కొల్లాయిడ్ ద్రావణం, టిండాల్ ప్రభావం (Colloid and Tyndall Effect)
Free practice MCQs with answers and explanations for కొల్లాయిడ్ ద్రావణం, టిండాల్ ప్రభావం (Colloid and Tyndall Effect) in మన చుట్టూ ఉన్న పదార్థం స్వచ్ఛమేనా? (Is Matter Around Us Pure?). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కాంతి కిరణం కొల్లాయిడ్ కణాల వల్ల వెదజల్లబడటాన్ని ఏమంటారు?
A. ఫ్యారడే ప్రభావం
B. బ్రౌనియన్ చలనం
C. టిండాల్ ప్రభావం
D. సంతృప్తత
Answer & explanation
Correct: C — టిండాల్ ప్రభావం
కొల్లాయిడ్ కణాలు కాంతిని వెదజల్లే పరిమాణంలో ఉండటం వల్ల కాంతి మార్గం కనిపిస్తుంది; ఈ ప్రభావాన్ని కనుగొన్న శాస్త్రవేత్త టిండాల్ పేరు దీనికి పెట్టారు. ద్రావణాల్లో కణాలు మరీ చిన్నవి కాబట్టి ఈ ప్రభావం కనిపించదు; కొల్లాయిడ్, సస్పెన్షన్లో కనిపిస్తుంది.
కొల్లాయిడ్ ద్రావణంలో కణాలను వేరు చేయడానికి వాడే ప్రత్యేక పద్ధతి ఏది?
A. వడపోత (Filtration)
B. బాష్పీభవనం
C. ఉత్పతనం
D. అపకేంద్రీకరణ (Centrifugation)
Answer & explanation
Correct: D — అపకేంద్రీకరణ (Centrifugation)
కొల్లాయిడ్ కణాలు వడపోత కాగితం గుండా వెళ్లిపోతాయి కాబట్టి వడపోతతో వేరవవు. ప్రత్యేక పద్ధతి అయిన అపకేంద్రీకరణ ద్వారా వాటిని వేరు చేయవచ్చు. ఉప్పు నీటి నుండి ఉప్పును వేరు చేయడానికి మాత్రం బాష్పీభవనం వాడతారు; ఉత్పతనం అమ్మోనియం క్లోరైడ్ వంటి వాటికి వాడతారు.
ఏ మిశ్రమం చూడ్డానికి సజాతీయంగా కనిపించినా వాస్తవంలో విజాతీయం?
A. కొల్లాయిడ్
B. నిజమైన ద్రావణం
C. సమ్మేళనం
D. మూలకం
Answer & explanation
Correct: A — కొల్లాయిడ్
కొల్లాయిడ్ కణాలు కంటికి కనిపించనంత చిన్నవి కాబట్టి సజాతీయంగా కనిపిస్తాయి; కానీ అవి కాంతిని వెదజల్లుతాయి, కాబట్టి వాస్తవంలో విజాతీయం (ఉదా: పాలు). సస్పెన్షన్ కణాలు కంటికి కనిపిస్తాయి కాబట్టి అది సజాతీయంగా అనిపించదు; ద్రావణం నిజంగానే సజాతీయం.
దట్టమైన అడవిలో సూర్యకాంతి కిరణాలు స్పష్టంగా కనిపించడానికి కారణం?
A. అడవిలో కాంతి వేగం పెరగడం
B. గాలిలోని మంచు సూక్ష్మ నీటి బిందువుల వల్ల టిండాల్ ప్రభావం
C. ఆకుల ద్వారా కాంతి వక్రీభవనం
D. గాలి సంతృప్తం కావడం
Answer & explanation
Correct: B — గాలిలోని మంచు సూక్ష్మ నీటి బిందువుల వల్ల టిండాల్ ప్రభావం
అడవిలోని మంచు సూక్ష్మ నీటి బిందువులు గాలిలో కొల్లాయిడ్ కణాల్లా చెదిరి కాంతిని వెదజల్లుతాయి; ఇది టిండాల్ ప్రభావం. గదిలో రంధ్రం గుండా వచ్చే కాంతి కిరణం కనిపించడానికి కారణం కూడా ఇలాంటిదే (దుమ్ము, పొగ).
సరిపోల్చండి (మిశ్రమం – వడపోతతో వేరవుతుందా?).
A. ద్రావణం
B. సస్పెన్షన్
C. కొల్లాయిడ్
సరైన సమాధానం?
A. A, B వడపోతతో వేరవుతాయి
B. B, C వడపోతతో వేరవుతాయి
C. A, B, C అన్నీ వేరవుతాయి
D. B మాత్రమే వడపోతతో వేరవుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — B మాత్రమే వడపోతతో వేరవుతుంది
సస్పెన్షన్ కణాలు పెద్దవి కాబట్టి వడపోతలో వేరవుతాయి. ద్రావణ కణాలు, కొల్లాయిడ్ కణాలు వడపోత కాగితం గుండా వెళ్తాయి; కొల్లాయిడ్ను అపకేంద్రీకరణతో వేరు చేయవచ్చు.
అసెర్షన్ (A): కాపర్ సల్ఫేట్ ద్రావణం టిండాల్ ప్రభావం చూపదు.
కారణం (R): ద్రావణ కణాలు కాంతిని వెదజల్లేంత పెద్దవి కావు.
సరైన ఎంపిక?
A. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A తప్పు, R సరైనది
D. A, R రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
కాపర్ సల్ఫేట్ నిజమైన ద్రావణం; కణాలు 1 nm కంటే చిన్నవి కాబట్టి కాంతిని వెదజల్లవు, అందుకే కాంతి మార్గం కనిపించదు. రెండు కథనాలూ సరైనవి, R, A కు వివరణ. కొల్లాయిడ్లో కణాలు పెద్దవి కాబట్టి కాంతి వెదజల్లి మార్గం కనిపిస్తుంది – ఇదే నిజమైన ద్రావణం, కొల్లాయిడ్ల మధ్య ప్రాథమిక తేడా.