శివాజీ తర్వాత మరాఠాలు – తారాబాయి, పేష్వాలు, పానిపట్ (Marathas after Shivaji)
Free practice MCQs with answers and explanations for శివాజీ తర్వాత మరాఠాలు – తారాబాయి, పేష్వాలు, పానిపట్ (Marathas after Shivaji) in మరాఠాల ఉద్భవం (The Rise of the Marathas). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
శివాజీ తర్వాత ఛత్రపతి అయిన ఆయన పెద్ద కుమారుడు ఎవరు?
A. శంభాజీ
B. రాజారాం
C. షాహాజీ
D. ఏకోజీ
Answer & explanation
Correct: A — శంభాజీ
శివాజీకి శంభాజీ, రాజారాం అనే ఇద్దరు కుమారులు; శివాజీ మరణం తర్వాత శంభాజీ ఛత్రపతి అయ్యారు. రాజారాం ఆయన తర్వాత ఛత్రపతి అయ్యారు. షాహాజీ శివాజీ తండ్రి, ఏకోజీ శివాజీ సవతి సోదరుడు.
రాజారాం మొఘలుల నుంచి తప్పించుకుని ఏ కోటకు పారిపోయారు?
A. రాయగఢ్
B. గింజీ
C. పురందర్
D. సూరత్
Answer & explanation
Correct: B — గింజీ
ఔరంగజేబు రాయగఢ్ను పట్టుకున్న తర్వాత రాజారాం ఛత్రపతి అయి ఇప్పటి తమిళనాడులోని గింజీకి పారిపోయారు. దీంతో మొఘల్–మరాఠా యుద్ధం దక్షిణ భారతానికి వ్యాపించింది. సూరత్ ఓడరేవు నగరం, పురందర్ ఒప్పంద స్థలం.
పేష్వా అనేది పర్షియన్ పదం; దీని అర్థం ప్రధానమంత్రి. తరువాతి మరాఠా పాలనలో పేష్వాలు ఛత్రపతిపై కూడా అపారమైన ప్రభావం చూపారు. సేనాపతి సైన్యాధికారి, న్యాయాధీశ్ న్యాయ శాఖ అధిపతి.
మరాఠాలు 1761లో పానిపట్ యుద్ధంలో ఆఫ్ఘన్ల చేతిలో ఘోర పరాజయం పొందారు. ప్లాసీ 1757 నాటి బ్రిటిష్–బెంగాల్ యుద్ధం, తళ్లికోట విజయనగరం పతనం, బక్సార్ 1764 నాటి యుద్ధం; ఇవి మరాఠా పరాజయం కావు.
1771లో ఢిల్లీని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్న మరాఠా నాయకుడు ఎవరు?
A. మొదటి బాజీరావు
B. మహాద్జీ షిండే
C. నానాసాహెబ్ పేష్వా
D. కన్హోజీ ఆంగ్రే
Answer & explanation
Correct: B — మహాద్జీ షిండే
పానిపట్ ఓటమి తర్వాత మాధవరావు I కాలంలో కోలుకున్న మరాఠాలు మహాద్జీ షిండే (సింధియా) నాయకత్వంలో 1771లో ఢిల్లీని మళ్లీ స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఇది బ్రిటిష్ వారు పట్టుకునేవరకు వారి అధీనంలో ఉంది. బాజీరావు, నానాసాహెబ్ ఆ కాలానికి ముందున్న పేష్వాలు, ఆంగ్రే నౌకా నాయకుడు.
శివాజీ తర్వాత మొఘల్–మరాఠా ఘర్షణ క్రమం ఏది? (1) రాజారాం గింజీకి పలాయనం (2) శంభాజీని ఔరంగజేబు చంపడం (3) తారాబాయి ఉత్తరాన దాడులు
A. 2, 1, 3
B. 1, 2, 3
C. 3, 1, 2
D. 2, 3, 1
Answer & explanation
Correct: A — 2, 1, 3
శంభాజీ ఛత్రపతి అయ్యాక ఔరంగజేబు అతడిని బంధించి చంపి రాయగఢ్ పట్టుకున్నాడు; తర్వాత రాజారాం ఛత్రపతి అయి గింజీకి వెళ్లారు; ఆ తర్వాత రాజారాం రాణి తారాబాయి ఉత్తరానికి మరాఠా సైన్యాలను పంపారు. కాబట్టి క్రమం 2, 1, 3.
A. (a) మూడో ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం (b) ఢిల్లీ పునఃస్వాధీనం (c) పానిపట్ ఓటమి (d) ఢిల్లీపై నియంత్రణ ఆరంభం
B. (a) ఢిల్లీపై మరాఠా నియంత్రణ ఆరంభం (b) పానిపట్ ఓటమి (c) ఢిల్లీ పునఃస్వాధీనం (d) మూడో ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం, మరాఠా శక్తి అంతం
C. (a) పానిపట్ ఓటమి (b) ఢిల్లీపై నియంత్రణ ఆరంభం (c) మూడో ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం (d) ఢిల్లీ పునఃస్వాధీనం
D. (a) ఢిల్లీ పునఃస్వాధీనం (b) మూడో ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం (c) ఢిల్లీపై నియంత్రణ ఆరంభం (d) పానిపట్ ఓటమి
Answer & explanation
Correct: B — (a) ఢిల్లీపై మరాఠా నియంత్రణ ఆరంభం (b) పానిపట్ ఓటమి (c) ఢిల్లీ పునఃస్వాధీనం (d) మూడో ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం, మరాఠా శక్తి అంతం
కాలరేఖ ప్రకారం 1754లో ఢిల్లీపై మరాఠా నియంత్రణ ఆరంభమైంది, 1761లో పానిపట్ ఓటమి, 1771లో మహాద్జీ షిండే ఢిల్లీని మళ్లీ స్వాధీనం చేసుకున్నారు, 1818లో మూడో ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధంతో మరాఠా శక్తి అంతమైంది. మిగతా జతల్లో సంవత్సరాలు తారుమారయ్యాయి.
1. 1775–1782 మొదటి ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధంలో మరాఠాలు గెలిచారు. 2. 1761లో పానిపట్ విజయంతో మరాఠాలు ఆఫ్ఘన్లను ఓడించారు. సరైనది ఏది?
A. 2 మాత్రమే
B. 1, 2 రెండూ
C. 1 మాత్రమే
D. రెండూ కావు
Answer & explanation
Correct: C — 1 మాత్రమే
మొదటి ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం (1775–1782) మరాఠా విజయంతో ముగిసింది, కాబట్టి 1 సరైనది. 1761 పానిపట్లో మరాఠాలే ఆఫ్ఘన్ల చేతిలో ఘోరంగా ఓడిపోయారు (తర్వాత మాధవరావు I కాలంలో కోలుకున్నారు); అందువల్ల 2 తప్పు.