్వ గోదాముల్లోని బఫర్ నిల్వ మొత్తం పరిమాణం

సేన్ హక్కులు అంటే వ్యక్తి స్వయంగా ఉత్పత్తి చేసేది, మార్కెట్లో మార్పిడి ద్వారా పొందేది, ప్రభుత్వం లేదా సమాజం ఇచ్చే సరఫరాల కలయిక. బఫర్ నిల్వ మొత్తం పరిమాణం దేశ స్థాయి లభ్యతకు సంబంధించినది; అది వ్యక్తి పొందగలిగే మార్గం కాదు.