Free practice MCQs with answers and explanations for గురుత్వాకర్షణ (Gravitation) (9వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 9 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
భూమి ఆపిల్‌ను ఆకర్షిస్తుంది; ఆపిల్ కూడా భూమిని ఆకర్షిస్తుంది. అయినా భూమి ఆపిల్‌వైపు కదలడం కనిపించదు. కారణం ఏమిటి?
A. భూమి ద్రవ్యరాశి అపారం కాబట్టి దాని త్వరణం అత్యల్పం
B. ఆపిల్ భూమిని ఆకర్షించదు
C. భూమి ఆకర్షణ బలం ఆపిల్‌పై ఉన్న బలం కంటే తక్కువ
D. గురుత్వాకర్షణ స్పర్శ బలం కాబట్టి
Answer & explanation
Correct: A — భూమి ద్రవ్యరాశి అపారం కాబట్టి దాని త్వరణం అత్యల్పం
మూడో నియమం ప్రకారం రెండు బలాలు సమానం. రెండో నియమం ప్రకారం త్వరణం ద్రవ్యరాశికి విలోమానుపాతం; భూమి ద్రవ్యరాశి చాలా ఎక్కువ కాబట్టి త్వరణం అతి స్వల్పం, కదలిక కనిపించదు.
ప్రకటనలు: (1) తిరుగుతున్న రాయి దారం వదిలితే వృత్తానికి స్పర్శరేఖ దిశలో వెళ్తుంది. (2) అభికేంద్ర బలం వృత్త కేంద్రం వైపు పనిచేస్తుంది. సరైనవి ఏవి?
A. (1) మాత్రమే సరైనది
B. (1), (2) రెండూ సరైనవి
C. (2) మాత్రమే సరైనది
D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: B — (1), (2) రెండూ సరైనవి
రాయికి దారం ఇచ్చే బలమే అభికేంద్ర బలం; అది కేంద్రం వైపు ఉంటుంది. దారం విడిచిపెడితే ఆ బలం లేకపోవడంతో రాయి వెళ్తున్న దిశలోనే అంటే స్పర్శరేఖ దిశలో సరళరేఖలో వెళ్తుంది. కాబట్టి రెండూ సరైనవే.
రెండు వస్తువుల మధ్య గురుత్వ బలం F. ఒక వస్తువు ద్రవ్యరాశి రెట్టింపు చేసి, దూరాన్ని 3 రెట్లు చేస్తే కొత్త బలం ఎంత?
A. 6F
B. 2F/3
C. 2F/9
D. 9F/2
Answer & explanation
Correct: C — 2F/9
ద్రవ్యరాశి రెట్టింపు వల్ల బలం ×2; దూరం మూడు రెట్లు వల్ల ×1/9. కొత్త బలం = 2 × 1/9 × F = 2F/9. ఇతర ఎంపికలు కారకాలను తప్పుగా కలిపినవి. కాబట్టి సరైన సమాధానం: "2F/9".
కిందివాటిలో విశ్వ గురుత్వాకర్షణ నియమానికి సంబంధించి తప్పు ప్రకటన ఏది?
A. బలం వస్తువుల ద్రవ్యరాశుల లబ్ధానికి అనులోమానుపాతం
B. బలం వస్తువుల కేంద్రాలను కలిపే రేఖ వెంట పనిచేస్తుంది
C. నియమం ఖగోళ, భౌమ వస్తువులన్నింటికీ వర్తిస్తుంది
D. బలం వస్తువుల మధ్య దూరానికి విలోమానుపాతం (1/d)
Answer & explanation
Correct: D — బలం వస్తువుల మధ్య దూరానికి విలోమానుపాతం (1/d)
నియమం ప్రకారం బలం దూరం వర్గానికి (1/d²) విలోమానుపాతం, కేవలం 1/d కాదు. మిగిలిన మూడు ప్రకటనలు నియమంలో చెప్పినవే. కాబట్టి సరైన సమాధానం: "బలం వస్తువుల మధ్య దూరానికి విలోమానుపాతం (1/d)".
కిందివాటిలో విశ్వ గురుత్వాకర్షణ నియమం ద్వారా వివరించలేనిది ఏది?
A. అయస్కాంతం ఇనుప మేకును ఆకర్షించడం
B. సూర్యుని చుట్టూ గ్రహాల చలనం
C. చంద్రుడు, సూర్యుల వల్ల ఆటుపోట్లు
D. భూమి చుట్టూ చంద్రుని చలనం
Answer & explanation
Correct: A — అయస్కాంతం ఇనుప మేకును ఆకర్షించడం
నియమం వివరించినవి: మనల్ని భూమికి కట్టేసే బలం, చంద్రుని చలనం, గ్రహాల చలనం, ఆటుపోట్లు. అయస్కాంత ఆకర్షణ అయస్కాంత బలం; గురుత్వాకర్షణ కాదు. కాబట్టి సరైన సమాధానం: "అయస్కాంతం ఇనుప మేకును ఆకర్షించడం".
