మరాఠా పౌర పరిపాలన – అష్టప్రధాన మండలి, చౌత్, సర్దేశ్‌ముఖి (Maratha Civil Administration)
Free practice MCQs with answers and explanations for మరాఠా పౌర పరిపాలన – అష్టప్రధాన మండలి, చౌత్, సర్దేశ్‌ముఖి (Maratha Civil Administration) in మరాఠాల ఉద్భవం (The Rise of the Marathas). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
చౌత్ అంటే ఎంత శాతం పన్ను?
A. 25 శాతం
B. 10 శాతం
C. 35 శాతం
D. 50 శాతం
Answer & explanation
Correct: A — 25 శాతం
చౌత్ 25 శాతం పన్ను. దీనికి అదనంగా 10 శాతం సర్దేశ్‌ముఖి వసూలు చేసేవారు; కాబట్టి రెండింటి మొత్తం 35 శాతం. 10 శాతం అనేది సర్దేశ్‌ముఖి భాగం మాత్రమే, 50 శాతం ఎక్కడా చెప్పబడలేదు; ఈ పన్నులు మరాఠాల ప్రత్యక్ష పాలనలో లేని ప్రావిన్సుల నుంచి వసూలు చేసేవారు.
శివాజీ అధికారులను క్రమంగా బదిలీ చేయడానికి కారణం ఏమిటి?
A. వారికి వివిధ ప్రాంతాల్లో అనుభవం ఇవ్వడం
B. ప్రాంతీయ రైతుల నుంచి పన్ను వసూలు
C. స్థానిక కూటములను ప్రోత్సహించడం
D. రాజుపై ఆధిపత్యం చెలాయించేంత శక్తి ఒకే చోట పెరగకుండా చూడడం
Answer & explanation
Correct: D — రాజుపై ఆధిపత్యం చెలాయించేంత శక్తి ఒకే చోట పెరగకుండా చూడడం
శివాజీ పాలనలో అనేక మంది అధికారులను కాలానుగుణంగా బదిలీ చేసేవారు; దీనివల్ల ఎవరూ రాజుకు షరతులు విధించగలిగేంత శక్తిని ఒకే చోట కూడగట్టుకోలేరు. వారసత్వ పదవులు రద్దు చేసి జీతాలివ్వడంతో కలిసి ఇది కేంద్రీకృత పాలనను బలపరిచింది.
శివాజీ పాలనలో అధికారులకు వేతనాల విషయంలో సరైనది ఏది?
A. ప్రతి అధికారికీ రాజ్య ఖజానా నుంచి జీతం ఇచ్చారు
B. అధికారులు తమ జాగీర్ల పన్నులపై జీవించారు
C. వారసత్వ పదవులు కొనసాగాయి
D. అధికారులకు జీతాలు ఇవ్వలేదు
Answer & explanation
Correct: A — ప్రతి అధికారికీ రాజ్య ఖజానా నుంచి జీతం ఇచ్చారు
శివాజీ వారసత్వ పదవులను, భూమి కేటాయింపులను రద్దు చేసి ప్రతి అధికారికి రాజ్య ఖజానా నుంచి జీతం చెల్లించారు. ఇది సుల్తానులు, మొఘలుల పద్ధతులకు భిన్నం. అందుకే జాగీర్లపై ఆధారపడటం, వారసత్వ పదవులు అనేవి ఆయన పాలనకు సరిపోవు.
B. ఆ ప్రావిన్సులను కాపాడి, అంతర్గత పాలనలో జోక్యం చేసుకునేవారు కాదు
C. పన్ను చెల్లించిన వారికి భూమి ఇచ్చేవారు
D. అక్కడి పాలకులను మార్చేవారు
Answer & explanation
Correct: B — ఆ ప్రావిన్సులను కాపాడి, అంతర్గత పాలనలో జోక్యం చేసుకునేవారు కాదు
చౌత్, సర్దేశ్‌ముఖి చెల్లించిన ప్రావిన్సులను మరాఠాలు రక్షించేవారు, వాటి అంతర్గత పాలనలో జోక్యం చేసుకునేవారు కాదు. మొఘలులు కూడా వివిధ ఒప్పందాల ద్వారా దీనిని ఆమోదించారు; కాలక్రమంలో కొన్ని ప్రావిన్సులు మరాఠా సామ్రాజ్యంలో భాగమయ్యాయి.
