Free practice MCQs with answers and explanations for గురుత్వాకర్షణ (Gravitation) (9వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 9 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
ప్రకటన (A): భూమి చుట్టూ తిరిగే చంద్రుడు సరళరేఖలో వెళ్లిపోకుండా కక్ష్యలో ఉంటాడు.
కారణం (R): చంద్రునికి అవసరమైన అభికేంద్ర బలాన్ని భూమి ఆకర్షణ బలం ఇస్తుంది.
సరైన సమాధానం ఏది?
A. A, R రెండూ నిజం; R అనేది A కి సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ నిజం; కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
C. A నిజం, R తప్పు
D. A తప్పు, R నిజం
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ నిజం; R అనేది A కి సరైన వివరణ
భూమి ఆకర్షణ చంద్రుని కక్ష్యలో ఉంచే అభికేంద్ర బలం; అది లేకపోతే చంద్రుడు ఏకరీతి సరళరేఖా చలనంలో వెళ్లిపోయేవాడు. కాబట్టి A, R రెండూ నిజం, R అనేది A కి సరైన వివరణ.
ప్రకటనలు: (1) గురుత్వ బలం దూరం వర్గానికి విలోమానుపాతం. (2) G విలువ వస్తువుల ద్రవ్యరాశులను బట్టి మారుతుంది. ఏవి సరైనవి?
A. (2) మాత్రమే సరైనది
B. (1), (2) రెండూ సరైనవి
C. (1) మాత్రమే సరైనది
D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: C — (1) మాత్రమే సరైనది
F ∝ 1/d² నియమంలో భాగం. G అనేది సార్వత్రిక స్థిరాంకం; వస్తువులు ఏవైనా దాని విలువ 6.673 × 10⁻¹¹ N m² kg⁻² గా స్థిరం. కాబట్టి (1) మాత్రమే సరైనది. కాబట్టి సరైన సమాధానం: "(1) మాత్రమే సరైనది".
ప్రకటన (A): భూమి చంద్రుణ్ణి ఆకర్షించే బలం, చంద్రుడు భూమిని ఆకర్షించే బలానికి సమానం.
కారణం (R): రెండు వస్తువుల మధ్య చర్య–ప్రతిచర్యలు సమానం, వ్యతిరేక దిశలో ఉంటాయి.
సరైన సమాధానం ఏది?
A. A, R రెండూ నిజం; కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
B. A, R రెండూ నిజం; R అనేది A కి సరైన వివరణ
C. A నిజం, R తప్పు
D. A తప్పు, R నిజం
Answer & explanation
Correct: B — A, R రెండూ నిజం; R అనేది A కి సరైన వివరణ
విశ్వ గురుత్వాకర్షణ నియమం F = G Mm/d² రెండు వస్తువులకూ సమాన విలువనిస్తుంది; ఇది మూడో నియమం ప్రకారం చర్య–ప్రతిచర్యలు. కాబట్టి A, R రెండూ నిజం, R అనేది A కి సరైన వివరణ.
భూమి కేంద్రం నుండి భూమి వ్యాసార్ధానికి రెట్టింపు దూరంలో గురుత్వ త్వరణం సుమారు ఎంత? (ఉపరితలంపై g = 9.8 m s⁻²)
A. 4.9 m s⁻²
B. 19.6 m s⁻²
C. 2.45 m s⁻²
D. 9.8 m s⁻²
Answer & explanation
Correct: C — 2.45 m s⁻²
g = G M/d² ∝ 1/d²; d రెట్టింపైతే g = 9.8/4 = 2.45 m s⁻². 4.9 సగం విలువ (1/d కు సరిపోతుంది); 19.6 రెట్టింపు; 9.8 మార్పులేనిది — ఇవి తప్పు. కాబట్టి సరైన సమాధానం: "2.45 m s⁻²".
ప్రకటనలు: (1) g వస్తువు ద్రవ్యరాశిపై ఆధారపడదు. (2) g విలువ ధ్రువాల వద్ద ఎక్కువ. (3) గాలి లేని జాడీలో కాగితం, రాయి ఒకేసారి పడతాయి. సరైనవి ఏవి?
A. (1), (2) మాత్రమే
B. (2), (3) మాత్రమే
C. (1), (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: D — (1), (2), (3) అన్నీ
g = G M/R² లో m లేదు (1 సరైనది). భూమి వ్యాసార్ధం ధ్రువాల వద్ద తక్కువ కాబట్టి g ఎక్కువ (2 సరైనది). గాలి నిరోధం లేకపోతే అన్నీ ఒకే రేటుతో పడతాయి (3 సరైనది).
ఒక వస్తువును పైకి విసిరి 4.9 m ఎత్తుకు చేరాలంటే అవసరమైన తొలి వేగం ఎంత? (g = 9.8 m s⁻²)
A. 9.8 m s⁻¹
B. 4.9 m s⁻¹
C. 19.6 m s⁻¹
D. 98 m s⁻¹
Answer & explanation
Correct: A — 9.8 m s⁻¹
పై బిందువు వద్ద v = 0; v² = u² − 2gs → u² = 2 × 9.8 × 4.9 = 96.04 → u = 9.8 m s⁻¹. 4.9 లేదా 19.6 ఈ సమీకరణానికి సరిపోవు. కాబట్టి సరైన సమాధానం: "9.8 m s⁻¹".
100 m ఎత్తు గోపురం పై నుండి ఒక రాయిని వదిలిన క్షణమే, మరో రాయిని నేలనుండి 25 m/s తో నిలువుగా పైకి విసిరారు. రెండూ ఎప్పుడు కలుస్తాయి?
A. 2 s
B. 4 s
C. 5 s
D. 25 s
Answer & explanation
Correct: B — 4 s
రెండు రాళ్లకూ g ఒకటే కాబట్టి వాటి మధ్య సాపేక్ష వేగం స్థిరం = 25 m/s; కలవడానికి పట్టే కాలం = 100/25 = 4 s. (g = 10 తో కలిసే చోటు పై నుండి 80 m కింద.) కాబట్టి సరైన సమాధానం: "4 s".
ప్రకటన (A): భూమి చుట్టూ తిరిగే చంద్రుడు సరళరేఖలో వెళ్లిపోకుండా కక్ష్యలో ఉంటాడు.
కారణం (R): చంద్రునికి అవసరమైన అభికేంద్ర బలాన్ని భూమి ఆకర్షణ బలం ఇస్తుంది.
సరైన సమాధానం ఏది?