భూమి–చంద్రుల మధ్య దూరం 3.84 × 10⁵ km. దీన్ని మీటర్లలో రాస్తే?
A. 3.84 × 10⁶ m
B. 3.84 × 10⁸ m
C. 3.84 × 10⁵ m
D. 3.84 × 10² m
Answer & explanation
Correct: B — 3.84 × 10⁸ m
1 km = 1000 m కాబట్టి 3.84 × 10⁵ × 10³ = 3.84 × 10⁸ m. ఈ మార్పు చేశాకే F = G Mm/d² లో ఉంచాలి; ఉదాహరణ 5.1 లో ఫలితం 2.02 × 10²⁰ N. కాబట్టి సరైన సమాధానం: "3.84 × 10⁸ m".
రెండు వస్తువుల ద్రవ్యరాశులూ రెట్టింపు చేసి, వాటి మధ్య దూరాన్ని కూడా రెట్టింపు చేస్తే గురుత్వ బలం ఎంత అవుతుంది?
A. రెట్టింపు
B. 4 రెట్లు
C. మారదు
D. సగం
Answer & explanation
Correct: C — మారదు
ద్రవ్యరాశుల లబ్ధం 2 × 2 = 4 రెట్లు; దూరం రెట్టింపు వల్ల 1/4 రెట్లు. కాబట్టి నికరంగా 4 × 1/4 = 1; బలం మారదు. కాబట్టి సరైన సమాధానం: "మారదు". F = G m₁m₂/d² లో లబ్ధం 4 రెట్లు పెరిగి హారం (d²) కూడా 4 రెట్లు పెరుగుతుంది కాబట్టి 'రెట్టింపు', 'సగం' వంటి ఎంపికలు తప్పు.
ఒక వస్తువు ద్రవ్యరాశిని రెట్టింపు చేస్తే దాని స్వేచ్ఛా పతన త్వరణం ఎలా మారుతుంది?
A. రెట్టింపు అవుతుంది
B. సగం అవుతుంది
C. నాలుగు రెట్లవుతుంది
D. మారదు
Answer & explanation
Correct: D — మారదు
g = G M/R² లో వస్తువు ద్రవ్యరాశి m లేదు. బలం m కు అనులోమానుపాతమైనా, త్వరణం = బలం/m కాబట్టి m రద్దవుతుంది; అన్ని వస్తువులు ఒకే త్వరణంతో పడతాయి. కాబట్టి సరైన సమాధానం: "మారదు".
చేతిలో నలిపి బంతిలా చేసిన కాగితం, సమాంతర కాగితం కంటే త్వరగా పడటానికి కారణం ఏమిటి?
A. నలిపిన కాగితంపై గాలి నిరోధం తక్కువ
B. నలిపిన కాగితంపై g ఎక్కువ
C. నలిపిన కాగితం ద్రవ్యరాశి ఎక్కువ
D. నలిపిన కాగితంపై గురుత్వ బలం మాత్రమే పనిచేస్తుంది
Answer & explanation
Correct: A — నలిపిన కాగితంపై గాలి నిరోధం తక్కువ
గాలి నిరోధం (ఘర్షణ) పడే వస్తువు కదలికను అడ్డుకుంటుంది; విస్తీర్ణం ఎక్కువున్న కాగితంపై ఇది ఎక్కువ. నలిపితే నిరోధం తగ్గి త్వరగా పడుతుంది. g స్థిరం; ద్రవ్యరాశి మారదు.
ఉదాహరణ 5.2 లో కారు 0.5 s లో పడింది (g = 10 m s⁻²). కొండ అంచు ఎత్తు ఎంత?
A. 2.5 m
B. 1.25 m
C. 5 m
D. 0.625 m
Answer & explanation
Correct: B — 1.25 m
s = ½ g t² = ½ × 10 × (0.5)² = 1.25 m. 2.5 m సగటు వేగం విలువ; 5 m s⁻¹ నేలను తాకే వేగం; 0.625 లెక్క తప్పు. కాబట్టి సరైన సమాధానం: "1.25 m". కారు స్థిర స్థితి (u = 0) నుంచి పడిందని తీసుకుని స్వేచ్ఛాపతన సూత్రం వాడాలి; 0.5 s ను వర్గం చేసేటప్పుడు 0.25 అవుతుంది.