A. ఇది పన్నులు వసూలు చేసే ఇరవై మంది అధికారుల బృందం
B. ఇది ఎనిమిది మంది మంత్రుల సభ; పాలనలో శివాజీకి సహాయపడింది
C. ఇది మొఘల్ చక్రవర్తి నియమించిన సలహా సభ
D. ఇది శంభాజీ కాలంలో మాత్రమే ఉండింది
Answer & explanation
Correct: B — ఇది ఎనిమిది మంది మంత్రుల సభ; పాలనలో శివాజీకి సహాయపడింది
అష్టప్రధాన మండలి శివాజీకి పాలనలో సహాయపడిన ఎనిమిది మంది మంత్రుల సభ; అందులో పేష్వా (ప్రధాని), అమాత్య (ఆర్థిక), సేనాపతి వంటి పదవులున్నాయి. అది మరాఠా రాజు నియమించిన సభ, మొఘలుల సభ కాదు; శివాజీ కాలంలోనే ఏర్పడింది.
శివాజీ వారసత్వ పదవులను రద్దు చేశారు; అధికారులకు ఖజానా నుంచి జీతాలిచ్చారు, సైనికుల వితంతువులకు పింఛన్లు ఇచ్చారు, సొంత పేరుతో బంగారు, రాగి నాణేలు ముద్రించారు. కాబట్టి వారసత్వ పదవుల కొనసాగింపు ఆయన పాలనా లక్షణం కాదు.
1. చౌత్ 25 శాతం. 2. సర్దేశ్‌ముఖి చౌత్‌కు అదనంగా 10 శాతం. 3. మొఘలులు ఈ వసూళ్లను ఎప్పుడూ ఆమోదించలేదు. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
చౌత్ 25 శాతం, సర్దేశ్‌ముఖి చౌత్ పైన మరో 10 శాతం; కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. మొఘలులు ఈ ఏర్పాటును వివిధ ఒప్పందాల ద్వారా ఆమోదించారు, అందువల్ల 3 తప్పు. పన్ను వసూలుకు బదులుగా మరాఠాలు ఆ ప్రాంతాలను రక్షించేవారు.
శివాజీ చెట్ల విషయంలో ఇచ్చిన ఆదేశం నుంచి తెలిసే ఆయన విలువ ఏది?
A. అన్ని చెట్లనూ ఇష్టానుసారం నరికే స్వేచ్ఛ
B. నౌకాదళ అవసరాలకు టేకు నరకడానికి అనుమతి కావాలి, మామిడి పనస వంటి ఫలవృక్షాలను ముట్టకూడదు – ప్రజల పట్ల కరుణ
C. శత్రు రాజ్య చెట్లను నాశనం చేయడం
D. రాజ్య ఆదాయం కోసం ఫలవృక్షాలపై పన్ను
Answer & explanation
Correct: B — నౌకాదళ అవసరాలకు టేకు నరకడానికి అనుమతి కావాలి, మామిడి పనస వంటి ఫలవృక్షాలను ముట్టకూడదు – ప్రజల పట్ల కరుణ
శివాజీ ఆదేశం ప్రకారం నౌకాదళానికి అవసరమైన టేకు వంటి చెట్లను అటవీ అనుమతి తీసుకున్నాకే నరకాలి; పిల్లల్లా పెంచుకునే మామిడి, పనస చెట్లను ముట్టకూడదు, ఎందుకంటే అవి ఎదగడానికి ఏళ్లు పడతాయి. ఇది ప్రజల పట్ల కరుణను, బలప్రయోగం లేని పాలనను చూపుతుంది; ఇష్టానుసార నరకడం, శత్రు చెట్ల నాశనం, పండ్ల చెట్లపై పన్ను ఆ ఆదేశంలో లేవు.